نگاهی به شاخص‌های رتبه‌بندی شرکت‌‌های بیمه

بیمه مرکزی ایران امسال نیز مانند سال گذشته شرکت‌‌های بیمه بازرگانی را از نظر عملکرد سال 85 رتبه‌بندی کرد.

بیمه مرکزی اعلام کرد: با توجه به اینکه بازار بیمه ایران ترکیبی از شرکت‌های بیمه دولتی، خصوصی و مناطق آزاد می‌باشد و هر گروه تابع قوانین و مقررات خاصی از قبیل نحوه اداره، شکل حقوقی، ترکیب سهامداران و... می‌باشند. با در نظر گرفتن محدودیت‌های فوق، شرکت‌های بیمه فعال در بازار بیمه ایران در سه گروه دولتی، خصوصی و مناطق آزاد طبقه‌بندی و از لحاظ حضور در بازار بیمه، کارآیی عملیاتی، حضور و کارآیی در بازار سرمایه، توانایی مالی، توانایی ایفای تعهدات و شفافیت گزارش‌گری مالی رتبه‌بندی شده‌اند.
الف- از نظر حضور در بازار بیمه
نقش و جایگاه هر شرکت بیمه در بازار با عوامل متعددی از جمله سهم حق بیمه صادره از بازار، رشد حق بیمه نسبت به سال قبل و گستردگی شبکه فروش اعم از شعب و نمایندگان تعیین می‌شود ولی از آنجا که سابقه فعالیت و حجم حق بیمه سال‌های قبل آنها متناسب با یکدیگر نمی‌باشد، در این گزارش رتبه‌بندی صرفا بر مبنای سهم حق بیمه صادره از بازار انجام شده است.
ب- از نظر کارآیی عملیاتی
جهت ارزیابی شرکت‌های بیمه از دیدگاه فوق شاخص‌های ضریب خسارت بیمه‌های غیرزندگی، هزینه‌های اداری و عمومی و کارمزد به کل حق بیمه، سود و زیان بیمه‌ای به حق بیمه عاید شده و سود و زیان خالص به حقوق صاحبان سهام به عنوان شاخص اصلی و موثر تعیین و مورد استفاده قرار گرفته است و در انتها رتبه هر شرکت از میانگین شاخص‌ها محاسبه و ارائه شده است.
ج- از نظر حضور و کارآیی در بازار سرمایه
جهت رتبه‌بندی شرکت‌های بیمه از دیدگاه فوق شاخص‌های سرمایه‌گذاری‌ها به کل دارایی‌ها و نسبت درآمد سرمایه‌گذاری‌ها به سرمایه‌گذاری‌ها، انتخاب شده و در آخر، میانگین رتبه مذکور برای هر شرکت محاسبه شده است.
د- از نظر توانایی مالی
از دیدگاه توانایی مالی معیارهای سرمایه پرداخت شده، جمع کل دارایی‌ها، جمع کل ذخایر فنی و جمع حقوق صاحبان سهام انتخاب و شرکت‌های بیمه براساس میانگین محاسبه شده رتبه‌بندی گردیده‌اند.
ه- از نظر توانایی ایفای تعهدات
از دیدگاه فوق شاخص‌های، کل بدهی‌ها به کل دارایی‌ها، دارایی‌های جاری به بدهی‌های جاری و ذخایر فنی و نیز دارایی‌های نقدی به بدهی‌های جاری و ذخایر فنی انتخاب و شرکت‌های بیمه براین اساس رتبه‌بندی شده‌اند.
و- از نظر شفافیت گزارشگری مالی
با توجه به گزارش حسابرس و گزارش بازرس قانونی و صرف‌نظر از موانع و محدودیت‌های زیر بررسی مقایسه‌ای گزارش حسابرس و بازرس قانونی شرکت‌های بیمه می‌تواند به عنوان یکی از مبانی طبقه‌بندی و رتبه‌بندی شرکت‌های بیمه از نظر رعایت استانداردهای حسابداری و قوانین و مقررات قرار گیرد.
۱ - یکسان‌نبودن زمان شروع فعالیت شرکت‌های بیمه.
۲ - اختلاف‌نظر در شمول قوانین و مقررات نحوه مدیریت، بودجه و... شرکت‌های مستقیم.
۳ - حسابرسان و بازرسان قانونی تمام شرکت‌های بیمه سازمان حسابرسی و یا موسسات حسابرسی مشمول قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذی‌صلاح به عنوان حسابدار رسمی می‌باشند، لیکن مدیریت و اعضای هر تیم حسابرسی مستقل بوده و از سطح تجربی و علمی متفاوتی برخوردار می‌باشند و این موضوع در سطح رسیدگی‌ها و نحوه گزارشگری آنها تاثیر خواهد داشت.
۴ - تاثیر بندهای مندرج در گزارش حسابرسان و بازرسان قانونی در صورت‌های مالی یکسان نبوده و از سوی دیگر رعایت برخی از موارد مندرج در گزارش‌ها خارج از حدود اختیارات مدیران شرکت‌ها می‌باشد.
رتبه‌بندی شرکت‌های بیمه با استفاده از تعداد بندهای گزارش حسابرس و بازرس قانونی انجام شده است.