صادرات باید پیوسته باشد نه موردی

بهروز فروتن

کشوری می تواند پاینده باشد که ارتباطات تجاری، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و...را با هم داشته باشد. یکی از ارتباطات اقتصادی ما با جوامع دیگر، بحث صادرات است. صادرات از فرهنگ خاصی برخوردار است که گاهی اوقات با فرهنگ بومی ما سازگار نیست. فرهنگی همچون یکنواخت بودن کالا، تثبیت قیمت، تنظیم زمان ارسال کالا و تامین کالای مناسب. خوشبختانه در ایران زمین، کالاهای بسیاری داریم که از نظر کیفیت جزو طراز اول‌های دنیا هستیم. اما وقتی به بخش بسته بندی می رسیم نقطه ضعف داریم و کالای ما قابل صادرات نیست. اگر این مشکل را هم در نظر نگیریم، آنچه خیلی اهمیت دارد این است که دنیا در انتظار ما نمی نشیند که به او کالا بدهیم یا ندهیم. ما باید در بازار حضور داشته باشیم که در نتیجه بحث قیمت و بحث وزن کالا مطرح می شود. ما در ایران به جهت نوع کشت پراکنده ای که داریم هیچ وقت نمی توانیم یک کالا را با کیفیتی خوب و یکسان و به اندازه دلخواه صادر کنیم. این موضوع، یکی از نقاط ضعف ماست که نظام کشت نداریم تا تعیین کنیم امسال برای چند سال آینده، چه کالایی برای چه کشوری و به چه میزانی می خواهیم تولید و صادر کنیم. البته این نقطه ضعف در برنامه ریزی مدیریتی است، نه از نظر امکانات تولید در فضای مملکت. دومین موضوعی که مدت ها است با آن درگیر هستیم،این است که بخش قیمت صادراتی نداریم و به همین دلیل در تامین مواد اولیه، بسته بندی و ماشین آلات مشکل داریم. درنتیجه خروجی کار برای قیمت تثبیتی متغیر می شود و دنیا تغییر در قیمت، تغییر در وزن وتغییر در دفعات را نمی پذیرد، اما میزبان بسیار خوبی برای کیفیت مواد غذایی ماست. اگر بتوانیم انسجام مدیریتی را برای تعیین قیمت، تضمین وزن و تعیین زمان ارسال داشته باشیم، افزایش تولید در بخش کشاورزی و در نتیجه افزایش تولید در بخش صنایع غذایی، می تواند یکی از بهترین راه حل های ما در بخش ارزآوری این سرزمین باشد و این موفقیت، موجب ارزی آوری می شود. در بحث داخلی نیز، هم کیفیت رعایت شده و هم اشتغال زایی بیشتر می شود. همچنین باعث به کارگیری امکانات کشور می‌شود و مازاد تولیدات کشاورزی ارزآور خواهد شد. می توانیم آنچه را که به سبد ضایعات کشاورزی ریخته می شود، فرآوری کنیم و این فرآوری می‌تواند برای ما ارزآوری داشته باشد. در سال جاری، خیلی در نوسان قرار گرفته ایم و ممکن است صادرات نمونه موردی انجام بشود. اما صادرات واقعی زمانی رخ می دهد که از نظر علمی و آماری پیوسته باشد. صادرات ما در بخش صنایع غذایی در سال گذشته بهتر از امسال بود. بنابراین، صادرات بدون مزایا نیست. اما برای حضور داشتن در بازار یک جامعه پیشرفته، باید ارتباط جهانی داشته باشیم و در بخش اقتصادی، صادرات نیز نقش دارد. ما امکان صادرات داریم، اما باید به مدیریت تفکر انسجام صادراتی خود بیشتر توجه کنیم. به عنوان صنعتگری که چهل سال است در حوزه صنایع غذایی هستم، معتقدم که صادرات از شعار برنمی آید، بلکه صادرات به عمل انجام می شود.

*مسئول مرکز تحقیقات صنایع غذایی