اوضاع بورس به روایت رسمی

دنیای اقتصاد- معاملات بورس اوراق بهادار طی دو ماه امسال و به خصوص اردیبهشت‌ماه در شرایط متفاوتی در مقایسه با اسفندماه و مدت مشابه سال گذشته رقم خورده است؛ کاهش قیمت در بیشتر نمادهای بورسی که در اثر بحران مالی جهانی صورت گرفته بود، کف‌های جذاب قیمتی را در بورس تهران پدید آورد که خریداران را بیشتر از هر بازار دیگری و بعد از مدت‌ها رکود، به سوی خود کشید. به این ترتیب شاخص بورس در پایان اردیبهشت‌ماه در مقایسه با ابتدای سال، به میزان 1034واحد معادل 13درصد افزایش یافت و از 7966 واحد به 9هزار واحد رسید. اما در حالی که بورس تهران در کنار کاهش قیمت‌ها می‌توانست از ادامه رکود در بخش مسکن، تصمیم‌گیری در خصوص کاهش نرخ سود سپرده‌ها و نیز ابهام در شرایط کلی اقتصاد کشور به دلیل انتخابات پیش‌رو، بیشترین استفاده را در جذب سرمایه‌های تازه و تزریق نقدینگی داشته باشد، بدون برنامه‌ریزی مسوولان برای استفاده از این فرصت، این اتفاق تاکنون رخ نداده است.

فراز و نشیب‌های دو ماهه بورس تهران موجب شد
رشد نامتوازن شاخص
با وجود بازده ۱۳درصدی؛ تعداد خریداران، دفعات معامله و متوسط ارزش روزانه معاملات کاهش یافت
گروه بورس - اعظم شریفی: معاملات بورس اوراق بهادار طی دو ماه امسال و به خصوص اردیبهشت‌ماه در شرایط متفاوتی در مقایسه با اسفندماه و مدت مشابه سال گذشته رقم خورده است.
کاهش قیمت در بیشتر نمادهای بورسی که در اثر بحران مالی جهانی صورت گرفته بود، کف‌های جذاب قیمتی را در بورس تهران پدید آورد که خریداران را بیشتر از هر بازار دیگری و بعد از مدت‌ها رکود، به سوی خود کشید. به این ترتیب شاخص بورس در پایان اردیبهشت‌ماه در مقایسه با ابتدای سال به میزان ۱۰۳۴واحد معادل ۱۳درصد افزایش یافت و از ۷۹۶۶ واحد به ۹هزار واحد رسید. اما در حالی که بورس تهران در کنار کاهش قیمت‌ها می‌توانست از ادامه رکود در بخش مسکن، تصمیم‌گیری در خصوص کاهش نرخ سود سپرده‌ها و نیز ابهام در شرایط کلی اقتصاد کشور به دلیل انتخابات پیشرو، بیشترین استفاده را در جذب سرمایه‌های تازه و تزریق نقدینگی داشته باشد؛ بدون برنامه‌ریزی مسوولان برای استفاده از این فرصت، این اتفاق رخ نداد. در حالی که شاخص به دلیل معامله تعدادی از نمادها توانست کاهش ماه‌های اخیر خود را جبران کند، اما کاهش حضور خریداران و معاملات صورت گرفته به روایت آمار، نشان دهنده آن است که بورس تهران هنوز از مشکلات همیشگی خود رنج می‌برد. این مساله را می‌توان در شاخص‌هایی مانند کاهش گردش ریالی سهام، کاهش ارزش معاملات خرد و بلوک، کاهش تعداد خریداران و کاهش متوسط روزانه خریداران به خوبی دید. اردیبهشت‌ماه امسال شاهد ۱۷روز معاملاتی مثبت از ۲۲روز معاملاتی بود که گویای ۷۷درصد روزهای مثبت معاملاتی در این ماه بوده است. این نسبت در دو ماه ابتدای سال به ۸۰درصد می‌رسد. این درحالی است که اردیبهشت‌ سال گذشته دارای ۵۷درصد روزهای مثبت معاملاتی بود و طی دو ماه منتهی به اردیبهشت‌ماه سال ۸۷ نیز ۶۲درصد روز مثبت معاملاتی وجود داشت.
