کلاه کلمنتس در تاریکی
ادبیات جهان در سالی که گذشت فراز و نشیب‌های زیادی را پشت سر گذاشت. از خاموشی ناگهانی محمود درویش تا اهدای جایزه‌های مختلف ادبی معتبر، گواه همه فراز و نشیب‌ها است.
ادبیات جهان در سالی که گذشت فراز و نشیب‌های زیادی را پشت سر گذاشت. از خاموشی ناگهانی محمود درویش تا اهدای جایزه‌های مختلف ادبی معتبر، گواه همه فراز و نشیب‌ها است. آنچه در زیر می‌آید مروری است بر بعضی از اتفاقات ادبی دنیا.
محمود درویش و چشمانی کاملا بسته
محمود درویش شاعر مبارز فلسطینی با چشمانی کاملا بسته به زندگی تماما پرالتهابش خاتمه داد. در گذشت این شاعر سرشناس عرب در منطقه بحران‌زده خاورمیانه آن‌قدر مهم و تاثیرگذار بود که در پی مرگ او در فلسطین سه روز عزای عمومی اعلام شد. درویش سال‌ها علیه جنایات رژیم صهیونستی در جریان مبارزات آزادیخواهانه فلسطین قلمفرسایی کرد و شعر نوشت و همین امر موجب شد تا بر اثر فشار دولت اشغالگر فلسطین ترک وطن کند. شهرت و محبوبت محمود درویش در دنیا از وی چهره‌ای ساخت تا رسانه‌هایی آمریکای درباره‌اش بنویسند که «محمود درویش نمادی از مشکلات فلسطین اشغالی است و به همین خاطر تبعید و مبارزه از ویژگی‌های بارز شعر‌های او هستند.»
نه به خاطر ژاپنی‌ها فقط برای سولژنیتسین
الکساندرسولژنیتسین، نویسنده شهیر روس و خالق آثار بزرگی چون، «مجمع‌الجزایر گولاک» و «یک روز از زندگی ایوان دنیسیویچ» و برنده جایزه ادبی نوبل از دیگر نویسندگان نامی روسیه و دنیا است که در سال گذشته نامش از کتاب زندگی خط خورد. سولژنیتسین از نویسندگان منتقد بزرگ روسیه بود که سال‌های زیادی به همراه میلیون‌ها تن از دیگر هموطنانش از عمرش را در زندان‌های مخوف کمونیست روسیه گذراند، بعداز آزادی در سال ۱۹۴۷ میلادی از کشور شوروی سابق اخراج شد. تا این‌که میخاییل گورباچف در سال ۱۹۹۰ او را بار دیگر به عنوان شهروند روسیه معرفی کرد سولژنیتسین در ادبیات معاصر روسیه به تولستوی معاصر معاصر لقب گرفت و یکی‌از مهم‌ترین خیابان‌های این کشور به نام او به ثبت رسیده است.
مرگ هیچگاه بیگانه نیست
«پاکن‌ها» «پدر رمان نو» و «آلن روب گری‌یه» مثلثی را به وجود آورده‌اند که علاقه‌مندان آثار ادبی جهان هیچگاه آن را فراموش نمی‌کنند. آلن روب گریی‌یه از جمله نویسندگانی است که در مسیر تحول فرانسه جاوادانه شد تا حدی که مورد ستایش اندیشمندان بزرگی چون رولان بارتا و موریس بلانشو قرار گرفت. داگلاس جانسون درباره روب‌گری‌یه می‌گوید: آلن روب گری‌یه یکبار تعریف کرد که دانش‌آموزی در آستین تگزاس چهارده نفر را با اسلحه کشت، در حالی که کتاب بیگانه آلبر کامو در دستانش بود. روب گری‌یه درباره این واقعه گفت: هر رمانی می‌تواند عاملی جنایتی باشد، جنایت در دست ما نویسندگان است. این نویسنده و فیلمساز فرانسوی در ۱۸ فوریه ۲۰۰۸ برای همیشه زندگی را کنار گذاشت و به تعبیری که مرگ هیچگاه بیگانه نیست تن داد.
