رقابت فشرده شرکتهاى خارجى تولید سیگار براى تصاحب بازار ایران
شاید گمان اینکه افزایش مصرف دخانیات در کشورهای در حال توسعه که ایران نیز جزو آنها است، بدون برنامه و هدف انجام میگیرد، امری دور از ذهن باشد، اما حقیقت دارد.
شاید گمان اینکه افزایش مصرف دخانیات در کشورهای در حال توسعه که ایران نیز جزو آنها است، بدون برنامه و هدف انجام میگیرد، امری دور از ذهن باشد، اما حقیقت دارد. حقیقت از رقابت تنگاتنگ شرکتهای چند ملیتی برای ورود به بازار پرتقاضای کشورهای درحال توسعه خبر میدهد که روز به روز نیز افزایش مییابد.
شرکتهایی که مسوول بخشی از عادت سیگار کشیدن در کشورهای جهان سوم هستند. ورود هر یک از این شرکتها به بازاری جدید با مکانیزم پیچیدهای شامل برنامههای بازاریابی و ترغیب مردم به استفاده از برندهای با بستهبندی زیبا و به اصطلاح «سبک» شده همراه است. این برنامهها نیز به نوبه خود موجب میشود که شرکتهای دخانیات کشورهای جهان سوم مجبور به افزایش برنامههای تبلیغی خود شده و به افزایش مصرف سیگار و تاثیرات منفی آن بر جامعه شهری و روستایی دامن زنند.
در سال ۲۰۰۵ میلادی سه شرکت فیلیپ موریس،BAT وJTI به عنوان سه قطب مثلث تولید سیگار در دنیا در مجموع ۲۱۲میلیارد دلار از صادرات سیگار به کشورهای در حال توسعه درآمد کسب کردهاند که این رقم برابر با تولید ناخالص داخلی ۲۷ کشور در حال توسعه است.شرکتهای بزرگ تولید سیگار دنیا، به کشاورزان توتونکار جهان سومیکمک میکنند، وام میدهند و برای آنها حشرهکش و کود تهیه میکنند و به این ترتیب آنها را وارد دام بدهی خود میکنند.
این شرکتها برای حضور مستمر در کشورهای جهان سوم خود را در اقتصاد و جوامع آنها ترکیب میکنند و حتی دست به ساخت مدرسه و بیمارستان میزنند و شاید از این روست در کشورهای فقیر، نصب برچسبهای «برند» خاصی از سیگار بر روی شیشهمغازهها یک عادت پسندیده تلقی میشود.سیگار کشیدن بر خانوادههای فقیر تاثیر بیشتری دارد؛ زیرا خرید سیگار از میزان خرید مواد خوراکی کم میکند. هر فرد سیگاری با مصرف سیگار، ۵۰۰کالری از انرژی دریافتی روزانه یک یا دو کودک خود میکاهد. در سراسر چین اگر قرار بود پولی که صرف سیگار میشود در خرید مایحتاج غذایی صرف شود ۵/۱۰میلیون نفر میتوانستند کالری مورد نیاز خود را دریافت کنند؛ چراکه هزینه خرید یک پاکت سیگار به طور متوسط معادل خرید ۱۲ عدد تخم مرغ در پاناما، یک کیلو ماهی در غنا یا شش کیلو برنج در بنگلادش است.
این در شرایطی است که در کشورهای پیشرفته سیگار به عنوان عامل بسیاری از مرگومیرها «پذیرفته» شده است. در این کشورها دخانیات به عنوان عامل مرگومیری که بیش از ایدز، داروهای قانونی و غیرقانونی، تصادف، قتل یا خودکشی قربانی
میگیرد، مطرح است. اما آن چه که برای آنها اهمیت دارد صادرات سیگار از کشورهای پیشرفته است که هر روز بیشتر و بیشتر میشود؛ چرا که چرخه اقتصادی این کشورها باید بچرخد.