در کنار تمام مسائل، شروع دور تازه عرضه‌های اولیه هرچند در غیاب نقدینگی تازه در بورس آغاز شده است، نوسان‌گیران را برای سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت دوباره به بازار آورده است. به طوری که با عرضه ۷درصدی بانک تجارت، ارزش بازار تا پایان اردیبهشت‌ماه در مقایسه با ابتدای سال به میزان ۷۰هزارو ۶۶۴میلیارد ریال برابر با ۷/۱۵درصد افزایش یافت و از ۴۴۸هزارو ۹۵۴میلیارد ریال به ۵۱۹هزارو ۶۲۰میلیارد ریال بالغ شد. از سوی دیگر متوسط P/E بازار در ۳۱اردیبهشت‌ماه به ۳۴/۴ مرتبه رسیده است. این شاخص در ابتدای امسال ۸۴/۳مرتبه و در اردیبهشت‌ماه سال ۸۷ معادل ۲/۵مرتبه برآورد شده بود. اما کاهش گردش ریالی سهام از ۱۰/۳۰درصد درسال گذشته به ۶۴/۲درصد در پایان اردیبهشت‌ماه بار دیگر نشان داد که افزایش شاخص بورس تهران بدون تغییر در جریان معاملات و عمدتا تحت تاثیر افزایش قیمت سهام چند شرکت خاص صورت گرفته است. به طوری که کاهش متوسط روزانه ارزش معاملات به ۱۸۱میلیارد ریال طی دو ماه منتهی به اردیبهشت‌ماه امسال از ۲/۷۱درصد کاهش در مقایسه با دو ماه ابتدای سال ۸۷ برخوردار است. همچنین جمع ارزش معاملات بازار با کاهش ۴/۷۰درصدی در دو ماهه ابتدای امسال به ۷۲۳۴میلیارد ریال رسیده است؛ این درحالی است که جمع کل ارزش معاملات دو ماهه امسال با وجود افزایش ۹/۴۸درصدی حجم معاملات، شاهد ۴/۴۷درصد کاهش در ارزش معاملات بوده است.

هرچند در معاملات فروردین ماه سهامدارن حقیقی حضور فعال‌تری در بازار داشتند اما در معاملات اردیبهشت ماه شاهد حضور مستمری از سهامداران حقوقی در بازار بودیم که بخش عمده‌ای از آن به دلیل حمایت از برخی سهام دولتی صورت گرفت. در این ماه ارزش سهام خریداری شده اشخاص حقوقی در حدود ۸۵۳۰میلیارد ریال و معادل ۷۵درصد از کل خریدها بود؛ در حالی که ارزش سهام فروخته شده آنها ۲۸۲۷میلیارد ریال و در حدود ۲۵درصد از کل فروش‌ها بود. بر این اساس در این ماه سرمایه‌گذاری خالص اشخاص حقوقی به میزان ۵۷۰۳میلیارد ریال مثبت شد. به عبارت دیگر اشخاص حقوقی ۵۷۰۳میلیارد ریال پول به بازار سرمایه وارد کردند. در عین حال میزان خرید و فروش سهام اشخاص حقیقی به ترتیب ۲۴ و ۱۷درصد از ارزش خرید و فروش بود. همچنین سرمایه‌گذاری خالص آنان ۷۶۲میلیارد ریال مثبت بود. شایان ذکر است مبلغ ۳/۹۰۸میلیارد ریال و ۹/۵۵۵۶میلیارد ریال به ترتیب به موجب عرضه اولیه و عرضه دولتی از بازار خارج شده است. شایان ذکر است که تعداد خریداران اردیبهشت امسال در مقایسه با دومین ماه سال گذشته ۵/۴۶درصد کاهش یافت. این درصد در مقایسه دو ماه ابتدای امسال و دو ماه ابتدای سال گذشته به کاهش ۲/۴۷درصدی رسیده است. این درحالی است که کدهای صادر شده در دو ماه اول امسال شاهد ۴/۲۵درصد افزایش در مقایسه با سال گذشته بوده است که گویای این واقعیت است که در کنار سهامداران تازه‌ای که به بازار آمده‌اند، سهامداران قدیمی بیشتری از معاملات بورس تهران خود را کنار کشیده‌اند.
