زیرخاکی‌های افغانستان
گروه بورس کالا - سحر نمایشی: بهره‌برداری از منابع معدنی کشورهای در حال توسعه فرصت‌های قابل‌توجهی را برای توسعه اقتصادی فراهم می‌کند، به طوری که معادن تاثیرات اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی را در سطوح محلی، منطقه‌ای و بر منافع ملی و محیط زیست می‌گذارند.
گروه بورس کالا - سحر نمایشی: بهره‌برداری از منابع معدنی کشورهای در حال توسعه فرصت‌های قابل‌توجهی را برای توسعه اقتصادی فراهم می‌کند، به طوری که معادن تاثیرات اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی را در سطوح محلی، منطقه‌ای و بر منافع ملی و محیط زیست می‌گذارند. در تمام دنیا مواد معدنی متفاوتی از جمله اورانیوم، نقره، سرب و روی، آهن، الماس، بوکسیت زغال سنگ، مس و طلا یافت می‌شود. به طور مثال استرالیا بزرگترین معادن اورانیوم جهان را داراست در حالی که کانادا بزرگترین صادرکننده اورانیوم به حساب می‌آید.
مکزیک نیز بزرگترین صادرکننده نقره در جهان محسوب می‌شود. درست است که امروزه بزرگترین معدن الماس در آفریقا، آفریقای جنوبی، نامیبیا، بوتسوانا، جمهوری دموکراتیک کنگو، تانزانیا و کنگو یافت می‌شود، اما مواد آبرفتی هند جنوبی نیز از این محصول بی بهره نیست.
همچنین شایع‌ترین عنصر روی زمین آهن است و بزرگترین تولیدکننده‌های سنگ آهن چین، برزیل، استرالیا، روسیه و هند هستند که این پنج کشور حدود ۷۰ درصد از سنگ آهن جهان را تولید می‌کنند. کانادا،ایالات متحده و استرالیای غربی نیز مکان‌های عمده معدن طلا هستند. البته در دل اقیانوس‌های جهان نیز مقادیر عظیمی از طلا وجود دارد. سنگ مس را نیز می‌توان در مکزیک،ایالات متحده، اندونزی، استرالیا، پرو، روسیه، کانادا، چین، لهستان و قزاقستان یافت.
ذخایر بوکسیت نیز در استرالیا، برزیل، گینه گویان، هند، جامائیکا، روسیه، سورینام، ایالات متحده و ونزوئلا وجود دارد. اما آنچه جالب توجه است اینکه براساس ارزیابی‌های محققان اداره سروی جیولوجی آمریکا، معدن مس ولسوالی بلخاب موجود در افغانستان که اخیرا توسط متخصصان داخلی کشف شده، بزرگترین معدن مس در جهان است که در نزدیکی‌این معدن، معادن بزرگ زغال سنگ نیز واقع شده که اهمیت معدن مس ولسوالی بلخاب را فوق‌العاده بالا برده است. تحقیقات نشان می‌دهند ارزش ذخایر زیرزمینی موجود در افغانستان نزدیک به سه تریلیون (سه هزار میلیارد) دلار است. همچنین سه معدن لتیوم در‌ایالت‌های هرات، غزنه و نیمروز وجود دارد و ارزش آنها نیز به ۶۰ میلیارد دلار می‌رسد.
به گفته آگاهان اقتصادی تقاضا برای محصولات معدنی در سطح جهان زیاد است و این معادن می‌توانند بر اقتصاد افغانستان اثرات عمیقی بر جای بگذارند. معادن کمیاب زیرزمینی در‌ایالت خانشین ولایت هلمند نیز از جمله معادنی هستند که ارزش آنها نزدیک به ۸۹ میلیارد دلار از سوی متخصصان داخلی و بین‌المللی تخمین زده شده است. البته نیوبیم نیز که از معادن تازه کشف شده در افغانستان است از جمله مواد نادری است که برای باتری‌های قابل شارژ استفاده می‌شود و تقاضاها در سطح جهان نیز برای آن زیاد است. وزارت معادن افغانستان تاکید می‌کند که خاک سنگین و کمیابی که در ولسوالی و خانشین وجود دارد، در جهان به ندرت یافت می‌شود و این معادن می‌توانند فرصت‌های فراوانی را در عرصه‌های اقتصادی و کاریابی مساعد سازد.
پاول برینکلی، معاون وزیر دفاع آمریکا که یک تیم تحقیقاتی و اقتصادی را نیز مدیریت می‌کند، می‌گوید که آغاز استخراج معادن، افغانستان را دچار تحول چشمگیری خواهد کرد و ذخایر زیرزمینی می‌توانند نیاز‌این کشور به کمک‌های جامعه جهانی را رفع کنند. جمعا ۲۸ ذخیره‌گاه زیر زمینی در سی درصد خاک افغانستان که مورد بررسی قرار گرفته تثبیت شده که ارزش آن به سه تریلیون دلار تخمین زده شده است.
