افزایش سهم گاز در سبد انرژی آمریکا در افق ۲۰۳۵

غلامعلی رحیمی - مهدیه علوی *
قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس آمریکا (آتی‌های ماه اول برای تحویل در ماه دسامبر) طی دوره ۹ الی ۱۶ نوامبر از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بود.

بر این اساس به دلیل افزایش ۳۶/۰ درصدی مصرف گاز طبیعی و کاهش ۴۳/۰ درصدی تولید گاز طبیعی آمریکا طی هفته منتهی به ۹ نوامبر، کاهش سطح ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا معادل ۱۸ میلیارد فوت مکعب در هفته منتهی به ۹ نوامبر و همچنین کاهش تعداد دکل‌های حفاری فعال در بخش گاز آمریکا، قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس نایمکس از حدود ۵۰۳/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۹ نوامبر تا بیش از ۷۹/۳ دلار در تاریخ ۱۶ نوامبر افزایش یافت.
همچنین قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس لندن (ICE) برای تحویل در ماه دسامبر، از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از ۵۰۶۳/۱۰ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۹ نوامبر تا ۷۲۷۴/۱۰ دلار در تاریخ ۱۶ نوامبر افزایش یافت.
بر اساس جدیدترین گزارش سالانه «چشم‌انداز جهانی انرژی» آژانس بین‌المللی انرژی که در تاریخ ۱۲ نوامبر منتشر شده است، سهم گاز طبیعی در سبد انرژی آمریکا تا سال ۲۰۳۰ از نفت خام پیشی گرفته و به مهم‌ترین سوخت مصرفی در این کشور مبدل خواهد شد. بر این اساس، تولید گاز از منابع غیرمرسوم نظیر شیل گس (تولید گاز از سنگ‌های رسی) و تولید گاز از زغال‌سنگ، تا سال ۲۰۳۵ حدود ۵۰ درصد از افزایش تولید جهانی انرژی را به خود اختصاص خواهد داد. افزایش تولید گاز از منابع شیل در آمریکا طی سال‌های اخیر موجب پیشی گرفتن این کشور از روسیه در تولید گاز شده و آمریکا را به بزرگ‌ترین تولیدکننده گاز در جهان تبدیل نموده است، همچنین سبب کاهش قیمت‌های گاز در بازار آمریکا تا حدود ۴ دلار در هر میلیون بی تی یو شده است.
مصرف گاز طبیعی آمریکا در هفته منتهی به ۱۴ نوامبر نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۳۶/۰ درصد افزایش یافته که در این میان مصرف بخش‌های نیروگاهی و صنعت به ترتیب با ۲۶/۲ درصد و ۵۳/۰ درصد کاهش مواجه بوده است، در حالی که در بخش خانگی و تجاری به میزان ۸۳/۲ درصد افزایش یافته است. میزان کل تقاضای گاز طبیعی در مقایسه با هفته منتهی به ۷ نوامبر در حدود ۴/۰ درصد افزایش نشان می‌دهد. طی دوره ۷ الی ۱۴ نوامبر، میزان واردات گاز طبیعی آمریکا از طریق خط لوله از کانادا و واردات LNGبه ترتیب به میزان ۳۸/۶ درصد کاهش و ۷۶/۰ درصد افزایش یافته است. واردات گاز طبیعی از کانادا و واردات LNG در مقایسه با میزان مشابه سال قبل به ترتیب در حدود ۳۹/۳ و ۶۲/۳۷ درصد کاهش نشان می‌دهد. تولید بازاری گاز طبیعی آمریکا طی دوره مذکور در حدود ۴۳/۰ درصد کاهش داشته که در مقایسه با میزان مشابه سال قبل معادل ۷۷/۱ درصد بیشتر است. بر اساس گزارش موسسه بیکر، تعداد دکل‌های حفاری چرخشی گاز طبیعی آمریکا در هفته منتهی به ۹ نوامبر در حدود ۴۱۳ دکل بوده که در مقایسه با هفته قبل از آن به میزان ۱۱ دکل کاهش نشان می‌دهد. از سوی دیگر، تعداد دکل‌های حفاری در بخش نفت (که شامل تولید گازهای همراه نفت نیز می‌شود) طی دوره مذکور به میزان ۱۶ دکل افزایش یافته و در سطح ۱۳۸۹ دکل فعال قرار گرفته است.
در عین حال قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار هنری هاب از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از حدود ۴۵/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۸ نوامبر، با ۱۲ سنت (۵/۳ درصد) کاهش تا ۳۳/۳ دلار در ۹ نوامبر کاهش یافت، ولی مجددا تا سطح ۶۶/۳ دلار در تاریخ ۱۴ نوامبر افزایش یافت. همچنین قیمت تک محموله گازطبیعی در بازار نیویورک از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از حدود ۷۲/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۸ نوامبر، با ۳۱ سنت (۳۳/۸ درصد) افزایش تا بیش از ۰۳/۴ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۱۴ نوامبر افزایش یافت. قیمت تک محموله گازطبیعی در بازار شیکاگو نیز طی دوره مذکور از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از حدود ۶۲/۳ دلار تا کمتر از ۵۴/۳ دلار در تاریخ ۹ نوامبر کاهش یافت، ولی مجددا تا سطح ۸۸/۳ دلار افزایش یافت.
بر اساس برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا میزان ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا طی هفته منتهی به ۹ نوامبر در حدود ۳۹۱۱ میلیارد فوت مکعب بود که نسبت به هفته قبل از آن بیش از ۱۸ میلیارد فوت مکعب کاهش یافته است. این ذخایر به میزان ۷۱ میلیارد فوت مکعب بیشتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۹ نوامبر ۲۰۱۱ بوده و به میزان ۲۰۹ میلیارد فوت مکعب (۶/۵ درصد) بیشتر از متوسط ۵ سال گذشته (۲۰۱۱- ۲۰۰۷) است. میزان متوسط ذخایر زیر زمینی گاز طبیعی آمریکا طی ۵ سال گذشته در حدود ۳۷۰۲ میلیارد فوت مکعب بوده است. در منطقه شرق، میزان ذخایر طی هفته منتهی به ۹ نوامبر نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۲۳ میلیارد فوت مکعب کاهش یافته و در سطح ۲۰۷۳ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است و به میزان ۱۱ میلیارد فوت مکعب (۵/۰ درصد ) از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه بیشتر است. ذخایر در منطقه تولیدی (آلاباما، آرکانزاس، کانزاس، لوئیزیانا و...) به میزان ۱۴۵ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه یعنی ۱۱۴۲ میلیارد فوت مکعب بوده و نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۲ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۱۲۸۷ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است. سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی منطقه تولید به میزان ۴۷ میلیارد فوت مکعب (۸/۳ درصد) از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۹ نوامبر ۲۰۱۱ بیشتر است. سطح ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی منطقه غرب آمریکا طی هفته منتهی به ۹ نوامبر نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۳ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۵۵۱ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است که معادل ۵۳ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه است. به طور کلی سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا که معادل ۳۹۱۱ میلیارد فوت مکعب می‌باشد، در سطحی بالاتر از محدوده تاریخی ۵ سال گذشته قرار دارد.
*کارشناسان بازار انرژی
منبع: سایت موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی
(www.iies.org)