افزایش قیمت گاز در بازار آمریکا

غلامعلی رحیمی - مهدیه علوی *
قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار انگلیس (NBP) طی دوره ۴ الی ۱۱ فوریه به میزان ۱۵ سنت (۴/۱ درصد) کاهش یافته و از حدود ۶۶/۱۰ دلار در هر میلیون بی تی یو تا کمتر از ۵۱/۱۰ دلار رسیده است. همچنین قیمت تک محموله LNG در بازار جنوب شرق اروپا طی دوره مذکور از یک روند کاهشی برخوردار بوده و با ۲۰ سنت کاهش (۳۶/۱درصد)، از حدود ۷۰/۱۴ دلار در هر میلیون بی تی یو تا کمتر از ۵/۱۴ دلار کاهش یافته است.

از سوی دیگر، قیمت‌های تک محموله گاز طبیعی در بازار آمریکا طی هفته منتهی به ۲۰ فوریه ۲۰۱۳ به دلیل افزایش مصرف گاز طبیعی آمریکا عمدتا در بخش خانگی و تجاری به میزان ۱۲/۶ درصد و کاهش تولید گاز طبیعی معادل ۳۶/۰ درصد در هفته منتهی به ۲۰ فوریه، کاهش سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی این کشور معادل ۱۲۷ میلیارد فوت مکعب و همچنین کاهش تعداد دکل‌های حفاری فعال در بخش گاز طی هفته منتهی به ۱۵ فوریه، از یک روند افزایشی برخوردار بود.
بر این اساس، قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار هنری هاب از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از حدود ۲۹/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۱۴ فوریه، با ۵ سنت افزایش (۵۲/۱ درصد) تا بیش از ۳۴/۳ دلار در تاریخ ۲۰ فوریه افزایش یافت. قیمت تک محموله گازطبیعی در بازار شیکاگو نیز طی دوره مذکور از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از حدود ۴۲/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو تا بیش از ۵۷/۳ دلار افزایش یافت.
قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار نیویورک از یک روند افزایشی شدید برخوردار بوده و از حدود ۱۳/۵ دلار در هر میلیون
بی تی یو در تاریخ ۱۴ فوریه، با ۰۸/۱۲ دلار افزایش (۵/۲۳۵ درصد) تا بیش از ۲۱/۱۷ دلار در ۲۰ فوریه افزایش یافت.
قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس آمریکا ( آتی‌های ماه اول برای تحویل در
ماه مارس) طی دوره ۱۵ الی ۲۲ فوریه از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از ۱۵۳/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو تا بیش از ۲۹۱/۳ دلار افزایش یافت. از سوی دیگر، قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس لندن (ICE) برای تحویل در ماه مارس، از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از ۲۷۷۶/۱۰ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۱۵ فوریه تا ۱۷۵۹/۱۰ دلار در ۲۲ فوریه کاهش یافت.
مصرف گاز طبیعی آمریکا در هفته منتهی به ۲۰ فوریه نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۱۲/۶ درصد افزایش یافته است که در این میان مصرف بخش‌های نیروگاهی، صنعت و خانگی و تجاری به ترتیب با ۲۹/۷ درصد، ۲/۲ درصد و ۴۱/۷ درصد افزایش همراه بوده است.
میزان کل تقاضای گاز طبیعی در مقایسه با هفته منتهی به ۱۳ فوریه در حدود ۰۴/۶ درصد افزایش نشان می‌دهد.
طی دوره ۱۳ الی ۲۰ فوریه، میزان واردات گاز طبیعی آمریکا از طریق خط لوله از کانادا و واردات LNGبه ترتیب به میزان ۳۴/۳ درصد و ۰۴/۵۰ درصد افزایش یافته است. واردات گاز طبیعی از کانادا و واردات LNG در مقایسه با میزان مشابه سال قبل به ترتیب در حدود ۴۹/۱ درصد افزایش و ۷۳/۴۵ درصد کاهش نشان می‌دهد.
تولید بازاری گاز طبیعی آمریکا طی دوره مذکور در حدود ۳۶/۰ درصد کاهش داشته که در مقایسه با میزان مشابه سال قبل معادل ۹۸/۱ درصد بیشتر است.
بر اساس گزارش موسسه بیکر، تعداد دکل‌های حفاری چرخشی گاز طبیعی آمریکا در هفته منتهی به ۱۵ فوریه در حدود ۴۲۱ دکل بوده است که در مقایسه با هفته قبل از آن به میزان ۴ دکل کاهش نشان می‌دهد.
از سوی دیگر، تعداد دکل‌های حفاری در بخش نفت (که شامل تولید گازهای همراه نفت نیز می‌شود) طی دوره مذکور به میزان ۷ دکل افزایش یافته و در سطح ۱۳۳۷ دکل فعال قرار گرفته است.
بر اساس برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا میزان ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا طی هفته منتهی به ۱۵ فوریه ۲۰۱۳ در حدود ۲۴۰۰ میلیارد فوت مکعب بود که نسبت به هفته قبل از آن بیش از ۱۲۷ میلیارد فوت مکعب کاهش یافته است. این ذخایر به میزان ۲۴۲ میلیارد فوت مکعب کمتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۱۵ فوریه ۲۰۱۲ بوده و به میزان ۳۶۱ میلیارد فوت مکعب (۷/۱۷ درصد) بیشتر از متوسط ۵ سال گذشته (۲۰۱۲- ۲۰۰۸) است. میزان متوسط ذخایر
زیرزمینی گاز طبیعی آمریکا طی ۵ سال گذشته در حدود ۲۰۳۹ میلیارد فوت مکعب بوده است. در منطقه شرق، میزان ذخایر طی هفته منتهی به ۱۵ فوریه ۲۰۱۳ نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۷۹ میلیارد فوت مکعب کاهش یافته و در سطح ۱۱۰۸ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است و به میزان ۱۰۲ میلیارد فوت مکعب (۱/۱۰ درصد) از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه بیشتر است.
ذخایر در منطقه تولیدی (آلاباما، آرکانزاس، کانزاس، لوئیزیانا و...) به میزان ۱۸۸ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه یعنی ۷۳۷ میلیارد فوت مکعب بوده و نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۳۵ میلیارد فوت مکعب کاهش یافته و در سطح ۹۲۵ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است. سطح ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی منطقه تولید به میزان ۸۵ میلیارد فوت مکعب
(۴/۸ درصد) از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۱۵ فوریه ۲۰۱۲ کمتر است.
سطح ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی منطقه غرب آمریکا طی هفته منتهی به ۱۵ فوریه نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۱۳ میلیارد فوت مکعب کاهش یافته و در سطح ۳۶۷ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است که معادل ۷۱ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه است. به طور کلی سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا که معادل ۲۴۰۰ میلیارد فوت مکعب می‌باشد، در محدوده تاریخی ۵ سال گذشته قرار دارد.
* کارشناسان موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی (www.iies.org )