یکسان‌سازی نرخ سود کمکی به گسترش رقابت نمی‌کند
لیلا اکبرپور - بانک پارسیان شنبه آینده دو مجمع برگزار می‌کند. مجمع فوق‌العاده بانک برای تغییر آدرس قانونی شرکت و مجمع عمومی عادی به طور فوق‌العاده برای انتخاب اعضای هیات‌مدیره.
لیلا اکبرپور - بانک پارسیان شنبه آینده دو مجمع برگزار می‌کند. مجمع فوق‌العاده بانک برای تغییر آدرس قانونی شرکت و مجمع عمومی عادی به طور فوق‌العاده برای انتخاب اعضای هیات‌مدیره. در آستانه برگزاری این مجامع دنیای‌اقتصاد گفت‌وگویی را با علی سلیمانی‌شایسته، مدیرعامل بانک پارسیان انجام داد. وی در نخستین بخش این گفت‌وگو به عنوان رییس هیات‌مدیره بیمه پارسیان به پرسش‌های دنیای‌اقتصاد پاسخ گفت که این بخش در هفته گذشته منتشر شد. در بخش پیش رو علی شایسته در سمت مدیرعامل بانک پارسیان ضمن بیان بخشی از عملکرد این بانک به پرسش‌های دنیای‌اقتصاد پاسخ گفته است.
لطفا از وضعیت منابع بانک پارسیان و نیز تسهیلات پرداخت شده بگویید و توضیح دهید که چه شد این بانک در میان ۵۰۰ بانک اسلامی دنیا در رتبه یازدهم قرار گرفت؟
چنانکه استحضار دارید بانک پارسیان در حال حاضر با ۷۵۰۰میلیارد ریال سرمایه بزرگترین بانک خصوصی کشور است و با توجه به حجم منابع سپرده‌ای در پایان آبان‌ماه سال‌جاری که بیش از ۱۶۸هزار میلیارد ریال است، در واقع پس از ۳ بانک بزرگ دولتی، چهارمین بانک کشور محسوب می‌شود. همچنین میزان تسهیلات پرداختی بانک طی دوره مذکور ۱۱۲ هزار میلیارد ریال است که بالاترین رقم در کل شبکه بانکی کشور و نشان‌دهنده اعتماد مردم و مشتریان محترم و از افتخارات بانک پارسیان است.
بانک پارسیان به لحاظ حجم دارایی‌های خود که تماما در سیستم بانکداری بدون ربا و منطبق با موازین شرعی به کار گرفته می شود و به علت توجه به همین شاخص‌ها بوده است که در میان پانصد بانک بزرگ جهان که در این سیستم فعالیت می‌کنند، توانسته است رتبه یازدهم را به دست آورد.
با توجه به توضیحاتی که فرمودید، سرمایه و نسبت کفایت آن در سیستم بانکی از اهمیت بالایی برخوردار است، آیا بانک پارسیان برنامه‌‌ای درجهت افزایش سرمایه دارد؟
موضوع بسیار مهمی را مطرح فرمودید و من از این بابت تشکر می‌کنم. چنانکه اشاره فرمودید سرمایه در بانک‌ها از اهمیت بسیاری برخوردار است و به همین دلیل کمیته بین‌المللی بال در آخرین مقررات خود نسبت کفایت سرمایه را به ۱۲ درصد افزایش داده است. البته در‌حال‌حاضر در کشور ما، مقررات کمیته بال توسط بانک مرکزی اعمال می‌شود که نسبت کفایت سرمایه در آن ۸ درصد در نظر گرفته شده است. از طرفی گسترش ظرفیت‌های بانک از جمله گسترش شبکه، افزایش سپرده‌ها و توسعه تسهیلات پرداختی وابستگی زیاد و معنی‌داری با میزان سرمایه دارد. به همین دلیل بانک پارسیان برنامه افزایش سرمایه را در دستور کار خود قرار داده است و هیات‌مدیره بانک نیز افزایش سرمایه تا میزان یکهزار و پانصد میلیارد تومان را برای پیشنهاد به مجمع عمومی فوق‌العاده بانک مورد تصویب قرارداده است که به محض آماده شدن شرایط، نسبت به دعوت از سهامداران برای برگزاری مجمع اقدام خواهد شد.