معادن قانونمندتر می‌شوند؟
ورود معادن مشکلات بی‌شماری را با خود به همراه می‌آورد که قوانین و سازمان‌های بین‌المللی را موظف به ارائه راهکارها و تصمیمات جدید می‌کند. وجود معادن در تمام نقاط جهان و بی قانون بودن آنها علاوه بر فوایدی که در سال‌های اخیر نصیب معدنی‌ها کرده، چالش‌های زیادی را میان شرکت‌ها، سازمان‌های غیردولتی، دولت‌ها و جوامع مختلف به وجود آورده است. در اولین کنگره بین‌المللی معدن که در سال ۱۹۵۸ در شهر ورشو لهستان تشکیل شد، به منظور ادامه همکاری جهانی در خصوص علوم و فنون رشته‌های مختلف معدنی، یک سازمان بین‌المللی دائمی تحت عنوان کنگره جهانی معدن تشکیل شد.
این کنگره در جهت ارتقای سودمند و همکاری اعضا تشکیل شد که به موجب آن نمایندگان ۳۹ کشور تصمیم به تدوین اساسنامه کنگره جهانی معدن گرفتند. هدف از تشکیل‌این کنگره ارتقا و پشتیبانی از همکاری‌های علمی و فنی در سطوح ملی و بین‌المللی در رشته‌های معدنی (غیر نفتی) و شناسایی منابع معدنی و همچنین تبادل اطلاعات در سطح جهانی با هدف نیل به توسعه جنبه‌های علوم معدنی، تکنولوژی، اقتصاد معدن، سلامتی و ایمنی و حفظ محیط‌زیست بود.
از طرفی نیز مدیریت سازماندهی کنگره‌های جهانی به عهده کمیته سازماندهی کنگره جهانی معدن است. تحقق اهداف کنگره جهانی معدن به عهده تشکیلات ملی معدنی کشورهایی است که در کمیته حضور داشتند. به‌این ترتیب با تشکیل این کنگره و سامان گرفتن اوضاع در حال حاضر اختلافات و اثرات منفی معادن کاهش یافته است و جوامع در طول این مدت با رعایت قانون و با سرمایه‌گذاری در‌این بخش از مزایای زیادی بهره‌مند شده‌اند.
در سطح محلی نیز پتانسیل‌های قابل توجهی به نفع مردم مناطق معدنی وجود دارد که‌ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم یکی از مهم‌ترین این اثرات است، به طوری که مهارت‌های نقل و انتقال شغلی افزایش یافته و ظرفیت خدمات بهداشت، آموزش و زیرساخت‌ها بهبود پیدا کرده‌اند. از همه مهم‌تر آن که فرصت‌های کسب و کار هر چند کوچک و متوسط شرایط را مساعد کرده است.
در این مورد باید گفت بررسی‌های جدید در عرصه معدنی در کشورهایی همچون افغانستان که به تازگی درصدد کشف مزیت‌های معدنی خود هستند موضوع مهمی است که قادر به ایجاد رشد اقتصادی بالا در آن کشور است. در عین حال باید انتظار داشت که با مدیریت منافع ناشی از‌این سیاست ها، امکان‌ایجاد ارزش افزوده نیز از موضوعات قابل ذکر است. دولت افغانستان باید به فکر ایجاد فرصت‌های جدید جذب سرمایه‌های خارجی در بخش معدن و‌ایجاد ظرفیت‌های بکارگیری از معادن و مواد معدنی در پروسه‌های تولیدی باشد. مضاف بر‌این که توسعه، اکتشاف و بهره‌برداری از معادن در این کشور قادر به توسعه بازارها در آن است.
ایجاد یک بورس قوی مواد معدنی در منطقه از موضوعات دیگری است که کارشناسان احتمال دستیابی و موفقیت آن کشور را در راه‌اندازی این بازار بالا می‌دانند.
با تمام این شرایط وجود معادن می‌تواند منجر به عوارض جانبی و قابل توجهی باشد، همانطور که در بسیاری از معادن جهان در حال حاضر نزاع بالایی بین سازمان‌های مردم نهاد مدافع حقوق محیط زیست و تولیدکنندگان معدنی است. شیلی، پرو و کشورهای آفریقایی از‌این کشورها به شمار می‌روند. البته در‌این بین نگرانی‌های دیگری نیز قابل ذکر است که از آن جمله می‌توان به از بین رفتن حقوق اراضی به خصوص در بخش کشاورزی و حقوق مردم بومی، تورم ناشی از هجوم تازه واردان و عدم رعایت اصول مرتبط با محیط زیست و مواردی از‌این دست اشاره کرد.
