افزایش ۱۶۴ میلیون دلاری درآمد پتروشیمی خارگ

بازدید هیات مدیره پتروشیمی خارگ از اسکله بارگیری گوگرد
تاریخچه تاسیس
مجتمع پتروشیمی خارگ در ابتدا تحت عنوان شرکت سهامی شیمیایی خارگ جهت بازیافت پروپان، بوتان، نفتا و گوگرد از گازهای استحصالی چاه‌های حوزه نفتی فلات قاره ایران با مشارکت پنجاه- پنجاه بین شرکت ملی صنایع پتروشیمی و شرکت آمریکایی آموکو AMOCO با سرمایه‌ای معادل ۹۰۰میلیون ریال تاسیس شد.

طراحی واحدهای عملیاتی توسط شرکت آمریکایی J.E.PRITCHARD و عملیات ساختمان و نصب آن توسط شرکت ژاپنی CHIYODA در اوایل ۱۳۴۴ هجری شمسی شروع و در اواسط سال ۱۳۴۸ هجری شمسی به پایان رسید.
توسعه مجتمع
در سال ۱۳۷۳ به منظور جلوگیری از سوختن گازهای سبک تولید شده در فرآیند مجتمع و تبدیل آن به فرآورده‌هایی با ارزش افزوده بالا و حرکت هرچه بیشتر به سمت خودکفایی و قطع وابستگی و افزایش صادرات و همچنین در جهت انتقال تکنولوژی، ایجاد افزایش درآمد ارزی، کاهش آلودگی محیط زیست و اشتغال در منطقه، طرح احداث واحد متانول خارگ آغاز گردید.
این واحد با فن‌آوری تولید و مهندسی پایه شرکت لورگی (LURGI) آلمان و با سرمایه‌گذاری ارزی ۵/۱۴۹میلیون دلار و ۵/۴۶۵میلیارد ریال در زمینی به مساحت ۲۴هکتار احداث و در سال ۱۳۷۸ به بهره‌برداری رسید.
خوراک مجتمع
خوراک مجتمع پتروشیمی خارگ روزانه ۴میلیون مترمکعب گازهای ترش همراه استحصال شده از استخراج نفت مناطق دریایی و خشکی شامل هیدورکربن‌های سنگین و ترکیبات گوگردی می‌باشد.
عملیات تولید
گاز ترش وارده به تاسیسات مجتمع توسط کمپرسورهای تقویت فشار تا حد مورد نیاز فرآیند تراکم یافته و در واحد شیرین‌سازی، سولفید هیدورژن و گازهای اسیدی آن جدا شده و به واحد بازیافت گوگرد هدایت می‌شود و با استفاده از روش CLAUS گوگرد بازیابی و به صورت مذاب به واحد دانه‌بندی هدایت گردیده و گاز شیرین خروجی از واحد شیرین‌سازی به ترتیب وارد واحد نم‌زدایی و واحد جذب می‌گردد. هیدروکربن‌های جذب شده توسط نفتا پس از عبور از برج اتان‌زدایی راهی واحد تفکیک شده و طی دو مرحله تقطیر، محصولات اصلی آن یعنی پروپان، بوتان و نفتا از یکدیگر جدا می‌شود. پروپان و بوتان به منظور تصفیه نهایی و جداسازی ترکیبات گوگردی موجود در آنها از غربال مولکولی عبور داده شده و سپس در مخازن مخصوص در فشار اتمسفر ذخیره می‌گردند. نفتا نیز در مخزن مخصوصی با سقف شناور ذخیره و نگهداری می‌شود. بخشی از هیدورکربن‌های سبک خروجی از واحد جذب پس از تامین احتیاجات واحدهای نفتی موجود در جزیره خارگ و سوخت مجتمع جهت فرآورش به واحد تراکم گاز خوراک واحد متانول ارسال و پس از افزایش فشار تا حد مورد نیاز به واحد ریفرمینگ هدایت می‌گردد. در واحد ریفرمینگ گاز فشرده شده در مجاورت کاتالیست‌ها و در دما و فشار بالا به گاز سنتز تبدیل و پس از تراکم آن به میزان ۷۵ اتمسفر به واحد سنتز متانول خام ارسال و در مجاورت کاتالیست‌ها در راکتورهای موجود، متانول خام تولید شده و جهت خلوص تا حدود ۹/۹۹درصد به واحد تقطیر ارسال و پس از تخلیص، متانول تولیدی جهت صادرات به مخازن ذخیره هدایت می‌شود.
