ارزش افزوده را جدی بگیریم

گروه بورس جهانی - بخش قابل توجه نفت به مصرف سوخت می‌رسد؛ به عبارتی به شکل دود از چرخه مصرف و ارزش افزوده خارج می‌شود. تخمین‌ها نشان می‌دهند که 80 تا 85 درصد از نفت و گاز طبیعی از این طریق از چرخه مصرف تبدیلی خارج می‌شود و تنها قادر به ایجاد یک درصد ارزش افزوده است.

این در حالی است که از تبدیل نفت به محصولات پتروشیمی این میزان ارزش افزوده به ۹/۱ درصد می‌رسد. آمار حکایت از تبدیل حدود ۷ درصد از محصولات پتروشیمی به سایر محصولات از قبیل خنک‌کننده‌ها، روغن‌ها، لوازم آرایش و... دارد. اما از تبدیل محصولات پتروشیمی به منومرها، ارزش افزوده ۴ درصدی حاصل می‌شود. اتیلن، استایرن و پروپیلن از دسته منومرهای تبدیلی از این فرآیند محسوب می‌شوند.
اما این پایان ماجرا نیست و تبدیل منومرها به رزین پلاستیک قادر به ایجاد ۹ درصد ارزش افزوده است. پلی‌اتیلن، پلی‌استایرن، پی‌وی‌سی، ABS پلی‌پروپیلن، پلی‌استایرن، پلی‌استر، نایلون و آکریلیک محصولات ناشی از تبدیل منومرها است. چرخه نهایی این فرآیند، تبدیل رزین پلاستیک به محصولات پلاستیکی است که قادر به ایجاد ۱۵ درصد ارزش افزوده است که در بازارها به اشکالی همچون بسته‌بندی، مواد مورد نیاز در لوازم الکتریکی، حمل و نقل و سایر موارد مورد نیاز به پلاستیک است. به این ترتیب باید گفت تبدیل نفت به پلاستیک، بر خلاف رویه‌ای که در کشور ما حاکم است قادر به خلق حدود ۳۰ درصد ارزش افزوده بیش از قیمت نفت است. اگر به این نکته توجه کنیم که نفت و گاز طبیعی در کشور ما به وفور یافت می‌شود و قیمت نیز پایین است و امکان تبدیل راحت و ارزان آن وجود دارد، باید به سمت سیاست‌هایی حرکت کنیم که قادر به تسهیل روندهای خلق ارزش افزوده باشد و به این ترتیب، علاوه بر ایجاد ظرفیت‌های بالای توسعه صنعت پتروشیمی، اشتغال نیز افزایش خواهد یافت و به رشد اقتصادی کشور نیز کمک شایانی می‌شود.