آیا حساب ذخیره ارزی به مترو می‌رسد؟

هاشمی: ۳ تا ۵/۳ سال را در توسعه مترو از دست دادیم

خطوط مترو باید از ۹۲ کیلومتر به ۴۳۰ کیلومتر توسعه یابد راه‌آهن شهری تهران دارای ۸ خط داخلی و ۴ خط برون شـهری است گروه حمل‌ونقل- افسانه احمدی دوقزلو: مترو تهران برای توسعه این ناوگان پرطرفدار در حمل‌ونقل عمومی شهری تلاش می‌کند تا بتواند سهم در نظر گرفته شده از حساب ذخیره ارزی را دریافت کند، اما به‌رغم تاکید مجلس و حتی تصویب اختصاص از حساب، موضوع برداشت از حساب ذخیره ارزی برای توسعه مترو تهران همچنان محل اختلاف‌نظر دولت و شهرداری قرار گرفته است.

این در حالی است که در دولت‌های گذشته در قالب فاینانس، مترو توانست هزینه تجهیز ناوگان را دریافت، استفاده و به موقع تسویه کند.

این روزها شرکت مترو تهران به دنبال منابع ارزی است تا ظرفیت جابه‌جایی مسافران پایتخت و شهرهای اقماری که روزبه‌روز بر حجم آنها افزوده می‌شود را افزایش دهد.

مساله عدم اجازه شرکت مترو در برداشت از حساب ذخیره ارزی به منظور اتصال خطوط و توسعه هر چه بیشتر این ناوگان حمل‌ونقل عمومی، این روزها بسیار بحث‌برانگیز شده‌است؛ به‌گونه‌ای که طبق گفته مدیرعامل شرکت مترو، در زمان دولت هشتم، طبق مصوبه مجلس باید ۵/۳میلیارد دلار فاینانس در اختیار متروی تهران قرار می‌گرفت که دومیلیارد دلار آن در زمان دولت قبلی و ۵/۱میلیارد آن نیز در زمان دولت فعلی تامین شود، اما بر طبق آیین‌نامه جدید استفاده شهرداری‌ها از حساب ذخیره ارزی، هیات ویژه نمایندگان ریاست‌جمهوری به دلیل برخی تحریم‌های بین‌‌المللی، برداشت مترو و شهرداری‌ها از حساب ذخیره را رد کردند.

به اعتقاد مدیرعامل شرکت مترو تهران و حومه، این شرکت بیش از هر دستگاه دچار بحران ناشی از تحریم‌های بین‌المللی شده است.

وی علت استفاده مترو از فاینانس طی سال‌های گذشته را درآمد پایین کشور از محل فروش نفت می‌داند و می‌گوید: متروی تهران سابقه خوبی در استفاده از فاینانس داشته است که در دوره دو دولت قبلی، بیشتر اقدامات، براساس اعتبارات فاینانس انجام گرفته است؛ اما متاسفانه طی ۳-۲ سال اخیر به دلیل برخی مسائل زمینه فاینانس فراهم نشده است.

وی بر این باور است که افزایش قیمت نفت تا ۱۳۰ دلار در سال جاری و نیز درآمد مناسب نفت در سال گذشته که تا متوسط درآمد نفتی ۱۱۲ دلار هم رسیده است، درآمد ارزی مناسبی را برای کشور ایجاد کرده و در چنین وضعیتی یکی از اولویت‌های اصلی برداشت از حساب ذخیره ارزی، متروی تهران بوده است.

وعده رویانیان برای پرداخت مطالبات

در جلسه ۲ هفته گذشته مجمع نمایندگان تهران با حضور رییس ستاد مدیریت حمل‌ونقل و مصرف سوخت کشور، رویانیان به نمایندگان وعده داد درخواست متروی تهران برای برداشت از حساب ذخیره ارزی را پرداخت کند.

در این جلسه مقرر شد که درخواست مترو برای برداشت از حساب ذخیره ارزی در سه قسط متوالی با فاصله زمانی کم اجرایی شود و سردار رویانیان قول داد که درخواست متروی تهران را به سرعت و در کمترین فاصله زمانی پرداخت کند.