ظرفیت اسمی واحدهای تولیدی
۱ - متانول: ۶۶۰۰۰۰تن
۲ - گوگرد: ۱۷۰۰۰۰ تن
۳ - پروپان: ۱۱۵۰۰۰ تن
۴ - بوتان: ۱۲۰۰۰۰ تن
۵ - نفتا: ۷۰۰۰۰ تن
اقدامات انجام شده جهت افزایش تولید
از سال ۱۳۸۰ تاکنون
۱ - اقدامات عمده اصلاحی جهت تداوم و افزایش تولید
۲ - طرح‌ها و پروژه‌های سرمایه‌ای
اقدامات عمده اصلاحی جهت تداوم و افزایش تولید
- واحد متانول:
۱ - تعویض WASTE HEAT BOILER ‌های واحد متانول.
۲ - تعویض پیش گرمکن هوای احتراق (E-۲۰۰۵).
۳ - تغییر طراحی سیستم کنترل توربین‌های IDF و FDF ریفورمر
۴ - احداث خط کمکی ارتباطی مسیرهای بخار PS و MPS
۵ - طراحی و نصب صفحه‌های هدایت‌کننده دود در STACK دود خروجی IDF واحد متانول.
۶ - بهینه‌سازی روش‌ها و پارامترهای عملیاتی.
واحدهای تولید گاز مایع و بازیافت گوگرد
۱ - تعمیرات اساسی (WASTE HEAT BOILER) برای اولین بار پس از ۳۵ سال.
۲ - ساخت داخلی و تعویض کندانسور شماره ۳ واحد گوگرد.
۳ - اصلاح طراحی برج DE-ETHANIZER.
۴ - اصلاح سیستم فیلتراسیون آمین.
۵ - انجام عملیات RETUBE کوره STILL REBOILER.
۶ -بهینه‌سازی روش‌ها و پارامترهای عملیاتی.
طرح‌ها و پروژه‌های سرمایه‌ای
این طرح‌ها و پروژه‌ها به‌منظور تضمین تداوم تولید، افزایش درآمد، کاهش هزینه‌ها و حفظ منابع انرژی و محیط‌زیست در دستور کار شرکت قرار گرفته است.
پروژه‌های خاتمه یافته طی سال‌های ۸۰ تاکنون
تعداد: ۱۲ پروژه
هزینه انجام شده:
ارزی - ۲۶‌میلیون دلار
ریالی - ۲۴۶‌میلیارد ریال
مجموع ریالی - ۴۸۰‌میلیارد ریال
احداث واحد دانه‌بندی گوگرد
هدف: دانه‌بندی محصول گوگرد به منظور پیشگیری از توقف تولید مجتمع به علت اثرات سوء‌زیست‌محیطی تولید گوگرد کلوخه، افزایش کیفیت محصول و فروش با قیمت بالاتر، بارگیری آسان‌تر با سرعت بیشتر.
هزینه: ۵/۳‌میلیون دلار + ۳۵‌میلیارد ریال.
تاریخ شروع بهره‌برداری: فروردین ۱۳۸۰
مشخصات عمومی:
ظرفیت فرم‌دهی گوگرد - ۸۰۰ تن در روز.
دستاوردها: پیشگیری از توقف خط تولید گوگرد به دلیل عدم رعایت الزامات زیست محیطی، تامین کیفیت مورد نظر بازارهای جهانی، پیشگیری از ۷میلیارد ریال در سال ضرر عدم‌النفع ناشی از ۸درصد ضایعات محصول.
احداث ایستگاه بوستر کمپرسور گاز
خوراک فشار پایین
هدف: جایگزینی کمپرسورهای فرسوده قدیمی، ایجاد امکان دریافت گازهای غنی کم فشار، کاهش هزینه‌های تعمیراتی، ‌تامین مستمر خوراک مجتمع و همچنین امکان اجرای طرح توسعه و بازسازی واحدهای تولید گاز مایع و گوگرد
میزان اعتبار: ۶‌میلیون دلار + ۱۶‌میلیارد ریال.
تاریخ شروع بهره‌برداری: آبان ۱۳۸۱
دستاوردها: افزایش تولید مایعات گازی به میزان بیش از ۱۰درصد.
افزایش درآمد ارزی بالغ بر ۱۵‌میلیون دلار در سال با قیمت‌های متوسط بین‌المللی.
احداث خط لوله مستقل بارگیری نفتا
هدف: تسریع در بارگیری محموله‌های نفتا و گاز مایع در جهت کاهش ترافیک اسکله صادراتی و حذف سورشارژ.
هزینه: ۸۰‌هزار دلار + ۵/۱‌میلیارد ریال.
