قرن بیست‌ویکم قرن آسیا خواهد بود

فرگوسن از مورخان مالی برجسته جهان، جابه‌جایی قدرت اقتصادی جهان از غرب به شرق را قطعی می‌داند. او معتقد است از برخی جهات مدت‌ها است که وارد قرن آسیا شده‌ایم شانگهای و بمبئی در بالای فهرست کلانشهرهای جهان قرار گرفته‌اند و چین در آستانه پیشی گرفتن از سهم آمریکا در تولیدات کارخانه‌ای است. در چنین شرایطی امتیاز قدرت چاپ پول ذخیره جهانی، که به آمریکا قدرت ویژه می‌داده زیر حملات بی‌امان دولت چین قرار گرفته است. انقلاب چین بزرگ‌ترین و سریع‌ترین انقلاب در بین تمام انقلاب‌های صنعتی بوده است. در مدت زمان ۲۶ سال، تولید چین ۱۰ برابر شده است. انگلستان ۷۰ سال پس از ۱۸۳۰ زمان نیاز داشت تا تولید خود را چهار برابر کند. به گفته صندوق بین‌المللی پول، سهم چین در تولید جهانی (به قیمت جاری) در سال ۲۰۱۳ از ۱۰ درصد بیشتر می‌شود. گلدمن ساکس پیش‌بینی می‌کند که تولید چین در سال ۲۰۲۷ از آمریکا پیشی می‌گیرد و همین تازگی‌ها از ژاپن پیشی گرفت.

اگر بخواهم راهبرد بزرگ جدید چین را پیشنهاد داده و خلاصه‌وار بیان کنم، به سبک چینی‌ها با چهار «بیشتر» آن را تشریح خواهیم کرد: مصرف بیشتر، واردات بیشتر، سرمایه‌گذاری بیشتر در خارج و نوآوری بیشتر. در هر مورد، تغییر راهبرد اقتصادی، منافع ژئوپولیتیک خوبی دارد.

چین با مصرف بیشتر می‌تواند مازاد تجاری خویش را کاهش دهد و در این فرآیند خودش را در برابر شرکای تجاری اصلی به ویژه سایر بازارهای نوپدید محبوب می‌کند. چین به تازگی توانست جایگاه آمریکا به عنوان بزرگ‌ترین بازار خودروی جهان را بگیرد (۱۴ میلیون فروش سالانه خودرو در قیاس با ۱۱ میلیون در آمریکا) و پیش‌بینی می‌شود که تقاضای چین در سال‌های آینده ده برابر شود. بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، در سال ۲۰۳۵ چین یک پنجم کل انرژی جهان را مصرف می‌کند که ۷۵ درصد افزایش نسبت به سال ۲۰۰۸ است.

موسسه جهانی زغال‌سنگ تخمین می‌زند که ۴۶ درصد مصرف جهانی زغال‌سنگ در ۲۰۰۹ را چین مصرف کرد و سهم مشابهی از تولیدات آلومینیوم، مس، نیکل و روی را مصرف می‌کند. سال گذشته مصرف چین بیش از دو برابر مجموع مصرف فولاد خام اتحادیه اروپا، آمریکا و ژاپن بود.

چنین ارقامی به منافع عظیم برای صادرکنندگان این کالاها و سایر کالاها تبدیل شده است. چین بزرگ‌ترین بازار صادراتی استرالیا شده به طوری که ۲۲ درصد صادرات استرالیا در ۲۰۰۹ به چین رهسپار شد. چین ۱۲ درصد صادرات برزیل و ۱۰ درصد صادرات آفریقای جنوبی را می‌خرد. این کشور همچنین خریدار اصلی کالاهای ساخته شده پیشرفته از ژاپن و آلمان است. زمانی چین صادرکننده محصولات کم‌بها بود. اکنون یک پنجم رشد اقتصاد جهان از چین است و پویاترین بازار جدید برای نیازهای دوستانی که به دست می‌آورد و سایر مردم شده است. چینی‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که سرمایه‌گذاری بیشتری در خارج انجام دهند. اکثریت این سرمایه‌گذاری‌ها در آسیا و آفریقا بوده و بزرگ‌ترین آنها در بخش‌های معدن، حمل‌و‌نقل و پتروشیمی صورت می‌گیرند. شیوه فعالیت چینی‌ها در آفریقا و بعضا آسیا اکنون کاملا شناخته شده است.

آنها شروع به احداث بزرگراه‌ها و سایر سرمایه‌گذاری‌های زیربنایی در آن کشور می‌کنند و سپس معادن یا زمین‌های کشاورزی را اجاره بلندمدت می‌کنند بدون اینکه هیچ پرسشی درباره سوء‌استفاده از حقوق بشر یا فساد سیاسی بکنند. سرمایه‌گذاری خارجی فزاینده در منابع طبیعی نه فقط به عنوان راهبرد متنوع‌سازی تولیدات استفاده می‌شود تا ریسک کاهش ارزش دلار را برای چین کاهش دهد، بلکه امکان افزایش قدرت مالی را به چین می‌دهد.

برخلاف این نظر که چین محکوم است یک خط تولید برای محصولات «طراحی شده در کالیفرنیا» باقی بماند، این کشور در تلاش برای نوآوری بیشتر است. چین درصدد است تولیدکننده اصلی جهانی توربین‌های بادی و صفحه‌های خورشیدی شود. در ۲۰۰۷ چین از نظر تعداد درخواست اختراعات جدید از آلمان پیشی گرفت. این بخشی از ماجرای برتری یافتن شرق است. در ۲۰۰۸ برای نخستین‌بار تعداد درخواست‌های حق اختراع از چین، هند، ژاپن و کره جنوبی نسبت به جهان غرب بیشتر شد.