اما مدیرعامل شرکت متروی تهران و حومه در پاسخ به پرسشی مبنی بر زمان اعلام نتیجه نهایی وعده رویانیان در پرداخت مطالبات مترو به خبرنگار دنیای‌اقتصاد گفت: طبق جلسه‌ای که شنبه هفته گذشته با سردار رویانیان رییس ستاد مدیریت حمل‌ونقل و مصرف سوخت داشتیم، اعضای ستاد نیز بر لزوم اجرای این کار تاکید داشتند و معتقد بودند که ستاد باید مسوول اجرای این ماموریت باشد، اما از سوی دیگر رویانیان در گفت‌وگو با مطبوعات اعلام کرده بود که حل این مساله جزو اختیارات او نیست و هنوز هیچ درخواست مکتوبی در این زمینه دریافت نکرده‌ایم؛ در واقع این موضوع باید مجددا در شورای اقتصاد مطرح شود.

طبق نظر محسن هاشمی مدیر عامل مترو این مساله قربانی وقت‌گذرانی‌ها شده و به تدریج که به انتهای سال نزدیک می‌شویم از بودجه مربوطه دورتر می‌‌شویم و باید منتظر ماند و دید جلسه شورای اقتصاد چه زمانی تشکیل می‌شود، مدعوین آن چه کسانی هستند و همچنین چه کسی مسوول مطرح کردن این مساله است. وی گفت: این مساله به بوروکراسی موجود در کشور، باز می‌گردد و مترو در چنبره این بوروکراسی گرفتار شده است.

محسن هاشمی که در برنامه «رادیو گفت‌وگو» پاسخگوی خبرنگاران بود، در این باره گفت: امیدواریم بتوانیم تا آخر سال ۵/۱ میلیارد دلار از حساب ذخیره ارزی برداشت کرده و تجهیزات خط ۳، ۶ و ۷ را از این طریق تامین کنیم.

وی در پاسخ به سوال خبرنگار دیگری مبنی بر وضعیت کنونی خط اتصال به شهرهای حومه تهران گفت: موضوع اتصال مترو به شهرهای اقماری به صورت جدی جزو برنامه‌های شرکت مترو تهران و حومه است، اما از سوی دیگر به دلیل استقبال گسترده مردم از مترو و افزایش درخواست‌ها، ارگان‌های دیگری نیز خود را مسوول اجرای خطوط مترو دانسته و وارد قضیه شدند.هاشمی، وزارت مسکن و شرکت راه آهن را ازجمله این ارگان‌ها دانست و گفت: خطوط و شهرهای اقماری یک بار در یک مصوبه به عهده راه آهن و در مصوبه‌ای دیگر هیات دولت توسعه بعضی از خطوط مانند خط یک مترو را که باید به سمت فرودگاه امام خمینی و از آنجا به شهر پرند توسعه یابد را به وزارت مسکن واگذار کرد که این وزارتخانه در نظر دارد طی یک برنامه ۵ ساله ماموریت خود را به انجام برساند.

مدیرعامل شرکت مترو در پاسخ به دنیای‌اقتصاد در زمینه سهم مترو در حمل‌و‌نقل درون شهری گفت: براساس آخرین قانونی که در مجلس تصویب شد، حمل‌و‌نقل ریلی باید حداقل ۳۰درصد از کل حمل‌و‌نقل عمومی را برعهده گیرد که در‌حال‌حاضر سهم مترو زیر ۱۰درصد است که این میزان در سال گذشته ۵درصد بوده و امسال به ۵/۷درصد افزایش یافته است و امیدواریم با رسیدن واگن‌ها و راه‌اندازی خطوط ۳ و ۴و۶و ۷ به ۳۰درصد نزدیک شویم.وی در پاسخ به خبرنگار دیگری در زمینه میزان عقب ماندگی از برنامه‌های پیش‌بینی شده مترو گفت: طبق آنچه مصوب بوده، در‌حال‌حاضر باید به انتهای ساخت خطوط ۳و۴ می‌رسیدیم که هم اکنون در ابتدای ساخت آنها هستیم و می‌توان گفت: ۳ تا ۵/۳سال زمان را در توسعه مترو از دست دادیم.

وی معتقد است: رییس دولت نهم که خود دارای تحصیلات در حوزه حمل ونقل است، در تلاش برای حل مشکلات حمل‌و‌نقلی سطح شهر بوده، اما چون به سیستم‌های موجود در کشور اعتماد ندارد و بیشتر به دنبال ایجاد تشکیلات جدید به منظور حل مشکلات هستند، به سیستم موجود ضربه وارد می‌شود.

