ارتقاء بهره‌وری، الزام توسعه پایدار

محـسن پـروان*

نگاهی به تاریخ رشد و شکوفایی کشورهای صنعتی این موضوع را آشکار می‌نماید که گذر آنها به صنعتی‌شدن از راه توسعه در معادن و صنایع پایه چون فولاد، مس، آلومینیوم و... بوده است. در ایران نیز به دلیل وجود مزیت‌های فراوان در معادن و وجود ذخایر عظیم و متنوع معدنی این امید است که با توسعه زیربنایی و اصولی در این بخش‌ها شاهد رشد و بارورشدن اقتصاد ایران اسلامی باشیم. آنچه مسلم است نحوه کار و بهره‌برداری از معادن است به نحوی که بتوان علاوه بر استفاده از این مزیت بزرگ، آن را به فرصتی برای توسعه پایدار صنعت تبدیل نمود.

استفاده بی‌رویه و غیراصولی از معادن علاوه بر آنکه منجر به توسعه و رشد صنعت نمی‌شود به آینده صنعتی کشورنیز ضربه‌ای جبران‌ناپذیر وارد خواهد نمود. لازمه توسعه پایدار خصوصا در بخش‌های معدنی که قابلیت تجدید پذیری ندارد. ورود دانش در توسعه و بهر‌ه‌ور بودن سیستم به معنی مطلق است در صورتی که در زمینه تولید و توسعه در زمینه معادن و صنایع معدنی فاقد بهره‌وری لازم باشیم علاوه بر آنکه منابع موجود که متعلق به تمامی نسل‌های کشور است را هدر داده‌ایم مانع از بارور شدن این صنعت خواهیم شد که نتیجه‌ای جز عقب‌ماندگی و عدم پیشرفت کشور در بر نخواهد داشت به واقع ارتقاء بهره‌وری در صنعت را می‌توان شاهراه اصلی بقاء رشد و سودآوری که متغیرهای اصلی پیشرفت است دانست. در صورتی که بدون در نظر گرفتن بهره‌ورترین تولید تنها در پی دست یافتن به آماری برای تولید باشیم و تولید با چه قیمت و با چه کیفیتی را فدای میزان کمی تولید نمائیم چرخه تولید وارد دور باطل خواهد شد و در آینده نزدیک به خاطر اتلاف منابع و عدم توجه به بهره‌ور ساختن آن سیستم فاقد سود آوری خواهد بود که نتیجه‌ای جز حذف و نابود شدن آن در بر نخواهد داشت. در صنعت امروز ایران اسلامی فرهنگ بهره‌وری نه به عنوان یک کالای لوکس یا ژستی روشنفکرانه که به عنوان یک نیاز اساسی باید ارتقاء یابد که مسلما از راه بخشنامه و از طریق دستور این مهم عملی نخواهد شد.

ایجاد فرهنگ بهره‌وری در معادن و صنایع معدنی و تغییر نگاه سنتی در این بخش، از مهم‌ترین و اساسی‌ترین رسالت‌های مسولان است. به همین دلیل است که در سال‌های گذشته متولیان امر نگاه ویژه‌ای به مفهوم و رویکرد بهره‌وری در تولید داشته‌اند. برگزاری نخستین همایش جایزه بهره‌وری معادن و صنایع معدنی ایران که به بررسی و ارزیابی مهم‌ترین بخش در مسیر توسعه و صنعتی شدن کشور خواهد پرداخت از جمله این اقدامات است این همایش که توسط سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران امروز در محل مرکز همایش‌های بین‌المللی رایزن برگزار می‌شود، به دنبال آن است تا با شناسایی، معرفی و تقدیر از شرکت‌های بهره‌ور در بخش معادن و صنایع بهره‌وری به پیاده‌سازی فرهنگ صحیح تولید در ایران کمک نماید.

امید است این گونه فعالیت‌ها بتواند به ارتقاء بهره‌وری در تولید داخلی بیانجامد.

* مدیر مرکز همایش‌ها و آموزش دنیای اقتصاد