کاهش بیکاری واقعیت یا تبلیغات

دولت در تازه‌ترین گزارش خود درمورد نرخ بیکاری از کاهش این نرخ و تعداد بیکاران در پاییز امسال خبر داده است. این در حالی است که کارشناسان اقتصادی معتقدند که هر آمار اقتصادی باید بازتاب حقیقی خود را در جامعه داشته باشد. به گفته اقتصاددانان، آثار آمارهای اقتصادی که از سوی دولت ارائه می‌شود باید در جامعه احساس شود: «نرخ بیکاری تنها در شرایطی که سرمایه‌گذاری‌های مولد و فعالیت‌های عمرانی و حتی فعالیت‌های بخش خدمات افزایش داشته باشند کاهش می‌یابد». براساس این گزارش سایت تحلیلی آفتاب آمار‌ کاهش افراد بیکار در حالی به طور مکرر منتشر می‌شود که همزمان به دلیل مشکلات مختلف اقتصادی بخشی از کارخانجات کشور به حال تعطیل یا نیمه تعطیل درآمده‌‌اند. در همین حال ناظران و تحلیلگران با توجه به واردات بی‌رویه انواع کالای مصرفی تولید شده در خارج به عنوان مهم‌ترین سیاست دولت در مقابله با تورم که از توان تولیدگران داخلی به عنوان عاملان ایجاد و یا حفظ اشتغال موجود کاسته است در ارائه هرگونه آمار در مورد کاهش بیکاری در کشور، با احتیاط برخورد می‌کنند. در همین خصوص حتی وزیر کار نیز که نمی‌توانست تصور کاهش نرخ بیکاری در فصل پاییز را داشته باشد چندی پیش احتمال افزایش این نرخ را پیش‌بینی کرد و البته با طبیعی خواندن آن علت را آغاز فصل سرما دانست.

جهرمی ۱۷ روز پیش از انتشار آمار کاهش نرخ بیکاری از ۲/۱۰درصد تابستان به ۵/۹درصد پاییز، مشکلات تحمیل شده‌ به واحدهای اقتصادی را مورد تایید قرار داده و گفته بود: «همیشه فصل پاییز نسبت به تابستان و بهار نرخ بیکاری بالاتر بوده، بنابراین نسبت به تابستان نرخ بیکاری بالاتری خواهیم داشت. در زمستان نیز به دلیل کاهش ساخت و ساز ساختمان‌ها و همچنین کاهش اشتغال در بخش کشاورزی و حمل‌ونقل، نرخ بیکاری افزایش خواهد یافت». اما شاید علت اصلی اصرار در ارائه آمار کاهش نرخ بیکاری و تعداد بیکاران در تئوری کاهش نرخ بیکاری دولت و ارتباط آن با افزایش نرخ تورم نهفته باشد.

در این خصوص می‌توان به اظهارات پرویز داوودی در مراسم تودیع دانش جعفری و معارفه صمصامی و همچنین نامه غلامرضا مصباحی مقدم عضو شورای پول و اعتبار و رییس کمیسیون اقتصادی مجلس در پاسخ به این اظهارات استناد کرد. نامه‌ای که «انتخاب مسوولان بین دو گزینه تورم و بیکاری» و سیاست کاهش بیکاری حتی به قیمت افزایش تورم را به شدت مورد انتقاد قرار داده بود. مصباحی مقدم در نامه خود خطاب به داوودی آورده بود: «توضیحات شما نشان داد که اتفاق رخ داده در افزایش تورم نتیجه یک انتخاب بین دو گزینه تورم و بیکاری است و دولت برای کاهش نرخ بیکاری، تورم ناشی از این اقدام را گریزناپذیر می‌داند. طبعا نتیجه این دیدگاه این است که این رویه باید استمرار یابد تا ما با نرخ بیکاری پایین‌تری در آینده روبه‌رو شویم. اما کارشناسان که تحولات اقتصادی کشور را به دقت زیر نظر دارند معتقدند که آمار دولت در مورد کاهش نرخ بیکاری منطبق با واقعیت نیست و بازتاب آن در جامعه مشاهده نمی‌شود بنابراین نمی‌توان آن را به سادگی پذیرفت. به گفته آنان توجه به تعریف بیکاری در پرسشنامه‌های مرکز آمار تا اندازه‌ای پرده از واقعیت محاسبه نرخ بیکاری ۵/۹درصد کشور خواهد انداخت. در پرسشنامه‌های مرکز آمار به شخصی شاغل گفته می‌شد که در ۷ روز تنها ۲ ساعت کار کرده باشد.به گزارش آفتاب، دکتر فرهاد خرمی درباره آمارهایی که از سوی دولت درباره کاهش نرخ بیکاری و تعداد بیکاران مطرح می‌شود می‌گوید: «آمار کاهش نرخ بیکاری نسبت به ماه‌های گذشته نمی‌تواند صحیح باشد.» استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی توضیح می‌دهد: «بر اساس برنامه، دولت باید سالانه در حدود ۷۰۰ هزار شغل ایجاد کند، اما تاکنون این میزان شغل ایجاد نشده تا نرخ بیکاری و یا تعداد بیکاران کاهش یافته باشد». او می‌گوید: «دولت تا به حال حتی ۴۰۰ هزار شغل نیز ایجاد نکرده ‌است پس چگونه اعلام ‌می‌کند که نرخ بیکاری، ماه به ماه کاهش یافته و این روند ادامه دارد؟» خرمی ادامه می‌دهد: «این آمارها جنبه مُسکّن را دارند، اما متاسفانه با واقعیت سازگار نیستند».