تاریخ شروع بهره‌برداری: آبان ۱۳۸۱
مشخصات عمومی:
طول خط - ۶/۱ کیلومتر
قطر خط - ۱۴ اینچ
دستاوردها: افزایش سرعت بارگیری نفتا تا ۴۰۰ تن در ساعت و کاهش متوسط زمان اشغال اسکله به میزان ۴۰‌درصد.
احداث خط لوله فشار بالای گاز خوراک
هدف: جایگزینی خطوط فرسوده قدیمی به منظور جلوگیری از نشت احتمالی گاز در سطح جزیره، استمرار و افزایش میزان دریافت گاز خوراک.
هزینه: ۹۰۰‌هزار دلار + ۹‌میلیارد ریال.
تاریخ بهره‌برداری: اسفند ۱۳۸۲
مشخصات عمومی:
طول خط - ۶ کیلومتر
قطر خط - ۱۸ اینچ
دستاوردها
افزایش ایمنی عملیات انتقال گاز.
تضمین تداوم تامین خوراک مجتمع.
حفظ امنیت جانی ساکنین جزیره.
نصب و راه‌اندازی سیستم جدید
کنترل کمپرسور مبرد ۲۹۰۲
هدف: جایگزینی سیستم کنترل قدیمی و جلوگیری از توقف‌های مکرر تولید ناشی از اشکال سیستم کنترل.
هزینه: ۴/۳‌میلیارد ریال.
تاریخ شروع بهره‌برداری: دی ماه ۱۳۸۲
دستاوردها: تداوم تولید مجتمع، افزایش درآمد و کاهش استهلاک توربوست مبرد.
سیستم مکانیزه انباشت و برداشت گوگرد
هدف: جایگزینی سیستم غیراستاندارد بارگیری.
میزان اعتبار: ۲۷‌میلیارد ریال.
تاریخ تحویل: سیستم اول - دی ماه ۱۳۸۲ / سیستم دوم - اردیبهشت ماه ۱۳۸۴
مشخصات عمومی:
ظرفیت انبارش: ۵۰۰۰۰ تن گوگرد دانه‌بندی.
دستاوردها:‌ پیشگیری از توقف خط تولید گوگرد به دلیل عدم رعایت الزامات زیست محیطی، تامین کیفیت مورد نظر بازارهای جهانی، پیشگیری از ۲۰میلیارد ریال در سال ضرر عدم‌النفع ناشی از ضایعات محصول.
واحد تصفیه گسولین ریکاوری
هدف: تصفیه حداقل ۵۰ تن در روز محصول غیرقابل فروش گسولین حاوی ترکیبات گوگردی به منظور ارتقای کیفیت در حد قابل قبول بازار.
هزینه: ۸۰۰‌هزار دلار + ۸/۲۳‌میلیارد ریال
تاریخ بهره‌برداری: آبان سال ۱۳۸۴
دستاوردها: افزایش تولید نفتا به میزان بیش از ۲۵درصد
افزایش درآمد ارزی بالغ بر ۷‌میلیون دلار در سال با قیمت‌های متوسط بین‌المللی.
احداث ایستگاه تقویت فشار گاز خوراک فشار بالا
هدف: جایگزینی کمپرسور فرسوده موجود به‌منظور افزایش و تداوم تولید.
هزینه: ۵/۹‌میلیون دلار + ۵/۱۹‌میلیارد ریال
تاریخ بهره‌برداری: آبان ۱۳۸۵
دستاوردها: افزایش درآمد ارزی بالغ بر ۹‌میلیون دلار
در سال.
جلوگیری از ۰۰۰/۰۰۰/۴۷ دلار زیان ناشی از توقف تولید در زمان اشکال فنی کمپرسور قدیمی در سال ۸۵.
احداث مخزن دوم ذخیره و بارگیری نفتا
هدف: افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی و تناژ محموله‌های صادراتی و فراهم ساختن امکان بازرسی و تعمیر مخزن موجود.
هزینه: ۱۵‌میلیارد ریال
تاریخ بهره‌برداری: آبان ۱۳۸۶
ظرفیت مخزن:۲۴۰۰۰مترمکعب.
دستاوردها:‌ افزایش درآمد ارزی معادل یک‌میلیون دلار در سال به علت کاهش هزینه‌های حمل و افزایش انعطاف‌پذیری و ایمنی عملیات.
احداث ساختمان‌های مسکونی کارکنان در مجتمع
هدف: فراهم نمودن شرایط مناسب جهت اسکان کارکنان مجتمع که در شرایط سخت اقماری و دور از خانواده انجام وظیفه می‌نمایند.
هزینه: ۳۳‌میلیارد ریال.