آقای شایسته، سرانه جذب منابع شعب بانک پارسیان را بیش از ۹۰میلیارد تومان اعلام کردید، آیا یکسان‌سازی سود سپرده‌ها که توسط بانک مرکزی ابلاغ شد در بانک پارسیان اجرا شده است؟ آیا این یکسان‌سازی سرانه جذب سپرده‌ها را کاهش می‌دهد؟
همانطور که می‌دانید، بانک مرکزی یک حداقل و حداکثری را از ۹ تا ۱۹درصد برای انواع سپرده‌های بانکی در دو گروه دولتی و خصوصی اعلام کرد که البته بیشترین حساسیت روی سپرده‌های کوتاه مدت کمتر از یک سال بود، یکسان‌سازی نرخ سود سپرده شاید در شرایطی که فضای رقابت در بانک‌های دولتی وخصوصی یکسان باشد، توجیه‌پذیر باشد، اما آیا فضای رقابت بانک‌های دولتی و خصوصی در کشور ما یکسان است؟ واقعیت این است که فضای کسب و کار بانک‌های خصوصی براساس سودآوری استوار است و مجمع بانک پارسیان هر ساله شاهد حضور بیش از ۳هزار نفر صاحب سهم از نزدیک به ۸۰هزار سهامدار است که توقع سودآوری دارند، اما بانک‌های دولتی عموما برنامه محورند و سهامدار آنها عموما توقع اجرای درست برنامه‌ها را دارد و قطعا دو بانک دولتی و خصوصی با این تفاوت رویکرد صاحبان سهام، فعالیت‌های متفاوتی دارند و نیازمند فضای کسب و کار متناسب با این دیدگاه‌ها هستند.
از طرفی در اکثر نقاط دنیا بانک مرکزی تنها یک نرخ مبادله بین بانکی تعیین می‌کند و براساس آن، مبادلات بین خود و بانک‌ها را تنظیم می‌کند و بانک‌ها با توجه به این نرخ و ترکیب پرتفولیوی منابع و مصارف خود و اهدافی که در این زمینه پیگیری می‌کنند، نسبت به تعیین نرخ‌های سود خود اقدام می‌نمایند که البته در بخشنامه بانک مرکزی این موارد، مورد توجه قرار نگرفته است.
این یکسان‌سازی سود به گفته برخی از کارشناسان بانک مرکزی به خاطر فاصله زیاد نرخ سود تسهیلات با نرخ سود سپرده‌ها بوده و در واقع بانک مرکزی معتقد بود که بانک‌های خصوصی در قبال نرخ سود تسهیلات که تا مرز تک‌رقمی کاهش می‌یابد، سودهای قابل ملاحظه‌ای به سپرده‌گذاران می‌دهند؟
اولا باید توجه نمود که نرخ‌های اعلام شده توسط بانک مرکزی عموما بالاتر از نرخ‌های قبلی حتی در بانک‌های خصوصی بوده است. بنابراین یکسان‌سازی نرخ‌ها به تحقق هدفی که در سوال شما مستتر است نمی‌انجامد. از طرفی ترکیب پرتفوی تسهیلات سیستم بانکی از دو بخش مبادله‌ای و مشارکتی تشکیل شده است که نرخ اعلام شده توسط بانک مرکزی فقط ناظر به بخش تسهیلات مبادله‌ای است. بنابراین بانک‌ها با تنظیم نسبت مناسب از پرتفوی خود قادر به پرداخت سودهای سپرده‌ها خواهند بود.البته آنچه که زیر بنا و علت صدور بخشنامه بانک مرکزی به نظر می‌رسد، اعتراض بانک‌های دولتی نسبت به تثبیت نرخ سود سپرده‌های خودشان بود که توسط بانک مرکزی اعمال می‌شد و به نظر می‌رسد بانک مرکزی با توجه به رقابتی کردن فضای کسب و کار کل سیستم بانکی، نسبت به تثبیت نرخ سود بانک‌های خصوصی اقدام نمود و به نظر نمی‌رسد این دستورالعمل کمکی به گسترش رقابت نماید و عملا به محدود کردن بانک‌های خصوصی منجر می‌شود و آنها را در همان محدودیت‌هایی که بانک‌های دولتی داشتند، گرفتار می‌کند. نکته دیگر این که اعتراض بانک‌های دولتی به از دست دادن سهم خود در بازار نیز خیلی وارد نیست، چرا که به هر حال بازاری که قبلا بین نه بانک دولتی تقسیم شده بود، امروز شاهد بازیگران جدیدی است که تعداد آنها در حال حاضر به ۱۷ بانک و موسسه اعتباری دارای مجوز و تعدادی نیز موسسات پولی و مالی فاقد مجوز افزایش یافته است و بدیهی است که در این صورت نمی‌توان انتظار داشت که سهم نه بانک دولتی همچنان در حد گذشته ثابت بماند.
