نباید به خاطر نوسانات ارز، شرایط را سخت‌تر کنیم
محمد رضا بهرامن*<br>امروزه یکی از بخش های تولیدی ما که صادرات رو به جلو دارد، بخش معدن کشور است. بخش معدن از مرحله اصطلاحا خام تا زمانی که فرآوری می شود، می تواند بازارهای هدف خود را داشته باشد. در برنامه پنج ساله گذشته مثل برنامه چهارم، بخش معدن یکی از بخش هایی بود که توانست حتی به اهدافی که برنامه برای آن تنظیم یا تعیین کرده بود برسد. اما امروز، نباید بانگاه لحظه‌ای یا هیجانی به بخش صادرات نگریست.
محمد رضا بهرامن*
امروزه یکی از بخش های تولیدی ما که صادرات رو به جلو دارد، بخش معدن کشور است. بخش معدن از مرحله اصطلاحا خام تا زمانی که فرآوری می شود، می تواند بازارهای هدف خود را داشته باشد. در برنامه پنج ساله گذشته مثل برنامه چهارم، بخش معدن یکی از بخش هایی بود که توانست حتی به اهدافی که برنامه برای آن تنظیم یا تعیین کرده بود برسد. اما امروز، نباید بانگاه لحظه‌ای یا هیجانی به بخش صادرات نگریست. درواقع نباید به دلیل مسائل و اتفاقاتی که برای قیمت ارز پیش آمده، تصمیماتی بگیریم که بخش صادرات کشور را آسیب پذیر کنیم. به عبارتی، نباید به خاطر این که قیمت ارز بالا رفته شرایط را به گونه ای سخت کنیم که صادرات کاهش پیدا کند.
بخش معدن، یکی از بخش هایی است که مصرف ارز بالایی دارد. ماشین آلات عمده بخش معدن ارزبر هستند. بیشتر ماشین آلات خط تولید بخش معدن نیز وارداتی هستند. یعنی کمتر ماشین آلاتی را در بخش مستقیم معدن و استخراج داریم که تولید داخل باشد. حداقل ۹۰ درصد از ماشین آلات بخش معدن، وارداتی هستند و به همین دلیل با افزایش قیمت ارز، آسیب می بینیم. الان ماشین آلات خط تولید و ماشین های معدنی و راهسازی در ردیف اولویت چهار یا پنج دریافت ارز منظور شده اند. این در حالی است که می توانیم نیازهای خود در ماشین آلات بخش معدن را با ارزهای حدود ۲۵۰۰ تومان که مرکز مبادلات ارزی اعلام می‌کند، تامین کنیم. در این حالت، جهشی روی قیمت تمام شده داریم.
در بازار مصرف داخلی هم نمی توانیم آنچنان تغییرات قیمت داشته باشیم، چون مواد معدنی وقتی تولید می شوند برنامه و فرآیند خود را داشته و در واقع تعهداتی برای مصرف کنندگان و بازارهای خودشان دارند. اما در بخش صادرات اگر مسائل موجود خوب کنترل نشود ممکن است با معضلاتی روبه رو شویم یا احیانا شرایطی ایجاد کنیم که ناخودآگاه خریداران با توجه به اطلاعاتی که از نوسانات قیمت ارز در داخل کشور دارند تقاضای خود را به نحوی منعکس کنند که تقاضای قیمت پایین تری برای دریافت کالا داشته باشند. نباید این ذهنیت را فراموش کنیم. اگرشرایط را سخت کنیم هم در خارج و هم در داخل کشور با مشکلاتی روبه رو می شویم. درحالی که باید سعی کنیم همان مشوق های صادراتی و همان شرایطی که برای صادرات داشتیم را حفظ کنیم تا از این بحران به سلامتی خارج شویم.
سال گذشته صادرات معدن (از مواد خام تا فرآوری شده) نسبت به سایر بخش های صنعتی در ردیف بالاتری قرار گرفته وموفق تر از سایر بخش های صنعتی کشور بود. به طورکلی صنعت و معدن ما حرکت رو به جلویی دارد. در برنامه پنج ساله پنجم توسعه، بخش معدن حتی در این شش ماهه اول سال ۱۳۹۱ حرکت رو به جلو دارد. ما شرایط خاصی داریم. به هر حال اگر فضا برای صادرات کالاهای ما بسته شود معضلات و مشکلات زیادی در بخش معدن به وجود می آید. بنابراین نباید شرایط سختی برای صادرکنندگان ایرانی ایجاد کنیم. باید همچنان جوایز صادراتی را اعطا کنیم و معافیت مالیاتی را قائل باشیم تا بتوانیم این بحران را از کشور دور کنیم. نباید به خاطر نوسانات قیمت ارز، شرایط را سخت تر کنیم.نباید صادرکنندگان را از مزایایی که در گذشته داشتند محروم کنیم.
*رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی و صنایع