تاریخ خاتمه: آذر ۱۳۸۱.
مشخصات عمومی:
تعداد واحدهای مسکونی: ۲۰۰.
زیربنا: ۶۰۰۰ مترمربع
دستاوردها: افزایش بهره‌وری در نتیجه ایجاد محیط مناسب.
احداث واحدهای تصفیه پساب‌های صنعتی و بهداشتی
هدف: جلوگیری از آلودگی محیط‌زیست.
هزینه: ۳‌میلیارد ریال.
تاریخ شروع بهره‌برداری: واحد تصفیه پساب صنعتی اردیبهشت ۱۳۸۲: واحد تصفیه پساب بهداشتی تیر ۱۳۸۳
دستاوردها: رعایت الزامات قانونی زیست‌محیطی.
احداث واحد مرکاپتان‌زدایی گاز مایع و نفتا
هدف: ارتقای کیفیت محصولات گاز مایع و نفتا در حد عالی‌ترین استانداردهای مورد نقاضای بازارهای بین‌المللی.
میزان اعتبار: ۷۸۰/۳‌میلیون یورو + ۷۰‌میلیارد ریال
هزینه شده تاکنون: ۱/۳‌میلیون یورو + ۵۱‌میلیارد ریال
وضعیت کنونی: آغاز عملیات راه‌اندازی
ظرفیت - ۱۳۰۰ تن گاز مایع و نفتا.
دستاورد: حذف خطر عدم پذیرش محصول در بازار‌های بین‌المللی
افزایش درآمد ارزی بالغ بر ۵‌میلیون دلار در سال.
پروژه‌های در دست اجرا
تعداد: ۴ پروژه
اعتبار: ۱۳‌میلیون یورو+ ۲۵۰‌میلیارد ریال
هزینه انجام شده: ۱/۱۲‌میلیون یورو+ ۷۹‌میلیارد ریال
احداث مخزن ذخیره و بارگیری پروپان/ بوتان و سیستم سرمایش و جمع‌‌آوری بخارات
هدف: افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی، افزایش تناژ محموله‌های صادراتی و جایگزینی تجهیزات فرسوده موجود و فراهم ساختن امکان بازرسی و تعمیر مخازن قدیمی و حذف ضایعات.
میزان اعتبار: ۱/۱۲‌میلیون یورو + ۱۲۰‌میلیارد ریال
هزینه شده تاکنون: ۷/۱۱میلیون یورو + ۶۵‌میلیارد ریال
تاریخ پایان مهندسی و تدارکات: پاییز سال ۱۳۸۵
تاریخ پایان عملیات اجرایی: نیمه دوم سال ۱۳۸۸
پیشرفت کل: ۹/۷۳‌درصد
ظرفیت مخزن: ۲۰۰۰۰ تن
دستاوردها:‌ افزایش درآمد ارزی معادل ۱۲‌میلیون دلار در سال به علت کاهش هزینه‌های حمل، افزایش انعطاف‌پذیری و ایمنی عملیات و حذف ضایعات محصول.
افزایش میزان بازیافت پروپان
هدف: بهبود خلوص و افزایش بازیافت پروپان
میزان اعتبار: ۷۷۰۰۰۰ یورو + ۲۶‌میلیارد ریال
هزینه انجام شده: ۰۰۰/۴۰۰ یورو + ۱۰‌میلیارد ریال
تاریخ شروع: ۱۳۸۷
تاریخ خاتمه: ۱۳۸۹
دستاوردها: ‌افزایش کیفیت تولید، استمرار و افزایش درآمد ارزی شرکت.