بازگشت بازار به آبان‌ماه سال ۸۷
کاهش ادامه‌داری که بازار به خصوص طی نیمه دوم سال گذشته به خود دیده بود، ارزش بازار بورس تهران را در ابتدای امسال به ۴۴۸میلیارد ریال رساند؛ اما بخشی از این کاهش چند ماهه درپی معاملات دو ماهه امسال جبران شد. به طوری که ارزش بازار بورس تهران توانست با رسیدن به رقم ۵۱۹هزارو ۶۲۰میلیارد ریال، بار دیگر در نزدیکی ارزش بازار آبان‌ماه سال گذشته قرار گیرد. براساس آمار منتشره از سوی سازمان بورس و اوراق بهادار، معاملات ۵گروه بازار تا پایان اردیبهشت‌ماه امسال معادل ۱/۸۴درصد از کل ارزش معاملات امسال بورس تهران را به خود اختصاص داده است. در این بین گروه بانکداری تحت تاثیر عرضه بانک تجارت با داشتن ۶۶۳۰میلیارد ریال معادل ۸/۵۱درصد از ارزش معاملات بورس تهران، رتبه نخست را داشت. در این گروه ۵هزارو ۵۵۵میلیون سهم نیز دادوستد شده است. همچنین گروه پیمانکاری صنعتی با ۹/۱۰درصد، گروه فلزات اساسی با ۴/۱۰درصد، گروه فرآورده‌‌های نفتی با ۷/۶درصد و مخابرات با ۳/۴درصد در رده‌های بعدی بیشترین سهم از ارزش معاملات بورس تهران قرار گرفتند. این درحالی است که فلزات اساسی با ۴/۱۴درصد، مخابرات با ۲/۱۴درصد، بانکداری با ۵/۱۱درصد، خودرو و ساخت قطعات با ۱/۸درصد و سیمان با ۸/۶درصد به ترتیب بیشترین سهم از ارزش بازار بورس تهران را به خود اختصاص دادند. از سوی دیگر گروه‌های پیمانکاری صنعتی با ۴/۱۹۷درصد، ساخت محصولات فلزی با ۵/۴۷درصد، وسایل اندازه‌گیری با ۷/۳۲درصد و فرآورده‌های نفتی با ۴/۲۹درصد به ترتیب بیشترین تغییرات مثبت شاخص قیمت اردیبهشت‌ماه امسال را در مقایسه با ابتدای امسال کسب کردند. از سوی دیگر گروه‌ مخابرات با P/E ۴۸/۸۸مرتبه بالاترین P/E بازار را داشت و در رتبه‌های بعدی به ترتیب گروه‌های منسوجات و وسایل اندازه‌گیری قرار گرفتند. همچنین گروه سرمایه‌گذاری با ۵۶۷هزارو ۳۵۹سهامدار و ۱۳شرکت پرمخاطب‌ترین گروه بازار سرمایه است. خودرو در جایگاه دوم تعداد سهامدار قرار گرفت و انبوه‌سازی، سیمان و کانه‌های فلزی رتبه‌های بعدی را کسب کردند. همچنین ۱/۷۹درصد کل معاملات بورس اوراق بهادار معادل ۲۰هزارو ۲۳۰میلیارد ریال از ارزش معاملات در تهران انجام شده است. کیش با داشتن ۱/۵درصد از ارزش معاملات رتبه دوم بیشترین ارزش خرید و فروش دو ماهه خرید و فروش امسال را کسب کرده است. اصفهان با ۸/۲درصد، کرج با ۳/۲درصد، مشهد با ۲درصد، تبریز ۵/۱درصد و رشت با یک درصد رده‌های بعدی بیشترین ارزش خرید و فروش در بورس‌های منطقه‌ای را داشتند.