بازدهی ۵۵ درصدی سهام بانک پارسیان
تغییرات ارزش سهام بانک پارسیان طی دوره ۲۱ ماهه گذشته نشان می‌دهد بازدهی سهام این بانک در مدت یاد شده ۵۵درصد بوده است. تغییرات ارزش سهام، روند معاملات و بازده سهام بانک پارسیان از اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۶ تا ابتدای زمستان امسال حاکی است که در ابتدای سال ۸۶ سهام بانک پارسیان با نرخ ۱۸۳۴ ریال در سرمایه ۵هزار میلیارد ریال معامله می‌شد و روندی نزولی داشت به گونه‌ای که قبل از بسته شدن سهم برای تشکیل مجمع، قیمت سهم به ۱۴۷۵ ریال کاهش یافت. در آن مقطع سهام بانک ۲۰درصد و شاخص بازده نقدی و قیمت حدود ۳درصد کاهش را نشان می‌داد. پس از برگزاری مجمع سال مالی ۱۳۸۵ و تقسیم سود نقدی ۳۰۰ ریال به ازای هر سهم، اولین معامله پس از مجمع به قیمت ۱۲۷۵ ریال انجام شد. پس از آن قیمت سهم روندی صعودی یافت. از جمله دلایل این صعود قیمتی، ارائه برنامه‌های هیات مدیره جدید، تصویب و عملی شدن افزایش سرمایه و تعدیل مثبت EPS بانک برای سال ۱۳۸۶ در ۳ مرحله بود. طی دوره مجامع عادی سال ۸۵ و ۸۶، ارزش ایجاد شده برای هر سهم بانک با در نظر گرفتن افزایش سرمایه به میزان ۲۰درصد و از محل آورده نقدی به ۲هزار و ۷۲۹ریال رسید که بیانگر بازدهی یکهزار و ۲۴۵ ریال به ازای هر سهم بود.در این دوره بازدهی سهام بانک پارسیان ۸۵درصد، شاخص کل ۲۸درصد و شاخص قیمت و بازده نقدی ۴۴درصد بوده است. بررسی روند معاملات و ارزش افزوده هر سهم پس از مجمع عمومی عادی سالانه ۱۳۸۷، بانک پارسیان نشان می‌دهد که پس از برگزاری مجمع سال مالی ۸۶ و تقسیم ۴۰۰ ریال سود به ازای هر سهم و ارائه عملکرد هیات‌مدیره در محل مجمع، نرخ سهام بانک روند صعودی یافت به طوری که به‌رغم تخصیص سود به مبلغ ۴۰۰ ریال به هر سهم، آغاز معاملات با افزایش نرخ سهام بود و سهم بانک پارسیان در اوج خود با نرخ ۲هزار و ۶۷۸ریال در تاریخ ۲۲/۵/۸۷ در تالار بورس معامله شد. پس از این تاریخ و تصویب افزایش سرمایه ۲۵درصدی، سهام به علت افزایش سرمایه با کاهش جزئی مواجه ولی روند معاملات به نحو مطلوبی انجام شد. در اواخر شهریورماه سال جاری و با توجه به شروع بحران اقتصادی در جهان و تاثیر آن بر بورس تهران، سهام بانک پارسیان نیز از وضعیت حاکم بر بازار سرمایه تبعیت کرد و روند کاهشی آن آغاز شد.
در روز دوم دی‌ماه ۱۳۸۷ نرخ سهم به یکهزار و ۷۳۷ ریال رسید ضمن آنکه نسبت به خرید سهم به مبلغ یکهزار و ۷۸۳ ریال صف خرید نیز در سیستم معاملاتی بورس ثبت شد. خلاصه عملکرد سهم بانک پارسیان طی ۲۱ ماه گذشته نشان می‌دهد، ارزش افزوده این سهم از یکهزار و ۸۳۴ ریال به ۲هزار و ۸۵۵ ریال افزایش یافته است، در حالی که طی این دوره، شاخص کل بورس از ۹هزار و ۷۵۹ به ۸هزار و ۸۳۲ واحد کاهش یافته و شاخص بازده نقدی و قیمت نیز از ۳۰هزار و ۶۵۵ به ۳۵هزار و ۶۱۰ افزایش یافته است. بررسی اجمالی تغییرات سهام بانک پارسیان و عملکرد بورس نشان می‌دهد بازدهی سهام بانک پارسیان در طی دوره فوق (از ابتدای سال ۸۶ تا ابتدای زمستان ۸۷) ۵۵درصد بوده، شاخص بازده نقدی و قیمت ۱۶درصد و شاخص کل نیز معادل ۹درصد کاهش داشته است.
