افزایش قیمت گاز در بازار آمریکا - ۲۳ مهر ۹۱

غلامعلی رحیمی - مهدیه علوی *
قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس آمریکا (آتی‌های ماه اول برای تحویل در ماه نوامبر) طی دوره ۵ الی ۱۲ اکتبر از یک روند افزایشی برخوردار بود.

بر این اساس به‌رغم افزایش سطح ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا معادل ۷۲ میلیارد فوت مکعب طی هفته منتهی به ۵ اکتبر و همچنین رکورد سطح ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی آمریکا (که به میزان ۷ درصد معادل ۲۳۶ میلیارد فوت مکعب بالاتر از میزان مشابه سال قبل است)، به دلیل کاهش ۱۶/۰ درصدی تولید گاز طبیعی در این کشور و افزایش ۹۸/۵ درصدی مصرف گاز طبیعی آن طی هفته منتهی به ۵ اکتبر، قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بازار نایمکس از حدود ۳۹۶/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۵ اکتبر تا بیش از ۶۱۱/۳ دلار در ۱۲ اکتبر افزایش یافت.
از سوی دیگر، قیمت‌های آتی گاز طبیعی در بازار لندن(ICE) برای تحویل در ماه نوامبر، از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از حدود ۳۰۵۱/۱۰ دلار در ۵ اکتبر تا کمتر از ۲۱۸۳/۱۰ دلار در هر میلیون بی تی یو در ۱۲ اکتبر کاهش یافت.
مصرف گاز طبیعی آمریکا در هفته منتهی به ۱۰ اکتبر نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۹۸/۵ درصد افزایش یافته که در این میان مصرف بخش نیروگاهی با ۸۴/۱۱ درصد کاهش مواجه بوده است. مصرف بخش‌های صنعتی و خانگی و تجاری به ترتیب به میزان ۳۹/۲ درصد و ۱۵/۴۴ درصد افزایش یافته است. میزان کل تقاضای گاز طبیعی در مقایسه با هفته منتهی به ۳ اکتبر در حدود ۹۵/۵ درصد افزایش نشان می‌دهد. طی دوره ۳ الی ۱۰ اکتبر، میزان واردات گاز طبیعی آمریکا از طریق خط لوله از کانادا و واردات LNG به ترتیب به میزان ۶۱/۲ درصد افزایش و ۲۹/۰ درصد کاهش یافته است. واردات گاز طبیعی از کانادا و واردات LNG در مقایسه با میزان مشابه سال قبل به ترتیب در حدود ۵۱/۲ درصد افزایش و ۹۶/۶۱ درصد کاهش نشان می‌دهد. تولید بازاری گاز طبیعی آمریکا طی دوره مذکور در حدود ۱۶/۰ درصد کاهش داشته که در مقایسه با میزان مشابه سال قبل معادل ۵۹/۱ درصد بیشتر است.
همچنین بر اساس گزارش موسسه بیکر، تعداد دکل‌های حفاری چرخشی گاز طبیعی آمریکا در هفته منتهی به ۵ اکتبر ۲۰۱۲ در حدود ۴۳۷ دکل بوده که در مقایسه با هفته قبل از آن به میزان ۲ دکل افزایش نشان می‌دهد. از سوی دیگر، تعداد دکل‌های حفاری در بخش نفت (که شامل تولید گازهای همراه نفت نیز می‌شود) طی دوره مذکور به میزان ۱۲ دکل کاهش یافته و در سطح ۱۳۹۸ دکل فعال قرار گرفته است.
قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار انگلیس (NBP) طی دوره اول الی ۸ اکتبر ۲۰۱۲ به میزان ۶۹ سنت (۱۵/۷ درصد) افزایش یافته و از ۶۴/۹ دلار تا بیش از ۳۳/۱۰ دلار در هر میلیون بی‌ تی یو رسیده است. قیمت تک محموله LNG در بازار جنوب شرق اروپا نیز طی دوره مذکور از یک روند ثابت برخوردار بوده و در سطح ۴۰/۱۰ دلار در هر میلیون بی تی یو تثبیت شده است. از سوی دیگر، قیمت تک محموله LNG در بازار شمال شرق آسیا طی دوره اول اکتبر الی ۸ اکتبر از یک روند کاهشی برخوردار بوده و با ۱۵ سنت کاهش (۱۶/۱درصد)، از ۹۵/۱۲ دلار تا کمتر از ۸۰/۱۲ دلار در هر میلیون بی تی یو کاهش یافته است.
با توجه به تفاوت چشمگیر قیمت گاز در بازارهای اروپا و آسیا در مقایسه با بازار آمریکا، در حالی که سود خالص برگشتی محموله‌های LNG صادراتی به بازارهای آسیا و اروپا مثبت است، این سود در بازار آمریکا عمدتا منفی است. بر اساس آخرین آمار منتشره توسط گزارشWorld Gas Intelligence در تاریخ ۱۰ اکتبر، میزان سود خالص برگشتی محموله‌های LNG صادراتی به بازار آسیا به‌طور متوسط در حدود ۲۹/۱۲-۵۳/۸ دلار است که بیشترین سود مربوط به صادرات LNG روسیه به بازار شمال شرق آسیا است.
براساس برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا میزان ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی این کشور طی هفته منتهی به ۵ اکتبر در حدود ۳۷۲۵ میلیارد فوت مکعب بود که نسبت به هفته قبل از آن بیش از ۷۲ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته است. این ذخایر به میزان ۲۳۶ میلیارد فوت مکعب بیشتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۵ اکتبر ۲۰۱۱ بوده و به میزان ۲۶۹ میلیارد فوت مکعب (۸/۷ درصد) بیشتر از متوسط ۵ سال گذشته (۲۰۱۱- ۲۰۰۷) برآورد می‌شود. میزان متوسط ذخایر زیر زمینی گاز طبیعی آمریکا طی ۵ سال گذشته در حدود ۳۴۵۶ میلیارد فوت مکعب بوده است. در منطقه شرق، میزان ذخایر طی هفته منتهی به ۵ اکتبر ۲۰۱۲ نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۴۲ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۲۰۰۵ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است و به میزان ۶۷ میلیارد فوت مکعب (۵/۳ درصد ) از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه بیشتر است.
ذخایر در منطقه تولیدی (آلاباما، آرکانزاس، کانزاس، لوئیزیانا و...) به میزان ۱۶۰ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه یعنی ۱۰۴۷ میلیارد فوت مکعب بوده و نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۲۷ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۱۲۰۷ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است. سطح ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی منطقه تولید به میزان ۱۱۶ میلیارد فوت مکعب (۶/۱۰ درصد) از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۵ اکتبر ۲۰۱۱ بیشتر است. سطح ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی منطقه غرب آمریکا طی هفته منتهی به ۵ اکتبر ۲۰۱۲ نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۳ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۵۱۳ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است که معادل ۴۲ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه است. به طور کلی سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا که معادل ۳۷۲۵ میلیارد فوت مکعب است، در سطحی بالاتر از محدوده تاریخی ۵ سال گذشته قرار دارد.
* کارشناسان بازار انرژی
سایت موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی
(www.iies.org)