خودداری ونزوئلا از تحویل هواپیما به ایران

دنیای اقتصاد- تاخیرهای هما و ضعف مدیریت آن در کاهش ندادن تاخیرها به ویژه در روزهای خاص یکی از مباحثی بود که خبرنگاران با سعید حسامی مطرح کردند. مدیرعامل شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران، هما، نیز با این توجیه که خلبانان مجبور هستند در شرایط خاص با مسوولیت خود پرواز کنند یا اگر مشکلی ایجاد شود باید پرواز متوقف شود، برخی از تاخیرها را منطقی خواند. حسامی روز گذشته در انتقاد از پایین بودن بلیت هواپیما گفت: «در هیچ جای دنیا قیمت بلیت هواپیما ارزان‌تر از ایران نیست و این موضوع زیان هما و سایر شرکت‌های هواپیمایی را افزایش داده است.»

به گفته او باید قیمت‌های بلیت هواپیما متناسب با زمان پرواز «صبح، ظهر، شب» یا پیش‌فروش یا غیر پیش‌فروش بلیت اصلاح شود.

او می‌افزاید: ماه گذشته افزایش قیمت بلیت هواپیما به دستور شورای‌عالی هواپیمایی بود که اگر انتقادی به این افزایش وجود دارد، باید از رییس سازمان هواپیمایی پرسید.» به گفته او تا پایان سال افزایش بلیت هواپیما دیگر اتفاق نمی‌افتد. واگذاری سهام «هما» طبق مصوبه هیات دولت باید تا پایان سال ۸۸ اتفاق بیافتد، حسامی در مورد اینکه تاکنون چه اقداماتی برای اصلاح ساختار هما و سود‌ده کردن آن انجام داده است به خبرنگاران گفت: واگذاری سهام ایرلاین‌ها همچون سایر بنگاه‌های اقتصادی نیست. حال اگر یک ایرلاین غیراقتصادی هم باشد، واگذاری آن به سادگی انجام نمی‌شود. زیرا یک بنگاه غیرسودده در بورس هیچ ارزشی ندارد. در نتیجه باید اقداماتی در جهت سودده شدن آن انجام دهیم، در واقع باید قسمت‌های مختلف شرکت را به شرکت‌های اقماری تبدیل و به تدریج عرضه کرد. در مورد کترینگ این اتفاق تا حدودی افتاده است. برخی از شرکت‌هایی که مواد غذایی هما را تامین می‌کنند، خارج از هما هستند ولی ما قصد داریم بخش کترینگ را به یک شرکت تبدیل کنیم و در گام اول بخشی از سهام آن را واگذار کنیم. این واگذاری را در مورد برخی دیگر از واحدها قابل واگذاری نیز انجام خواهیم داد. به گفته او تا پایان سال ۸۸، ۸۰درصد سهام هما واگذار خواهد شد. زیان‌ده بودن هما از دید حسامی ناشی از نیروهای مازاد شرکت هما، هزینه‌های تحریم، عمر بالای ناوگان آن و ده‌ها عامل دیگر است که عمده‌ترین آنها همان سه عامل ابتدایی است. در حال حاضر هما حدود ۱۰هزار نیرو دارد که بدون حضور ۲۰درصد از آنها می‌تواند همچنان فعالیت کند. در این شرایط هزینه‌های جانبی تحریم، هزینه‌های خرید هواپیما را حداقل دو برابر افزایش داده است. در کنار این شرایط افزایش عمر ناوگان که گاهی اوقات هزینه‌های شرکت را تا ۲۰برابر افزایش می‌دهد نیز قابل توجه است. به گفته حسامی در دنیا ایرلاین‌های بزرگ وقتی عمر هواپیمای آنها به ۵سال می‌رسد، هواپیما را تعویض می‌کنند، چون اگر هر سال به عمر ناوگان اضافه شود، هزینه‌های شرکت‌ها افزایش می‌یابد. وی گفت‌: در حال حاظر متوسط سن هواپیماهای هما حدود ۱۵سال است. وی در پاسخ به خبرنگاران در مورد اینکه سن هواپیماهای جدید که هما خریده است، چقدر است؟ گفت: در قرارداد ۱۱فروند موجود میانگین عمر هواپیماها ۱۳-۱۲سال است. او در ادامه تاکید می‌کند: «ما نمی‌توانیم هواپیمای نو بخریم، ما حتی قراردادهایی را برای خرید هواپیماهایی با عمر حدود ۱۰سال بستیم؛ ولی برخی از آنها به‌رغم پرداخت پول هواپیما‌ها تحویل داده نشده است. خبرنگاری پرسید هواپیماهای نو را به‌صورت استیجاری نیز نمی‌توانید وارد کنید و حسامی گفت:‌ ما هر روشی که امکان تامین هواپیمای نو یا هواپیمای با عمر پایین را فراهم می‌کند دنبال می‌کنیم، ولی هواپیماهایی که می‌توانند همیشه و همه‌جا پرواز کنند به راحتی تحویل داده نمی‌شود.» او درباره برنامه لیزینگ هواپیماهای جدیدش به دنیای اقتصاد گفت: در برنامه تامین هواپیما روش لیزینگ هواپیما را دنبال می‌کنیم، ولی تاکنون به نتیجه نهایی نرسیده‌ایم.

خبرنگاری دیدگاه، حسامی را در مورد اظهارات اخیر رییس سازمان هواپیمایی کشوری در خصوص استاندارد گریزی شرکت‌های هواپیمایی پرسید. ولی مدیرعامل هما پاسخ روشن به این سوال نداد. او گفت: آقای خانلری خود باید پاسخگوی صحبت‌هایش باشد. شاید او و کارشناسانش تصور می‌کنند در صنعت استاندارد گریزی اتفاق می‌افتد، ولی به اعتقاد من ایران‌ایر به عنوان یک مرجع در ایران است. برخی متخصصین و خلبانان هما برخی از ایرلاین‌ها را مدیریت می‌کنند، حتی برخی از آنها در قطر نیز به عنوان متخصص فنی فعال هستند. او می‌افزاید: «البته نمی‌گویم هما هیچ‌گونه نقصی ندارد بلکه هما نیز اشکالاتی دارد». کشور ونزوئلا به‌رغم قراردادهایی که با هما بسته بود چندی پیش از تحویل هواپیماهای خود به هما انصراف داد. حسامی در این باره گفت: در قراردادی با ونزوئلا قرار بود هواپیمای ونزوئلایی پرواز تهران- کاراکاس و چند پرواز دیگر را انجام دهد، ولی ونزوئلا هواپیمای خود را به دلیل تحریم ایران پس گرفت و الان این هواپیما از کاراکاس، پرواز کاراکاس - تهران را انجام می‌دهد. به گفته او قرارداد هما برای خرید هواپیمای دوم نیز مسکوت مانده و این هواپیما تحویل داده نشد.