بازسازی شبکه توزیع برق کارخانه LPG
هدف: جایگزینی نیروگاه فرسوده کارخانه LPG
اعتبار مورد نیاز: ۷۰‌میلیارد ریال
تاریخ شروع: ۱۳۸۷
تاریخ خاتمه: ۱۳۸۹
دستاوردها: استمرار تولید و ایمنی عملیات
احداث اسکله تدارکاتی بوشهر
هدف: بهبود امکانات تدارکاتی مجتمع
میزان اعتبار: ۳۵‌میلیارد ریال
هزینه شده تاکنون: ۴‌میلیارد ریال
تاریخ شروع: ۱۳۸۷
تاریخ خاتمه: ۱۳۸۹
پروژه‌های آتی
۵ پروژه
اعتبار مورد نیاز: ۴۱‌میلیون یورو + ۱۸۰‌میلیارد ریال
۱ - احداث ایستگاه تقویت فشار گاز خوراک LP
۲ - افزایش ظرفیت و بازسازی کارخانه LPG
۳ - نوسازی سیستم کنترل کارخانه LPG
۴- مجموعه فراغتی کارکنان
۵ - مجموعه ورزشی فرهنگی مجتمع
طرح متانول ۲
مشخصات طرح
خوراک: گاز طبیعی (۵/۳‌میلیون مترمکعب در روز)
تولید: ۱۴۶۰۰۰۰ تن در سال
زمین محل احداث واحد‌های فرآیندی: ۷ هکتار
زمین محل احداث مخازن صادراتی (استحصال از دریا): ۱۹ هکتار
زمان تکمیل مکانیکی: ۴۰ ماه از تامین اعتبار
ساختار اجرای طرح
پیمانکار مجری: کنسرسیوم ناموران - توسعه شبکه‌های صنعتی
دانش فنی: JOHNSON MATTEY
مهندسی پایه:
DAVY PROCESS TECHNOLOGY
مهندسی تفصیلی: ناموران
تامین تجهیزات: ناموران-خارگ
ساختمان و نصب: توسعه شبکه‌های صنعتی
اقدامات اجرایی انجام شده تاکنون
تامین دانش فنی: پیشرفت: ۱۰۰درصد
هزینه انجام شده تاکنون: ۰۰۰/۴۰۰/۵ یورو
اعتبار مورد نیاز: ۰۰۰/۹۵۰ یورو
مهندسی پایه:
پیشرفت: ۱۰۰درصد
هزینه انجام شده تاکنون: ۰۰۰/۱۶۰/۱۱ یورو
مهندسی تفصیلی و کارگاهی و سایر خدمات:
پیشرفت مهندسی تفصیلی (متانول): ۵۸درصد
پیشرفت مهندسی تفصیلی (یوتیلیتی): ۱۵درصد
پیشرفت خدمات خرید (متانول): ۱۴درصد
پیشرفت خدمات خرید (یوتیلیتی): ۱۸درصد
هزینه انجام شده تاکنون: ۰۰۰/۰۰۰/۳ یورو
اعتبار مورد نیاز: ۰۰۰/۰۰۰/۱۶ یورو
انبار تجهیزات:
مساحت: ۸۰۰۰ مترمربع شامل دو سوله ۴۰۰۰ متری
هزینه انجام شده: ۲۸‌میلیارد ریال
پیشرفت: ۱۰۰درصد
آماده‌سازی زمین محل احداث واحد:
مساحت: ۷ هکتار
حجم عملیات خاکی: ۰۰۰/۶۰۰ مترمکعب
هزینه انجام شده: ۱۸‌میلیارد ریال
پیشرفت: ۹۹درصد
استحصال زمین از دریا
مساحت: ۱۹ هکتار
حجم عملیات خاکی: ۰۰۰/۶۰۰ مترمکعب
حجم عملیات با مخلوط حمل شده از بوشهر: ۰۰۰/۱۰۰ مترمکعب
حجم عملیات سنگ حمل شده از بوشهر: ۰۰۰/۱۰۰ مترمکعب
میزان پیشرفت: ۹۰درصد
هزینه انجام شده تاکنون: ۱۹۰‌میلیارد ریال
مورد نیاز: ۳۰‌میلیارد ریال
توسعه اسکله صادراتی
هدف: افزایش ظرفیت بارگیری با توجه به طرح‌های توسعه مجتمع و احداث واحد متانول دوم و فراهم نمودن امکان انجام تعمیرات اسکله موجود.
اعتبار: ۳۲۰میلیارد ریال
هزینه شده تاکنون: ۲۵۰‌میلیارد ریال
تاریخ پایان فاز مهندسی: سال ۱۳۸۳
تاریخ شروع عملیات اجرایی: نیمه دوم سال ۱۳۸۴
تاریخ پایان عملیات اجرایی: نیمه دوم سال ۱۳۸۷
پیشرفت کل: ۸۶‌درصد
ظرفیت پهلودهی - DWT ا۴۵۰۰۰
دستاوردها:‌ ایجاد توان بارگیری و صادرات متناسب با افزایش حجم محصولات تولیدی و پیشگیری از توقف طولانی مدت تولید در صورت بروز هر گونه آسیب در اسکله موجود.
پیشرفت کلی طرح متانول: ۲۸‌درصد
دستاوردها: افزایش درآمد سالانه بالغ بر ۲۰۰‌میلیون دلارهزینه انجام شده تاکنون:
ارزی: ۲۲‌میلیون ریال
ریالی: ۴۹۰‌میلیارد ریال
اعتبار مورد نیاز جهت تکمیل طرح:
ارزی: ۴۵۰‌میلیون ریال
ریالی: ۹۰۰‌میلیارد ریال