وی نداشتن تجربه و نبود سیستم تصمیم‌گیری و تقسیم‌ سیستم‌های تصمیم‌گیری بین ستادهای مختلف را از موانع توسعه مترو دانست. مدیر عامل شرکت راه‌آهن شهر تهران و حومه در مورد انتقادات وارده به این شرکت از سوی مردم و همچنین پیشنهادات آنها گفت: بیشتر انتقادات در بخش بهره‌برداری بوده است و مردم به طور عمده از کمبود واگن‌ها در عذاب هستند و از شلوغی ایستگاه‌ها و واگن‌ها در ساعات اوج که صبح و بعد از ظهر است شکایت دارند.

سیستم‌های جدید در مترو

وی ساخت دستشویی و مسجد و آسانسور را نیز از دیگر خواست‌های مردم برشمرد و گفت: به دلیل مشکلات موجود در سیستم فاضلاب تهران، ساخت دستشویی‌ها موجب پخش بوی نامطبوع در تونل‌ها می‌شود؛ اما با این وجود اقدام به ساخت ۱۸۰ چشمه دستشویی با رعایت نکات ایمنی کرده‌ایم.

وی همچنین از ساخت آسانسور در ایستگاه‌ها خبر داد و گفت: به منظور رفاه حال معلولان و جانبازان، اقدام به ایجاد آسانسورهایی کردیم که از خیابان به طور مستقیم وارد سکوی سوار شدن به قطار می‌شوند و تا کنون موفق به نصب ۷۷ نوع از این آسانسورها شده‌ایم.

وی از تاسیس پلیس مترو در ایستگاه‌ها خبر داد و گفت: از شورای امنیت و وزارت کشور تقاضای پلیس مترو کرده‌ایم و در حال راه‌اندازی این سیستم در ایستگاه‌ها هستیم که با تکمیل نیروی انسانی و رسیدن شمار آنها به ۷۰۰ نفر، فعالیت خود را آغاز و با پدیده‌هایی چون تکدی‌گری در مترو و دست‌فروشی زنان و ... مقابله خواهند کرد.

مدیر عامل شرکت متروی تهران در سخنانی با اشاره به پیشینه ساخت مترو در تهران اظهار کرد: راه‌آهن شهری در کلانشهرها از اهمیت ویژه‌‌ای برخوردار است و شهرهای بزرگ دنیا از این پدیده استفاده فراوانی می‌کنند، به طوری که نزدیک به ۱۴۰ کشور جهان دارای سیستم حمل‌ونقل ریلی درون شهری بوده و از امکانات آن بهره‌مند می‌شوند.وی با اشاره به تاخیرهای صورت گرفته در ساخت متروی تهران گفت: ابتدای طرح راه‌اندازی مترو تهران به سال ۱۳۵۴ باز می‌گردد که در آن زمان پس از کشیدن نقشه‌های لازم بدین منظور، تصمیمات ساخت آن در سال‌های ۵۷-۵۶ و پس از انقلاب گرفته شد که با آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، ساخت‌وساز آن به عقب افتاد و در نهایت در سال ۱۳۶۶ اولین جرقه‌های ساخت راه‌آهن جدی گرفته شد و در دولت سازندگی جناب آقای هاشمی رفسنجانی از سال ۶۸ نقدینگی مناسبی به مترو تزریق و ساخت تونل‌ها و ایستگاه‌ها با جدیت آغاز شد.وی افزود: تا پایان دولت هاشمی رفسنجانی، امکان استفاده در فاینانس بین‌المللی فراهم و اولین تجهیزات آن در سال ۷۵ خریداری شد و در دولت آقای خاتمی هم این کار ادامه پیدا کرد و در مجموع نزدیک به یک‌میلیارد و ۶۰۰میلیون دلار از فاینانس بین‌المللی استفاده و تجهیزات کامل ۳ خط مترو خریداری شد؛ به طوری که در حال حاضر ۵/۹۲ کیلومتر خط، ۵۳ ایستگاه، ۹۶ قطار، تجهیزات برق‌رسانی فشار قوی و ضعیف، سیستم تهویه تونل‌ها و ایستگاه‌ها، سیستم سیگنالینگ و کنترل مخابراتی که مسوولیت کنترل قطار را برعهده دارد، تجهیزات تعمیرگاهی قطارها، پله‌برقی، آسانسورها، سیستم‌های اتوماسیون ساختمانی که کنترل اتوماتیک ایستگاه‌ها را انجام می‌دهد، تجهیزات جانبی مثل سیستم‌های CCTV و ... فراهم شده و الان می‌توانیم در هر ۵/۲ دقیقه یک قطار در تهران و هر ۱۰ دقیقه یک قطار به کرج اعزام کنیم.