علت تامه توفیق

علیرضا خانی سردبیر روزنامه اطلاعات

علیرضا خانی یکی از روزنامه نگاران تخصصی حوزه اقتصاد در مطبوعات ایران است. خانی در روزنامه‌هایی چون «همشهری» ، «ایران»، «اطلاعات» و ... سابقه فعالیت دارد. برای آنها که از بیرون گود، روزنامه را می‌بینند خیلی زود گذشت، اما برای دست‌اندرکاران روزنامه، این ده سال دوران طویلی بود از تلاش‌ها و ممارست‌ها و تنگناها و... البته کامیابی‌ها. اندکی بیش از ۱۰ سال پیش بود که علیرضا بختیاری همیشه جوان، که تا آن موقع مدیر روابط عمومی ذوب‌آهن اصفهان بود و تازه ردای مدیریت دولتی را از تن درآورده بود پا در تحریریه اطلاعات گذاشت و تقریبا بی‌مقدمه گفت که امتیاز روزنامه‌ای اقتصادی دارم و شما و شمایان جریده نگار پا جلو بگذارید تا طرحی نو در عالم مطبوعات در اندازیم. گفتم ما چنان که بینی سخت مشغولیم و مراممان نیست که قباله پیشین را با جماله پسین مبایعه کنیم، و این توفیق، لامحاله از ما سلب است و عذرمان، لاجداله موجه‌ای دوستی شفیق هست که سرش درد می‌کند برای روزنامه‌های منتشر نشده و بی‌مجال، انگشت بر صفحه گردون تلفن روی میز سرویس اقتصادی نهادم ـ که آن روزها هنوز شماره‌گیر تلفن، گردون بود ـ و شماره فرهت فردنیا را گرفتم...

برای ما هم البته زود گذشت عمر ۱۰ ساله یک روزنامه دیگر. علیرضا بختیاری گرامی، غیر از گرمی و گیرایی، بسیار با هوش است و سال‌ها زندگی در اصفهان، ویژگی‌های دیگری به او بخشیده است که به‌ویژه در انتشار یک روزنامه اقتصادی، بسیار کارآ و محرک است. گمان بد نکنید، البته که منظورم خساست نیست، منظورم زیرکی و آینده‌بینی و باریک‌نگری ظریف ویژه آن خطّه است. بگذریم. دنیای‌اقتصاد، نخستین روزنامه اقتصادی بود که در کنار هیات تحریریه‌اش، اقتصاددانانی مبرّز را به عنوان مشاوران علمی بر صندلی نشاند. این، یکی از دلایل کامیابی این روزنامه است و البته دلایل بسیار دیگری را هم باید به آن اضافه کرد. به کارگیری روزنامه‌نگاران اقتصادی ـ و غیر‌اقتصادی ـ سایر روزنامه‌ها، کمک کرد که تجربه‌ها به کار آیند و خطاها تکرار نشوند. در ابتدای کار اتفاقاتی نیز «توفیقی» شد برای روزنامه نورسته دنیای اقتصاد.

توجه به همه عرصه‌های اقتصادی و مرتبط با اقتصاد و حتی عرصه‌های نه چندان مرتبط، جامع‌نگری نسبی را برای این روزنامه آفرید که از دیگر دلایل پیشرفت آن می‌توان دانست. صفحات ورزش، فرهنگ و هنر و تاریخ که با ریسمان ظریفی به حوزه اقتصاد پیوند یافته‌اند، از ابداعات شیرین مدیریت دنیای اقتصاد است. زمانی، با دوستان روزنامه‌نگار می‌شمردیم شمار خبرنگاران یا دبیران سرویس‌های اقتصادی روزنامه‌ها را که ببینیم چند تایشان اقتصاد خوانده‌اند و البته با حیرت دیدیم که حتی یکی‌شان نخوانده است و جملگی به قید تقدیر بر کرسی و صندلی اقتصاد جلوس کرده‌اند. البته وقتی یادمان آمد که در دولت هم همین طور است و کمتر وزیری در رشته تخصصی خودش قرار دارد، از تحیّرمان مبالغ بسیاری کاسته شد! اما دنیای اقتصاد این نقص را برطرف کرد. کسانی چون دکتر موسی غنی‌نژاد که استاد اقتصاد است و علی میرزاخانی که هم سردبیر است و هم اقتصاددان و حضرات محمدصادق جنان‌صفت و فرهت فردنیای خودمان که این آخری چنان بر اصول علم اقتصاد التزام عملی دارد که گهگاه فتنه درست می‌کند! زمانی که در هنگام و هنگامه غلامحسین کرباسچی، دبیر سرویس اقتصادی همشهری شده بود، وقتی دید سلف سرویس همشهری غذاهای رنگین را مجانی به پرسنل می‌دهد، طرحی داده بود که پول غذا را بگیرند و هنوز این طرح اجرا نشده بود، جار و جنجال عظیمی برخاست و پرسنل علیه فردنیا برآشفت و دامنه آن چنان ادامه یافت که گمان دارم، ریشه اصلی هجرت فردنیا به دنیای اقتصاد در سال‌های بعد، از همان فتنه بود! البته الان نمی‌دانیم که دنیای اقتصاد از پرسنل پول غذا می‌گیرد یا نه اما اگر می‌گیرد حتما تقصیر همین حضرت فردنیاست که به اصول علم اقتصاد، التزام عملی بدخیم دارد. اجازه دهید این چند سطر را همین جا جمع و جور کنم چرا که در هول و بلای کارهای بر زمین مانده‌ام، هر چه بنویسم چندان دندان‌گیر نخواهد بود. همین قدر هم اگر این حضرت محمدصادق جنان‌صفت اجازه می‌داد نمی‌نوشتم. وقتی زنگ زد و گفت می‌خواهم برای ویژه‌نامه دهمین سالگرد دنیای اقتصاد یادداشتی بدهی، گفتم دستور است یا خواهش؟ اگر دستور است که چاره‌ای جز اطاعت نیست و به قول شاعر «غیر تسلیم و رضا کو چاره‌ای؟» چنان با باقیمانده لهجه آذری‌اش با خشونت گفت «خواهش» که بند دلم پاره شد! بقیه دلایل کامیابی روزنامه به‌واقع خوب دنیای اقتصاد را می‌گذاریم برای بیستمین سالگردش، اما خیلی لازم است که همین‌جا، هم به خاطر عرق صنفی و بنگاهی و مطبوعاتی هم به خاطر احترام به «حقیقت» یادآوری کنم که به قول فلاسفه و حکما «علت تامّه» موفقیت دنیای اقتصاد، چاپ زیبا و نفیس و بی‌همتای چاپخانه اطلاعات است. حیف که روزنامه خودمان را به این خوبی چاپ نمی‌کند!