تحلیل‌های «حرفه‌ای» و «غیرسیاسی»

دکتر حجت قندی

استاد اقتصاد دانشگاه «واشنگتن اندلی»

دهمین سالگرد تاسیس روزنامه دنیای اقتصاد را به دست‌اندرکاران و نویسندگان این روزنامه تبریک می‌گویم. اما اهمیت کلیدی وجود «دنیای اقتصاد» در جامعه ایران چیست؟ آنچه در جهان در حال توسعه کمتر دیده می‌شود، موسسات و رسانه‌های حرفه‌ای و غیرسیاسی و غیرپروپاگاندایی است. به این معنی که به موسساتی نیاز است که به تحلیل علمی و عقلی شرایط اقتصادی و اجتماعی مردم بپردازند بدون اینکه از قدرت دولتی‌ها واهمه‌ای داشته باشند. طبیعتا تحلیل حرفه‌ای و غیرسیاسی اوضاع اجتماعی اقتصادی، گاه به معنی مخالفت با سیاست‌های دولت است و گاه به معنی موافقت با سیاستی دولتی. گاهی موافقت با یک سیاست دولتی که محبوبیتی در بین مثلا «روشنفکران» یا «عامه مردم» ندارد، سخت‌تر از مخالفت با سیاست دولت محبوب است. اما رسانه، متخصص یا موسسه حرفه‌ای، تحلیلش را فارغ از این مواضع سیاسی می‌نویسد به این امید که فعالیتش باعث رفاه بیشتر مردم (به معنای عام) شود.

در دنیای توسعه‌یافته، چنین موسساتی بیشتر یافت می‌شوند. مثلا CBO که نهاد بودجه‌ای کنگره آمریکا است، مستقل از دو حزب سیاسی به تحلیل اثر سیاست‌های مختلف دولت روی بودجه و بدهی درازمدت آمریکا می‌پردازد و کارش همیشه به عنوان مرجع مورد اشاره دو حزب سیاستی آمریکا نیز هست. یا «فدرال رزرو» موسسه‌ای مستقل، غیرسیاسی و با سیاست‌هایی در جهت رفاه دراز مدت اقتصاد است که کمتر تحت تاثیر سیاست‌بازی‌های کوتاه‌مدت قرار می‌گیرد.

«دنیای اقتصاد»، یک گام به سمت چنین هدفی است در جامعه ایران. البته راه دراز است، اما این راه بدون تجربه کردن طی نمی‌شود. مهم این است که در این راه بر تجربه و بنیه علمی که در دسترس است بیشترین تکیه را داشته باشیم.