افزایش قیمت گاز در بازار آمریکا - ۱۵ آبان ۹۱

غلامعلی رحیمی - مهدیه علوی *
قیمت‌های آتی گاز طبیعی در بازار آمریکا (آتی‌های ماه اول برای تحویل در ماه دسامبر) طی دوره ۲۶ اکتبر الی ۲ نوامبر از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بود.

بر این اساس به‌رغم افزایش ۱۵/۱ درصدی تولید گاز طبیعی آمریکا طی هفته منتهی به ۲۶ اکتبر، افزایش سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی معادل ۶۵ میلیارد فوت مکعب و همچنین سطح ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی آمریکا (که به میزان ۶/۳ درصد معادل ۱۳۶ میلیارد فوت مکعب بالاتر از میزان مشابه سال قبل است)، به دلیل افزایش ۸۱/۹ درصدی مصرف گاز طبیعی آمریکا طی هفته منتهی به ۲۶ اکتبر و کاهش تعداد دکل‌های حفاری فعال در بخش گاز آمریکا، قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس نایمکس از حدود ۴/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۲۶ اکتبر تا ۵۵۴/۳ دلار در ۲ نوامبر افزایش یافت.

از سوی دیگر، قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس لندن (ICE) برای تحویل در ماه دسامبر، از یک روند کاهشی برخوردار بود و از ۹۰۴۷/۱۰ دلار در ۲۶ اکتبر تا ۵۲۴۲/۱۰ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۲ نوامبر کاهش یافت.
همچنین مصرف گاز طبیعی آمریکا در هفته منتهی به ۳۱ اکتبر نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۸۱/۹ درصد افزایش یافته است، که در این میان مصرف بخش‌های نیروگاهی با ۷۳/۳ درصد کاهش مواجه بوده است، در حالی که در بخش‌های صنعت و خانگی و تجاری به ترتیب به میزان ۲۲/۳ درصد و ۷۹/۳۴ درصد افزایش یافته است. میزان کل تقاضای گاز طبیعی در مقایسه با هفته منتهی به ۲۴ اکتبر در حدود ۰۹/۹ درصد افزایش نشان می‌دهد. طی دوره ۲۴ الی ۳۱ اکتبر، میزان واردات گاز طبیعی آمریکا از طریق خط لوله از کانادا و واردات LNGبه ترتیب به میزان ۵۳/۶ درصد افزایش و ۵۹/۳ درصد کاهش یافته است. واردات گاز طبیعی از کانادا و واردات LNG در مقایسه با میزان مشابه سال قبل به ترتیب در حدود ۰۴/۶ درصد و ۵۲/۷۱ درصد کاهش نشان می‌دهد. تولید بازاری گاز طبیعی آمریکا طی دوره مذکور در حدود ۱۵/۱ درصد افزایش داشته که در مقایسه با میزان مشابه سال قبل معادل ۷۹/۱ درصد بیشتر است.
در عین حال بر اساس گزارش موسسه بیکر، تعداد دکل‌های حفاری چرخشی گاز طبیعی آمریکا در هفته منتهی به ۲۶ اکتبر در حدود ۴۱۶ دکل بوده که در مقایسه با هفته قبل از آن به میزان ۱۱ دکل کاهش نشان می‌دهد. همچنین تعداد دکل‌های حفاری در بخش نفت (که شامل تولید گازهای همراه نفت نیز هست) طی دوره مذکور به میزان ۲ دکل کاهش یافته و در سطح ۱۴۰۸ دکل فعال قرار گرفته است.

قیمت‌های گاز طبیعی در بازارهای جهانی
قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار هنری هاب از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از حدود ۳۹/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۲۵ اکتبر، با ۱۱ سنت (۲/۳ درصد) افزایش به ۵۰/۳ دلار در تاریخ ۳۱ اکتبر رسید. همچنین قیمت تک محموله گازطبیعی در بازار نیویورک از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از حدود ۵۵/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۲۵ اکتبر، با ۱۹ سنت (۳۵/۵ درصد) افزایش به ۷۴/۳ دلار در تاریخ ۳۱ اکتبر رسید. قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار شیکاگو نیز طی دوره مذکور از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بود و از ۶۹/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو تا بیش از ۹۶/۳ دلار بالا رفت.
قیمت تک محموله گازطبیعی در بازار کالیفرنیای جنوبی نیز از یک روند افزایشی برخوردار بوده و با ۹ سنت افزایش (۴/۲ درصد)، از حدود ۷۰/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۲۴ اکتبر به ۷۹/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۳۱ اکتبر رسید.
قیمت تک محموله گازطبیعی در بازار تورنتوی کانادا از یک روند ثابت برخوردار بوده و در سطح ۴۱/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو طی دوره مذکور تثبیت شد. قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار لندن (ICE) طی دوره مذکور از یک روند افزایشی برخوردار بوده و با ۳۸ سنت افزایش (۷/۳ درصد)، از حدود ۳۱/۱۰ دلار در هر میلیون بی تی یو تا بیش از ۶۹/۱۰ دلار افزایش یافت.
ذخایر زیرزمینی گاز چه میزان است؟
بر اساس برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا میزان ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا طی هفته منتهی به ۲۶ اکتبر در حدود ۳۹۰۸ میلیارد فوت مکعب بود که نسبت به هفته قبل از آن بیش از ۶۵ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته است. این ذخایر به میزان ۱۳۶ میلیارد فوت مکعب بیشتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۲۶ اکتبر ۲۰۱۱ بوده و به میزان ۲۵۹ میلیارد فوت مکعب (۱/۷ درصد) بیشتر از متوسط ۵ سال گذشته (۲۰۱۱- ۲۰۰۷) رسیده است.

میزان متوسط ذخایر زیر زمینی گاز طبیعی آمریکا طی ۵ سال گذشته در حدود ۳۶۴۹ میلیارد فوت مکعب بوده است. در منطقه شرق، میزان ذخایر طی هفته منتهی به ۲۶ اکتبر نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۳۴ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۲۰۹۱ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته و به میزان ۴۹ میلیارد فوت مکعب (۴/۲ درصد) از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه بیشتر است.
ذخایر در منطقه تولیدی (آلاباما، آرکانزاس، کانزاس، لوئیزیانا و...) به میزان ۱۵۹ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه یعنی ۱۱۱۸ میلیارد فوت مکعب بوده و نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۲۳ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۱۲۷۷ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است.
سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی منطقه تولید به میزان ۶۸ میلیارد فوت مکعب (۶/۵ درصد) از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۲۶ اکتبر ۲۰۱۱ بیشتر است. سطح ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی منطقه غرب آمریکا طی هفته منتهی به ۲۶ اکتبر نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۸ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۵۴۰ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته که معادل ۵۱ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه است. به طور کلی سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا که معادل ۳۹۰۸ میلیارد فوت مکعب است، در سطحی بالاتر از محدوده تاریخی ۵ سال گذشته قرار دارد.
* کارشناسان بازار انرژی
منبع: سایت موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی (www.iies.org)