صنعت خودروسازی اروپا در گرداب بحران اقتصادی جهان فرو می‌رود

با کاهش روزافزون سقف تولید و سود پیش بینی شده صنایع خودروسازی اروپا، زنگ‌های خطر برای خودروسازان این قاره به صدا درآمده است و در این میان تامین کننده‌های قطعات خودرو نیز از تبعات بحران مالی جهان بی نصیب نخواهند ماند.

به گزارش دویچه‌وله (Deutsche Welle) دایملر کمتر از یک هفته پس از اعلام کاهش درآمد خود، روز دوشنبه ۲۷ اکتبر(۶ آبان) از طرح تعطیلی ۴ هفته‌ای کارخانه‌های مادر از جمله کارخانه تولیده کنند خودروهای تشریفاتی مرسدس بنز در کریسمس خبر داد.به نقل از اتحادیه خودروسازان اروپا (ACEA) بروکسل، بحران اقتصادی جهان باعث کاهش ۲/۸‌درصدی میزان فروش خودروهای اروپایی در ماه سپتامبر شده است. اتحادیه خودروسازان اروپا اعلام کرد: «از آنجا که بحران مالی به شدت خودروسازان را متضرر کرده است، افت شدید میزان فروش نیز که از سپتامبر ۱۹۹۸ تاکنون بی‌سابقه بوده، حاکی از وخیم‌تر شدن شرایط بازار است.» ACEA در ادامه افزود: «کاهش اخیر فروش خودروهای اروپای غیرمعمول است، زیرا پس از روند کند ماه‌های تابستان، به طور طبیعی روند فروش خودروها باید سریع‌تر شود. از تبعات بحران اقتصادی این است که مشتری‌ها تصمیم می‌گیرند کمتر خرج و بیشتر پس‌انداز کنند و در نتیجه برای آنها کار آسانی نیست که‌اندوخته‌های خود را که با زحمت پس‌انداز کرده‌اند، صرف خرید خودرو کنند.»

کاهش تقاضا برای خودروهای جدید، دایملر را بر آن داشت که از سقف تولیدات خود بکاهد، در نتیجه مرخصی کریسمس ۱۵۰هزار کارگر این کارخانه طولانی تر از حد معمول خواهد شد و کارکنان باید به مرخصی اجباری بروند.این شرایط شامل اکثر خودروسازان اروپا از جمله جنرال‌موتورز آمریکا، مالک واحد اروپایی اپل نیز می‌شود. جنرال موتورزاعلام کرده است این شرکت نیز برای تحمل بحران مالی که به شدت بر صنایع خودروسازی ضربه وارد کرده و افزایش بهای سوخت و نگرانی‌های روزافزون جامعه، مجبور به کاهش تولیداتش شده است.در حالی که انتظار می‌رود مسوولان کارخانه خودروسازی بی‌ام‌و مونیخ از یک کاهش سود و درآمد دیگر این کارخانه خبر دهند، پیش‌بینی می‌شود روز پنجشنبه فولکس واگن، یکی از بزرگ‌ترین کارخانه‌های خودروسازی جهان به دلیل عملکرد خوب و ثابت شعبه مدل VW اعلام کند، درآمد این کارخانه به میزان نسبتا کمی ‌افزایش نشان داده است.

اثرات زنجیروار بر صنایع قطعات خودرو را متضرر می‌کند

به نظر می‌رسد کسادی بازار خودروسازان به بخش صنایع قطعات خودرو نیز سرایت کرده است و بوش، بزرگ‌ترین کارخانه قطعات‌سازی خودرو، کارخانه اصلی خود را تعطیل و ۴۰۰ کارگر را نیز اخراج کرده است.فردیناند دودن هوفر (Ferdinand Dudenhoeffer)، مدیر مرکز تحقیقات صنایع خودروسازی گلشنکرکن (Gelsenkirchen) در مصاحبه با سایت دویچه وله گفت: «قرار است شغل‌های بسیاری حذف شود.» در حقیقت به علاوه کاهش درآمد سه ماه سوم خودروسازان، عملکرد ضعیف برخی از خودروسازان که از این صنعت چهره ناخوشایند ساخته نیز موجب کاهش ارزش سهام اروپا طی هفته اخیر شده است.فیات ایتالیا ضمن اعلام آخرین وضعیت سه ماه سوم این کارخانه هشدار داد که در سال ۲۰۰۹ با بدترین شرایط ممکن روبه‌رو خواهد شد و با توجه به سرمایه ۴/۳بیلیون دلاری امسال، سود این کارخانه در سال ۲۰۰۹ به ۴۰۰‌میلیون یورو (معادل ۵۱۳میلیون دلار) تقلیل پیدا خواهد کرد.

