آموزش عالی یک کالای لوکس نیست

«ما نمی‌توانیم اجازه دهیم که در این کشور، آموزش عالی به یک کالای لوکس تبدیل شود. این یک اجبار اقتصادی برای ماست که تدابیری بیندیشیم تا هر خانواده آمریکایی از عهده تامین هزینه‌های آموزش عالی برآید».

باراک اوباما، ۲۷ فوریه ۲۰۱۲
در این سخنان سالانه خطاب به کنگره، اوباما از کنگره خواست تا به حفظ نرخ پایین بهره بانکی برای ۴/۷ میلیون دانشجو که انتظار دارند سوبسید دولتی بابت وام‌های دانشجویی در سال آینده استمرار یابد، بپردازند. اگر کنگره با این قانون موافقت نکند، نرخ جدید وام‌های یارانه‌ای (سوبسیددار) در اول جولای دو برابر شده و از ۴/۳ درصد به ۸/۶ درصد افزایش می‌یابد.
در گزارش حاضر که به طور مشترک توسط وزارتخانه‌های خزانه داری و آموزش آمریکا تهیه شده، نقش اقتصادی آموزش عالی تحلیل شده است. طبق داده‌ها و تحلیل این گزارش، آموزش عالی برای پیشرفت و ترقی اقتصادی- اجتماعی یک عنصر ضروری و یک پیشبرنده مهم برای تحرک اقتصادی است. به علاوه، یک نیروی کار با کیفیت و به خوبی آموزش دیده برای رشد اقتصادی آینده و رقابت پذیری کشور حیاتی است.
به همان نسبت که بودجه عمومی مکرراً تحت فشار و انقباض قرار می‌گیرد، حمایت و تامین مالی دولتی از آموزش عالی دولتی نیز کاهش می‌یابد. بنابراین، به طور فزاینده‌ای دانشجویان و خانواده‌های آنان به اعانات و کمک هزینه‌های تحصیلی و وام‌های کم بهره دولتی وابسته تر می‌شوند. در هر صورت، در آمریکا، دولت به تنهایی از عهده حل این مشکل بر‌نمی‌آید و به کمک و همراهی کنگره هم نیاز دارد. اوباما همچنین ایالت‌ها و موسسات آموزش عالی را نیز برای فائق آمدن بر این مسوولیت مشترک یعنی تسهیل دسترسی به آموزش عالی فراخوانده است.
یافته‌های کلیدی این گزارش به‌ این قرار است:
- بازده اقتصادی آموزش عالی بالاست و طی دهه‌های اخیر این نرخ به طور چشمگیری افزایش یافته است. آموزش عالی برای افراد یک گذرگاه و نقشه راه در جهت دستیابی به پیشرفت و تحرک اقتصادی است. شواهد و دلایل معتبری وجود دارد که نشان می‌دهد آموزش، درآمد را افزایش می‌دهد. به طور متوسط درآمد هفتگی یک فرد شاغل (تمام وقت-تمام سال) دارای مدرک تحصیلی کارشناسی در سال ۲۰۱۱ معادل ۶۴ درصد بیشتر از یک فرد دارای مدرک دیپلم بود، یعنی ۱۰۵۳ دلار در مقابل ۶۳۸ دلار. ضمن آنکه نرخ بیکاری آنها نیز کمتر است (شکل زیر).

تفاوت درآمد بین مدارک تحصیلی مختلف به طور پیوسته طی دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ افزایش یافته است. شکاف فعلی درآمد بین شاغلان با مدرک دانشگاهی و دیپلم بیشترین مقدار از سال ۱۹۱۵ بوده است.
همچنین آموزش عالی یک عامل مهم در زمینه تحرک بین نسلی قلمداد می‌شود. اگر یک کودک در خانواده‌ای با والدین بدون مدرک دانشگاهی و در چارک پایین درآمدی به دنیا آمده باشد، احتمال اینکه او در سنین بزرگسالی نیز در همین رده درآمدی باقی بماند ۴۵ درصد است. اما اگر همین فرد در یک خانواده با والدین دارای مدرک دانشگاهی به دنیا آمده بود، احتمال باقی ماندن او به ۲۰ درصد کاهش می‌یافت.
سهم تامین مالی دولتی موسسات آموزش عالی عمومی(جایی که بیشترین ثبت نام دانشجویان در این نوع موسسات انجام می‌گیرد) از دهه ۱۹۸۰ به سرعت کاهش یافته است. کاهش حمایت‌های مالی دولتی، موسسات آموزش عالی عمومی را مجبور کرده که به سمت اخذ شهریه بیشتر بروند به طوری که به موازات کاهش حمایت‌های مالی دولت، سهم شهریه در بودجه آنها افزایش یافته است.
همچنین، سهم تامین مالی دولتی و داخلی از کل بودجه موسسات آموزش عالی عمومی (دولتی) چهارساله آمریکا از حدود ۶۰ درصد در سال ۱۹۸۷ به کمتر از ۴۰ درصد در سال‌های اخیر کاهش یافته، در حالی که سهم شهریه از ۲۰ درصد به بیش از ۴۰ درصد رسیده یعنی دو برابر شده است. یعنی حتی برای اولین بار سهم شهریه از سهم حمایت‌های مالی دولتی فزونی گرفته است.
به این خاطر، اخیرا پرزیدنت اوباما تلاش کرد تا مسوولان سراسر کشور را متقاعد نماید تا سهم خود را در قبال تحصیل دانشجویان ایفا
نمایند.
در شرایطی که خانواده‌های طبقه متوسط به طور روزافزونی با انواع فشارها و استرس‌های مالی مواجه می‌شوند و با وجود این واقعیت که بیش از هر زمان دیگر تعداد بیشتری از جوانان به دنبال تحقق اهداف آموزشی و تحصیلی خود و فراگیری علم هستند، دیگر نمی‌توان آموزش عالی را یک کالای لوکس در نظر گرفت بلکه آن به یک اولویت ملی تبدیل شده
است.
آموزش عالی منبعی برای ایجاد فرصت‌های اقتصادی و در عین حال وسیله‌ای برای تحرک اقتصادی است. جایی را که ما برای سرمایه‌گذاری انتخاب می‌کنیم، نشان‌دهنده اولویت‌ها و ارجحیت‌های ماست. بنابر این و به منظور اطمینان از دسترسی به آموزش عالی همه مسوولان بایستی سهم و نقش خود را در زمینه سرمایه‌گذاری در آموزش عالی برای دانشجویان امروز و شاغلان فردا ایفا نمایند.