بازگشت نوبل به بیابان لوکلزیو
در میانه سال ۲۰۰۸ میلادی بعد از مرگ آلن روب‌گریه نوبل از دست رفته فرانسوی‌ها دوباره به کشور بازگشت. ژان ماری گوستا و لوکلزیو نویسنده ۶۷ ساله فرانسوی توانست بار دیگر نام فرانسه را در سکوی نخستین خلق آثار ادبی دنیا قرار دهد تا بار دیگر بر توانمندی ادبیات این کشور صحه بگذارد. برخلاف دیگر جایزه‌های نوبل که معمولا با حاشیه‌های سیاسی همراه بودند این جایزه توانست بدون ایجاد هر گونه حاشیه به نویسنده‌ای غیر‌سیاسی تعلق بگیرد که موجب شگفتی و جنجال‌های خبری شود. لوکلزیو با ربودن این جایز به نظریه مرگ ادبیات فرانسه خط بطلان کشید و رمان بیابان را در فهرست ماندگارترین آثار ادبی جهان قرار داد.
زندگی کنار مارسل پروست
در سال ادبی ۲۰۰۸، سنگ صبور عتیق رحیمی نویسنده افغانی بزرگ‌ترین جایزه ادبی تاریخ این کشور را به‌دست آورد. نام این نویسنده افغانی پس‌از دریافت معتبرترین جایزه ادبی فرانسه در کنار بزرگانی چون مارسل پروست، سیمون دوبوار، رومن‌گاری و مارگریت دوراس در فهرست برندگان تاریخ صدو پنج ساله جایزه گنکور قرار گرفت. زندگی این نویسنده افغانی مانند دیگر هموطنانش دچار تلاطم و نابسامانی شده بود در خلق آثارش بسیار اثر گذار بود. او با خلق این رمان به زبان فرانسه، توانست، نگاه‌های جهانی را به سوی ادبیات معاصر افغانستان جلب کند.
خانه آگاتا، توریستی می‌شود
خانه ملکه جنایت به‌عنوان یک مکان توریستی در معرض بازدید عموم قرار گرفت، این خانه که در جنوب غربی بریتانیا واقع شده است، محل تولد شخصیت‌های جذابی همچون هرکول‌پوآرو، خانم مارپل است که از سوی آگاتا کریستی به‌عنوان دوست‌داشتنی‌ترین مکان جهان توصیف شده است. این خانه در سال ۲۰۰۰ از سوی خانواده آگاتاکریستی به بنیاد نشنال‌تراست بریتانیا اهدا شد. بنیاد نشنال‌تراست پس از در اختیار گرفتن این خانه، به مرمت آن پرداخته و فضای داخلی و خارجی آن را براساس معماری رایج دهه ۵۰ یعنی زمان حیات نویسنده طراحی کرده است.
خاکسپاریلورکا به چاپ دوم می‌رسد
بعداز سال‌های مقاومت و مخالفت در نهایت خانواده فدریکوگارسیا لورکا شاعر و نمایشنامه‌نویس پرآوازه اسپانیایی با نبش قبر او موافقت کردند. گارسیالورکا که در جریان جنگ‌های داخلی اسپانیا به همراه دو گاوباز و یک معلم به دست فاشیست‌های دولت ژنرال فرانسیسکو فرانکو کشته شده بودند در یک گور مشترک دفن شدند. خانواده لورکا که تاکنون مخالف این نبش قبر بودند، تمایل خود نسبت به این عمل را نشان داده‌اند. اما خواستند که این اقدام با احترام کامل و به صورت مخفیانه صورت گیرد.
کوندرا و کلاهی به گشادی کلاه کلمنتس
میلان کوندرا نویسنده نامی چک در ۲۳ مهر امسال از سوی برخی روزنامه‌های جمهوری چک محکوم به همکاری با پلیس کمونیستی چک برای دستگیری جوانی به نام میرسلاو ورچاک شد. کوندرا به خاطر اختلافات شدید ایدئولوژیک با حزب حاکم از حزب و کشورش اخراج شده بود در ماه‌های پایانی ۲۰۰۸ میلادی درگیر جریاناتی شد هیچگاه تصورش را نمی‌کرد روزی مانند کلمنتس، کلاهی از او در تاریخ سیاسی و معاصر چک باقی بماند. نویسنده رمان‌های جاودانه، بار هستی، شوخی، والس خداحافظی، جاودانگی و ... این موضوع را به شدت تکذیب کرد.
