نهاده‌های دامی بورس‌های کشاورزی را امیدوار می‌کنند؟

گروه بورس جهانی - در ماه‌های اخیر کارشناسان بازار نهاده‌های دامی در دنیا متوجه دو چالش اساسی در زمینه تولید و عرضه این کالاها که یکی انتظار خشکسالی در ایالات متحده و دیگری تفاوت زیادی است که بین قیمت‌های فیزیکی و فیوچر رخ داده شده‌اند. در این میان ارتباط بورس‌های کالایی و تولید فرآورده‌های دامی بسیار جدی است و حتی به عنوان یکی از دغدغه‌های اصلی شناخته می‌شود. سوالی که وجود دارد چگونگی پیوند دادن کشاورزان خرد با بورس‌های کالایی است که طی سال‌های اخیر به شدت پیشرفت کرده‌اند و مکانیزم پیچیده‌ای را در معاملات خود به دست آورده‌اند.

موضوعی که حضور کشاورزان خرد در بورس‌های کشاورزی را با چالش روبه‌رو می‌کند، ریسک زیادی است که این بازارها از خود نشان می‌دهند. اما تحلیل‌ها نشان می‌دهد بازار نهاده‌های دامی با توجه به ویژگی‌ها و چشم‌انداز مثبتی که برای آن پیش‌بینی شده، زمینه خوبی برای فعالیت مستقیم سرمایه‌گذاران و کشاورزان می‌تواند باشد.

بر اساس این گزارش، در بین نهاده‌های دامی وضعیت بازار کنجاله سویا از اهمیت زیادی برخوردار است به خصوص در بازار کشورهای آسیایی همچون هند؛ چرا که یکی از بازارهای اصلی عرضه در دنیا، بازار صادراتی هند است.

به گفته معاون کشاورزی رییس جمهور هند یکی از مهم‌ترین چالش‌های اساسی در بازار این کالا تفاوت قیمت‌های بازار نقدی و بازار فیوچرز است، که در قیمت‌های آتی (کوتاه مدت) دیده می‌شود. ضمن اینکه هند دارای مشکلات ذخیره‌سازی گندم و برنج و همچنین نیاز به واردات ۱۰ میلیون تن روغن خوراکی است، از این رو دولت هند تصمیم گرفته تا به طور موثر و جدی کشت دانه‌های روغنی را شدت ببخشد، در این کشور در زمینه کشت سیب زمینی هم کشاورزان زیادی در حال فعالیت و بالا بردن ظرفیت‌های جدید هستند.

طبق تازه ترین آمارهای جهانی، پیش‌بینی می‌شود میزان مصرف نهاده‌های دامی مانند ذرت دامی تا ۱۰ درصد رشد کند. به نظر معامله‌گران در ماه‌های اخیر قیمت‌های بورس‌های کالایی نشان دهنده بهبود عرضه و تقاضای آتی است. در این مدت در بیشتر بورس‌های جهانی در حالی که قیمت کنجاله سویا رکورد به ثبت رسانده، اما از سوی دیگر، قیمت ذرت نسبتا ثابت باقی مانده است.

به نظر کارشناسان بازارهای جهانی، بحران اقتصادی در کشورهای توسعه یافته تاثیر عمده‌ای بر چشم‌انداز کسب و کار کالاهای کشاورزی نداشته است به خصوص چشم‌انداز بازار هند چرا که تقاضای اصلی برای کالاهای هند از سمت کشورهای جنوب شرقی آسیا و چین است و واردکنندگان عمده آمریکا و اروپایی در بازار صادراتی سویا یا ذرت هند فعالیتی نداشته‌اند.

اما موضوعی که باعث شده تا تفاوت زیادی بین قیمت‌های آتی و قیمت‌های نقدی بورس‌های منطقه ایجاد شود، انتظار خشکسالی و کاهش باران‌های فصلی در ایالات متحده و انتظار کاهش تولید در این کشور است که تا حدودی وضعیت بازارهای برخی کشورها از جمله هند را بهبود بخشیده است.

یکی از تکنیک‌هایی که اخیرا در بازارهای کشاورزی بیشتر از گذشته دیده می‌شود، خرید جلوتر از موعد توسط خریداران یا همان خرید‌های آتی و فیوچر است. یکی از دلایلی که باعث شده خریدهای نقدی جای خود را به خریدهای مدت دار بدهد نوسان قیمت ارز حتی در بازارهای آسیایی است، به طوری که بسیاری از خریداران کالاهای کشاورزی هند به خصوص واردکننده‌های چینی به دلیل نوسان روپیه در یک سال اخیر از بازار نقدی خارج شده و از طریق بورس این کشور به صورت فیوچر خرید می‌کنند. به نظر یکی از کارشناسان بورس هند نوسان قیمت ارز و کاهش و افزایش قیمت‌ها در بازار‌های ارزی باعث شده تا خریداران و واردکننده‌ها بخشی از ریسک‌های مربوط به این نوسان‌ها را از طریق خرید زود هنگام و خریدهای فیوچر پوشش بدهند.

سایت کومودیتی آنلاین اخیرا نظرات کاربران خود را در خصوص آینده بازار نهاده‌های دامی مورد ارزیابی قرار داده است و در این نظرسنجی بیشتر مخاطبان از آینده روشن بازار و صنعت نهاده‌های دامی صحبت می‌کنند و به نظر می‌رسد امیدواری‌ها در این خصوص زیاد است و علت آن پیش‌بینی‌هایی است که در خصوص افزایش مصرف فرآورده‌های دامی و لبنیاتی در برخی کشورها از جمله چین مطرح شده است. این کشور در شرایطی که بزرگ‌ترین مصرف کننده سویا و ذرت است پیش‌بینی کرده در دو سال آینده تقاضایش برای محصولات لبنی بیشتر شود.

به گفته راجا چاکسی، معاون رییس جمهور هند در امور مربوط به صنعت کشاورزی، در صورتی که خدمات و حمایت‌ها از بورس‌های کالایی و به خصوص از بورس‌هایی که در زمینه کشاورزی فعالیت می‌کنند بیشتر شود می‌توان افراد بیشتری را در کشورهای مختلف دنیا درگیر فعالیت‌های کشاورزی کرد و به بیانی دیگر از فعالیت‌های تجاری می‌توان فعالیت‌های تولیدی را وسعت بخشد.

به گفته وی، اگرچه فعالیت در بورس‌های کالایی یک ابزار مناسب محسوب می‌شود اما نیاز به منابع مالی کافی برای انجام تعهدات حاشیه‌ای دارد و این موضوع یک پیش نیاز اساسی محسوب می‌شود، به عقیده وی، در این بورس‌ها همچنان کشاورزان کوچک قادر به استفاده از سیستم‌های ارائه شده در این نوع معاملات نیستند و حتی این نگرانی وجود دارد که آنها در معرض خطر بالاتری در فروش محصولات خود قرار بگیرند.

پرداخت مالیات بر صادرات در برخی از کالاهای ضروری مانند کنجاله سویا و ذرت نیز از هزینه‌هایی است که از دیرباز در صنعت خوراک دام و طیور وجود داشته و تا حدودی فعالیت در این بازارها را برای معامله‌گران و کشاورزان خرد سخت کرده است.

البته اخیرا دولت هند اعلام کرده که برنامه‌های زیادی در این خصوص دارد تا جایی که حتی به نظر برخی کارشناسان به احتمال زیاد اهمیت بورس هند در سال‌های آینده از بورس کشاورزی شیکاگو فراتر خواهد رفت.