قیمت هر ده چقدر بود؟

6 - بهای املاک خریداری شده
بهای مجموع ۸۰۴۲دهکده که سازمان اصلاحات ارضی تا پایان شهریورماه ۱۳۴۲ خریداری کرده است، بالغ بر ۷/۴میلیارد ریال می‌گردد. این مبلغ معادل ۶۳میلیون دلار یا یک پنجم درآمد سالانه ایران از عواید نفت و ۵/۱۲درصد بودجه جاری سال ۴۱کشور و ۸/۱۸درصد بودجه کل است.

حد متوسط بهای دهات خریداری شده در سراسر کشور ۳۴۰هزار ریال است که از قیمت واقعی دهات کمتر به نظر می‌رسد. پایین بودن بهای دهات خریداری شده ناشی از روش تقویم املاک بوده است که مبنا را مالیات پرداختی مالکان قرار داده‌اند و از آنجا که غالب مالکین برپایه درآمد واقعی خود به دولت مالیات نمی‌پرداخته‌اند. در این جریان متضرر شده‌اند.
برنامه تقسیم اراضی، خود هزینه زیادی به بودجه دولت تحمیل نمی‌کند، زیرا این خود زارعین هستند که بهای املاک را در اقساط ده یا پانزده‌گانه به بانک کشاورزی می‌پردازند. علاوه بر این دهقانان باید ده درصد اضافه بر قیمت املاک خریداری شده به منظور تامین هزینه‌های عمرانی به دولت بپردازند، در حقیقت هزینه‌های دولت از وقتی شروع خواهد شد که عمران روستاها به طور وسیع آغاز گردد و شرکت‌های تعاونی به معنای کامل تاسیس شوند و شروع به کار کنند و اقدامات موثری برای تامین حداقل خوراک و پوشاک و مسکن و بهداشت و فرهنگ روستاییان انجام پذیرد.
هزینه‌ای که فعلا تقسیم اراضی برای دولت ایجاد کرده است، بهره طلب مالکین از دولت است که از قرار ۶درصد در سال می‌باشد.
این بهره فعلا قرار است بدین شکل پرداخت شود که به جای محاسبه بهره تمام طلب مالکین در هر سال، نخست بهره یک قسط از طلب آنان پرداخت می‌شود و بعدا سال به سال بر تعداد اقساطی که مشمول دریافت بهره می‌گردد اضافه می‌شود. به عبارت دیگر به جای آنکه بهره طلب مالکین از رقم بزرگی شروع شود و سال به سال تقلیل پیدا کند، با پیروی از این روش، بهره طلب مالکین از مبلغ کمی آغاز می‌گردد و تا پانزدهمین قسط به بیشترین مبلغ می‌رسد. مثلا اگر مالکی ۱۵۰۰۰۰۰ریال از بانک کشاورزی اسناد بدهی در دست داشته باشد، سال اول مبلغ ۶۰۰۰ریال یا معادل ۶درصد یکی از اقساط پانزده‌گانه و سال دوم ۱۲۰۰۰ریال یا معادل ۶درصد بهره دو قسط از اقساط پانزده‌گانه و به همین ترتیب در سال آخر ۹۰۰۰۰ریال یا معادل ۶درصد تمام اقساط پانزده‌گانه دریافت خواهد شد.
این روش به نفع بانک کشاورزی است، زیرا به جای آنکه مالکین قسمت عمده بهره خود را زودتر دریافت کنند باید مدت بیشتری در انتظار دریافت آن بمانند.
بهای ارزیابی شده دهات هر منطقه و قیمت خرید متوسط هر ده در جدول شماره ۴ دیده می‌شود.
دهات منطقه آذربایجان شرقی به طور متوسط گران‌تر از دهات سایر نقاط خریداری شده است. بهای متوسط هر ده در این استان در حدود ۱۳۰۰۰۰۰ریال است. قیمت متوسط یک ده در گیلان یک میلیون ریال در قزوین ۹۰۰۰۰۰ریال و در مازندران و ثلاث ۸۵۰۰۰۰ و در زنجان و همدان ۸۰۰۰۰۰ریال است. حداقل بهای یک ده را در منطقه خوزستان می‌توان یافت که هر ده آن به طور متوسط ۱۸۰۰۰۰ریال خریداری شده است.
۷ - تعداد ماموران اصلاحات ارضی
تعداد مامورانی که در نقاط مختلف ایران به امر اصلاحات ارضی در دهات اشتغال داشته‌اند به ۱۱۵۹نفر می‌رسد که با سایر کارکنان اداری سازمان اصلاحات ارضی و وزارت کشاورزی که در این امر شرکت کرده‌اند به ۳۰۰۰نفر بالغ می‌شود.
تعداد ماموران سازمان‌های اصلاحات ارضی در مناطق مختلف کشور بین ۹ تا ۱۴۷نفر بوده است که رقم حداکثر متعلق به فارس و حداقل متعلق به بنادر عمان است. در مناطق مرکزی ۱۰۶نفر، در اصفهان ۹۰نفر و در مازندران ۸۸نفر خدمت کرده‌اند. در بلوچستان که فقط ۲ ده خریداری شده ۳۲نفر و در یزد که اصولا دهی خریداری نشده ۱۱نفر به کار اشتغال داشته‌اند.
وزارت کشاورزی برای تشکیل کادر ماموران اصلاحات ارضی در شهرستان‌ها به خصوص از وجود ماموران ترویج و دامپزشکی استفاده کرده است. این عده تا ۸۰درصد کادر اصلاحات ارضی را تشکیل می‌دهند، ضمنا با استناد به تصویب‌نامه خاص دولت که به وزارت کشاورزی اجازه می‌داد تا ۲۰۰نفر به منظور تکمیل کادر ماموران اصلاحات ارضی استخدام کند. این وزارتخانه ۱۰۲نفر دیپلمه و لیسانسیه و فوق لیسانس کشاورزی را با پایه‌های مهندسی و کمک‌مهندسی استخدام کرده است.
برای تربیت ماموران ۱۳دوره کلاس در تهران و در بعضی شهرستان‌‌های مهم تشکیل شد و در حدود ۳۰۰نفر از ماموران نیز برای دریافت تعلیمات به خارجه اعزام شدند.