درآمد هفته گذشته کارخانه‌های خودروسازی پی‌اس‌ای سیتروئن و رنو اس‌ای فرانسه نیز به دنبال یک کاهش فروش، به شدت تنزل کرده است. مسوولان کارخانه هوندا موتور ژاپن نیز هشدار دادند که به دلیل تشدید بحران مالی جهان و افزایش بهای ین، تقاضا برای خرید خودرو کاهش یافته و در نتیجه میزان سود سالانه این کارخانه نیز بسیار کمتر از میزان انتظار شده است. این در حالی است که خودروسازان آمریکایی به دنبال گرفتن کمک‌های مالی دولتی هستند تا ضمن ادغام، خود را از این بازار کساد نجات دهند. کارلسون گوسن، رییس رنو فرانسه و مدیر اجرایی نیسان موتور نیز گفت، صنعت خودروسازی دیگر قابل پیش بینی نیست و به سمت نامعلومی‌ در حرکت است. بر همین اساس باید تغییرات اساسی در اولویت‌ها داده شود تا طی چند سال آینده این صنایع به جایگاه سابق خود بازگردند.گوسن در یک سمینار تجاری که در توکیو برگزار شد، اظهار کرد: «این بحران، یک بحران کوتاه‌مدت و گذرا نیست. فکر نمی‌کنم ما سال آینده یا حتی تا سال ۲۰۱۰ بتوانیم از این شرایط بحرانی خلاص شویم.»هوندا به علت انعطاف‌پذیری مراحل ساختش و همچنین روی آوردن به ساخت خودروهای کم‌مصرف‌تر تا حدودی توانسته مشکل کاهش تقاضا و دیگر تبعات بحران اقتصادی را تحمل کند. بر همین اساس در مقایسه با دیگر خودروسازهای جهان از شرایط بهتری برخوردار است.

با این حال دومین کارخانه خودروسازی ژاپن نیز به علت کسادی و بحران دور از انتظار بازار آمریکا، کاهش میزان فروش خودروهای اروپا و تاثیر آن بر بازارهای چین، هند و دیگر بازارهای صنایع خودرو که به نظر می‌رسد دست کم تا سال آینده نیز به قوت خود باقی خواهد ماند با مشکل روبه‌رو شده است. این در حالی است که دیگر صاحبان کارخانه ژاپن نیز از جمله سانی با کاهش تقاضا و تغییر ناگهانی بهای ین، در هفته گذشته بیش از نیمی ‌از سود خالص سالانه پیش‌بینی شده خود کاسته‌اند. اکثر تحلیل‌گران انتظار داشتند، هوندا درست تا هفته قبل، وقتی به طور ناگهانی بهای ین در مقابل تقریبا همه ارزهای معتبر افزایش یافت، تا حد زیادی طبق پیش بینی‌هایش پیش برود اما افزایش بهای ین موجب کاهش درآمدهای خارجی ژاپن شد.هوندا که از کاهش تقاضا در اروپا شاکی است، در سال جاری فروش خودروهای خود را از ۶۵۰۰۰ دستگاه به ۰۱۵/۴‌میلیون دستگاه تقلیل داده است.

در سراسر اقیانوس آرام، تنها آینده کارخانه‌های متضرر شده جنرال موتورز، کرایسلر و فورد موتور دیترویت است که به دلیل تحلیل رفتن فزاینده نقدینگی، روز به روز مبهم تر می‌شود. این در حالی است که اکثر همتایان اروپایی آنها نیز خود را برای شرایط وخیم‌تر آماده می‌کنند.منابع آگاه در مصاحبه با رویترز گفتند، جنرال موتورزو مدیریت سرمایه سربروس (Cerberus Capital Management) که مالک ۸۰‌درصد از کرایسلر است از دولت آمریکا تقاضای تقریبا ۱۰میلیارد دلار کمک مالی بی سابقه کرده است تا با اجرای طرح ادغام از خطر ورشکستگی نجات یابد.این تقاضای سربروس، مازاد بر وام ۲۵میلیارد دلاری دولت با نرخ بهره پایین است که قرار است برای کمک به ادغام صنایع خودروسازی به آنها اختصاص داده شود.گوسن با بیان اینکه مدیریت گردش وجوه نقد، اولویت نخست اکثر خودروسازان است در ادامه عنوان کرد: «باید نقدینگی از خارج به یک شرکت در آستانه ورشکستگی تزریق شود تا آن شرکت بتواند مشکلات مالی‌اش را حل کند در غیر این صورت این امکان میسر نخواهد شد. بازارهای بی‌ثبات، کاهش شدید تقاضا در سراسر جهان و رقابت‌های تنگاتنگ احتمالا به ادغام تعدادی از صنایع خواهد انجامید.»هفته گذشته نیکلا سارکوزی، رییس جمهور فرانسه و رییس دوره‌ای اتحادیه اروپا خواستار دولتی‌کردن صنعت خودروسازی شد. او که نگران فروش ارزان بخش‌هایی از صنایع سنگین اروپا به کشورهای آسیایی است، پیشنهاد کرد، دولت‌های اروپایی وارد عمل شوند و سهام کارخانه‌های متضرر شده را بخرند و پس از رفع بحران، دوباره آنها را به بخش‌های خصوصی واگذار کنند. این پیشنهاد سارکوزی از جانب بسیاری از سیاستمداران اروپایی، از جمله مقامات دولت آلمان رد شد.

محیط زیست،‌ یکی از عوامل بحران صنعت خودروسازی

در اتحادیه اروپا بحث بر سر تعیین حد مجاز اکسید دوکربن به میزان ۱۳۰ گرم در هر کیلومتر ادامه دارد. بیش از همه، تولیدکنندگان خودروهای بزرگ، از جمله شرکت‌های آلمانی، با این حد مجاز مخالفند. در حال حاضر صنایع خودروسازی اروپای غربی زیر فشار دو بحران موازی قرار دارند. بحران نخست، از سال ۲۰۰۷ میلادی، با کاهش فروش خودروها آغاز شد. در این سال، نسبت به سال ۲۰۰۶ میلادی یک‌میلیون خودرو کمتر به فروش رسید و این موضوع سبب کاهش درآمد بیشتر کارخانه‌های خودروسازی شد. بحران دوم، بحران اقتصادی جهان است که مزید بر علت شده و مشکل پیشین را تشدید کرده است.