سالروز درگذشت مولانا

انوشیروان کیهانی‌زاده- مولانا جلال‌الدین محمد صوفی بزرگ و صاحب مثنوی 17 دسامبر سال 1273 میلادی در قونیه (ترکیه امروز) درگذشت و هر سال به این مناسبت مراسمی در کنار مزار او بر پا می‌شود که یک هفته به طول می‌انجامد. مولانا جلال الدین محمد متخلص به مولوی به سال 586 هجری خورشیدی در بلخ خراسان یکی از مراکز بزرگ فرهنگ و ادبیات فارسی و تمدن ایرانی به دنیا آمده بود. مثنوی وسعت اندیشه و صفای مولانا را منعکس می‌سازد.

برای مولوی در سرودن شعر، ادای مقصود بر زینت‌های لفظی ترجیح داشته است. همه جا بر ضد خودپسندی، غرور، جاه، ظاهردوستی و ریا بوده و تاکید بر راهنمایی و نجات بشر داشته است. مولانا از این جهت به رومی معروف است که مدتی و اواخر عمر در قونیه و در قلمرو روم شرقی (دولت قسطنطنیه) زندگی کرد.

اولویت ایالت‌ها و مالیات گوسفند و بز
طبق ضابطه ای که تاریخ تنظیم آن پس از تطبیق تقویم‌ها ۱۷ دسامبر سال ۱۶۵۴ میلادی (بعضی سال‌ها مصادف با ۱۶ دسامبر)، زمان حکومت صفویه، است و در یک دفتر دیوانی (دولتی) آن زمان ثبت شده است؛ در مکاتبات اداری تقدم استان‌های ایران را برحسب جمعیت و تولیدات و اهمیت تاریخی‌شان در نظر نمی‌گرفتند؛ بلکه اولویت بر پایه نسبت و روابط والی آن با شاه و شخصیت سیاسی وی بود!. بنابراین، با جا‌به‌جایی والی، اهمیت ایالت هم تغییر می‌یافت! شاهان صفویه والیان خراسان، فارس، گرجستان، «کرمان ــ مکران» و «لرستان ــ بختیاری» را از نزدیکان خود انتخاب می‌کردند.
در یک بخشنامه (متحد المآل) چاپ سنگی که تاریخ صدور آن (پس از تبدیل تقویم قمری به میلادی) ۱۷ دسامبر سال ۱۸۸۷ است تصریح شده است که مالیات هر یکصد گوسفند و بز ۲۵ قران و معادل ۲ و نیم درصد بهای کل آن خواهد بود که باید از مالدارها (عمدتا عشایر ) وصول شود. به مالدارها تفهیم شود دولت که نگهبان کشور است و از جان و مال ایشان حراست و حفاظت می‌کند مخارج متعدد دارد و مخارج آن طبق ضوابط ازجمله این ضابطه از ملت وصول خواهد شد.

تحت نفوذ و تلقین هیچکس نباید باشید
۲۶ آذرماه ۱۳۳۰ (۱۷ دسامبر ۱۹۵۱) دکتر محمد مصدق نخست وزیر وقت در آستانه انتخابات دوره هفدهم قانونگذاری یک نطق مهم سیاسی ــ آموزشی خطاب به ایرانیان ایراد و ضمن آن تاکید کرد که این انتخابات، نخستین انتخابات پس از مشروطیت خواهد بود که در آن نفوذ خارجی و دخالت ارباب قدرت و سیاست وجود نخواهد داشت. این انتخابات، کاملا آزاد خواهد بود و رای دهندگان باید با در نظر گرفتن وجدان و منافع ملی (وطن) هر کس را که مایلند و به شایستگی، دلسوزی و درستی او اطمینان دارند، انتخاب کنند و تحت نفوذ و تلقین هیچ کس نباید باشند جز اراده و خواست خودشان و با چشم باز و فلسفه دادن رای مخفی هم همین است. وی خطاب به ملت افزود: شما با ورقه‌ای که به صندوق می‌اندازید برای دو سال سرنوشت خود و کشور را در اختیار وکیل خویش می‌گذارید، لذا باید قبلا این فرد یا افراد را به خوبی بشناسید که امانت‌دار باشند. وطن امانتی است که شما به دست ایشان می‌سپارید. وظیفه دولت در جریان انتخابات تنها این است که از صندوق‌ها محافظت شود و آرای شما محفوظ بماند و خوانده شود و روز رای‌گیری آرامش و امنیت برقرار باشد. از سر و صداها در جریان مبارزات انتخاباتی واهمه نکنید که دموکراسی همین است، همان طور که نباید از قهر و آشتی‌های نمایندگان و اظهارات تند و تیزشان در مجالس نگران شوید که اینها هم از جزئیات دموکراسی هستند و از آن جدا نیستند. باید توجه داشته باشید با کارهایی که شده است، وطن ما ایران اینک زیر ذره بین جهانیان قرار دارد، باید رشد سیاسی و فرهنگی خود را در این انتخابات آزاد به ثبوت برسانید تا سلطه گران در اراده و رشد شما منفذی نیابند تا دوباره از آنجا وارد شوند و رخنه خود را شروع کنند که اخراج مجددشان نیاز به زحمت و مرارت فراوان و صرف وقت دارد.

نخستین پرواز با هواپیما

۱۷ دسامبر سال ۱۹۰۳ در صحرای «کیتی‌هاک» ایالت کارولینای شمالی آمریکا برادران رایت (ارویل و ویلبر رایت) هواپیمایی را که در کارگاه دوچرخه سازی شان بر پایه استفاده از مقاومت هوا ساخته بودند به پرواز در آوردند که به عنوان نخستین پرواز بشر با هواپیما ثبت شده است. پرواز بشر با بالون هوای گرم در چهارم ژوئن ۱۷۸۳ صورت گرفته بود. این بالون توسط دو برادر فرانسوی ـ ژاک و ژوزف مون گلفیه ـ ساخته شده بود. بالون ساخت این دو برادر در نوامبر و دسامبر آن سال چند مسافر را هم حمل و در ارتفاع ۵۰۰ متری با سرعت ۲۲ کیلومتر در ساعت پرواز کرده بود.
برادران رایت ۱۸ دسامبر و یک روز پس از نخستین پرواز که پیروزمندانه بود، از دولت آمریکا خواستند که اختراع آنان را خریداری کند. وزارت جنگ آمریکا مامور بررسی این درخواست شد و پس از مذاکره و مشاهده اختراع، تصمیم گرفت برادران رایت را به خدمت بگیرد و کمک مالی به تکمیل این صنعت بکند.