صنعت نفت بستری برای ۱۶۰میلیارد سرمایه‌گذاری

عکس: حمید جانی‌پور

گروه انرژی- از آنجایی که بر اساس چشم‌انداز ۲۰ ساله باید ایران تولید خود را در زمینه نفت، گاز و محصولات پتروشیمی افزایش دهد نیاز به سرمایه‌گذاری در این بخش بیش از گذشته احساس می‌شود. در این رابطه منصور دفتریان، قائم مقام رییس هیات‌مدیره انجمن نفت ایران در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد» گفت: بررسی‌ها در میدان گازی پارس جنوبی نشان می‌دهد که کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس نزدیک به ۹-۸ برابر ایران از این حوزه برداشت می‌کنند و ما تقریبا از آنها عقب افتاده‌ایم.

وی با بیان این مطلب که ما نیاز داریم در صنعت نفت و گاز بیشتر از مقدار فعلی سرمایه‌گذاری کنیم اظهار داشت: آنچه ما با آن مواجه هستیم این است که با ما مقابله می‌شود و این امر منجر می‌شود که در بهره‌برداری از مخازن مشترک نتوانیم به طرز موثرتری عمل کنیم.

وی در پاسخ به این سوال که آیا دلیل سرمایه‌گذاری در بخش خشکی بیشتر از بخش دریا به خاطر شرایط تحریم است، گفت: ما در قسمت دریا امکانات محدودی داریم و کشورهایی که امکاناتشان بیشتر از ما است، به دلیل شرایط فعلی با ما همکاری لازم را نمی‌کنند. این عدم همکاری هم در بخش سرمایه‌گذاری و هم در مورد تهیه وسائل و تجهیزات مورد نیاز در بخش دریا وجود دارد.

دفتریان ادامه داد: الان کشوری نیست که تمام لوازم و تجهیزات مورد نیاز برای اکتشاف، حفاری، برداشت و... را خود تولید کند، بلکه یا اجاره می‌کند و یا می‌خرد. از طرف دیگر هیچ کشوری وجود ندارد که تمام پروژه‌هایش را نیز خود فاینانس کند. طبیعت بازار دنیا این طور است.

وی افزود: عدم سرمایه‌گذاری شرکت‌های خارجی در پروژه‌ها باعث می‌شود که کشور محدود به درآمدهای خود شود. در مقابل شریک ما با داشتن امکانات بیشتر خیلی راحت می‌تواند سرمایه‌گذاری کند و خیلی راحت می‌تواند از وام‌های بین‌المللی استفاده کند.

دفتریان با بیان اینکه لازم نیست شرکت‌ها تمام تکنولوژی لازم را برای انجام سرمایه‌گذاری داشته باشند، اظهار داشت: ۳۰ سال از زمان انقلاب ایران می‌گذرد و مهندسان ما از نظر اطلاعات و دانش فنی در وضعیت مناسبی قرار دارند اما بخشی از تکنولوژی و امکانات باید از خارج تامین شود. ولی در شرایط فعلی نمی‌توانیم از این امکانات استفاده کنیم.

وی در پاسخ به این سوال که آیا تاخیر در اجرای پروژه‌ها هم به دلیل تحریم است، گفت: تاخیر در اجرای پروژه‌ها نیز عمدتا به همین دلیل است. به عنوان مثال در بهره‌برداری از یک چاه گازی یا نفتی عوامل مختلفی لازم است که اگر یکی از آنها تامین نشود، کل کار متوقف خواهد شد. این تاخیر در اجرای پروژه‌ها هیچ مطلوب نیست چون علاوه بر بالا بردن هزینه، درآمدی که از طریق بهره‌برداری از یک پروژه‌ باید به دست آید نیز به تعویق خواهد افتاد.

دفتریان با بیان اینکه بر اساس برنامه پنجم توسعه باید حدود ۱۶۰میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در بخش نفت، گاز و پتروشیمی صورت بگیرد، اظهار داشت: اگر بخواهیم در اجرای پروژه‌ها تنها به منابع داخلی اکتفا کنیم، منابع مالی لازم برای بهره‌برداری از پروژه‌ها را نخواهیم داشت: نتیجه آن که تنها یک پروژه را شروع می‌کنیم ولی به دلیل عدم تامین منابع مالی نیمه‌کاره متوقف می‌شود.

وی در پاسخ به این سوال که تاخیر در اجرای پروژه‌ها بارها به خاطر پیمانکار پروژه بوده نه منابع مالی، توضیح داد: علت آن این است که پیمانکاران هم توانمند نیستند. اکثر پیمانکارانی که در حوزه نفت و گاز توانمندند به دلیل فشارهای غرب حاضر به همکاری با ایران نیستند. بنابراین اگر کار را به دست شرکتی بدهیم که توانمند نیست هیچ‌وقت پروژه به موقع به بهره‌برداری نخواهد رسید.

وی در مورد بهره‌برداری از فازهای پارس جنوبی گفت: واقعیت این است که رقیب قطری ما خیلی زودتر از ما برداشت از این میدان را شروع کرده است. علاوه بر لایه گازی پارس جنوبی یک لایه نفتی هم در زیر آن وجود دارد که قطر چند سالی است از آن نیز برداشت می‌کند در حالی که ما هنوز نتوانسته‌ایم این کار را شروع کنیم.

وی در پاسخ به این سوال که سالانه عدم‌النفع ما از پارس جنوبی چقدر است، گفت: رقم دقیق آن باید محاسبه شود اما آن چیزی که مورد بحث است این است که ما در همه‌جا داریم زیان می‌دهیم.

دفتریان در پاسخ به این سوال که رسیدن به ظرفیت تولید ۵میلیون و ۲۰۰هزار بشکه‌ای نفت در روز طبق برنامه پنجم توسعه چگونه باید محقق شود، گفت: رسیدن به این ظرفیت خیلی دور از ذهن نیست اما برای تحقق آن فکر می‌کنم ازدیاد برداشت از مخازن نفت در اولویت اول قرار بگیرد.