گول، بانی حزب عدالت و توسعه

سحر سجادی

عبدالله گول (Abdollah Gul) متولد ۲۹ اکتبر ۱۹۵۰ یازدهمین رییس‌جمهور ترکیه است و از ۲۸ آگوست سال ۲۰۰۷ به این سمت منصوب گشته است. وی پیش از این ابتدا برای مدت پنج ماه نخست‌وزیر و از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۷ به عنوان وزیر امور خارجه خدمت کرد. انتخاب عبدالله گول به عنوان کاندیدای ریاست جمهوری از جانب نخست‌وزیر رجب طیب اِردوغان با مخالفت حامیان سکولاریسم در ترکیه مواجه شد. در می‌۲۰۰۷ هنگامی‌که اولین بار گول در خواست ریاست جمهوری کرد، دادگاه قانون اساسی ترکیه به دلیل نگرانی سکولاریست‌ها از اظهارات وی در ایامی‌که در حزب رفاه بود و همچنین این واقعیت که همسرش، ‌هایرونیسا گول روسری به سر می‌کند و در نظر بعضی به عنوان نماد اسلام سیاسی بود، از درخواست وی ممانعت به عمل آورد. اما پس از انتخابات پارلمانی که در جولای همان سال برگزار شد و حزب عدالت و توسعه (AKP) به پیروزی رسید، وی سرانجام در تاریخ ۲۸ آگوست ۲۰۰۷ به عنوان رییس‌جمهور انتخاب شد و در همان روز نیز سوگند یاد کرد.رییس‌جمهور گول در قیصریه متولد شد. وی در یک خانواده سنتی بزرگ شد و پدرش احمد حمدی یک مکانیک و مادرش ادویه نام داشت. خانواده او حدود صد سال است که در گولوک کامی‌در قیصریه زندگی کرده اند. جد بزرگ گول عرب بود و در سال ۱۹۱۵ به دِوِلی مهاجرت کرده بود. خانواده گول وی را به نام کامهور نیز صدا می‌کردند.گول در دانشگاه استانبول در رشته اقتصاد تحصیل کرد و پایان نامه خود را نیز در آنجا نوشت. وی برای دو سال در لندن و اِکستِر در مقطع فوق لیسانس تحصیل کرد و سپس در آداپازری در تأسیس ساختمانی برای مهندسی صنعتی و آموزش دوره‌های مدیریت دانشکده مهندسی آی تی یو ساکاریا که در سال ۱۹۹۲ به دانشگاه ساکاریا تبدیل شد همکاری کرد. وی در سال ۱۹۸۳ از دانشگاه استانبول مدرک دکترا گرفت. بین سال‌های ۱۹۸۳ تا ۱۹۹۱ وی در بانک توسعه اسلامی‌کار کرد. در سال ۱۹۹۱ گول به تدریس مدیریت بین‌الملل پرداخت.گول در سال‌های ۱۹۹۱ و ۱۹۹۵ به عنوان عضو پارلمان برای حزب رفاه از استان قیصریه کاندید شد. در طی این سال‌ها وی در مورد سیستم سیاسی ترکیه که توسط مصطفی کمال آتاتورک و جنبش ملی ترکیه طرح‌ریزی شد اظهاراتی کرد که این اظهارات هنگامی‌که طیب اِردوغان کاندیداتوری وی را برای انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۰۷ اعلام کرد موجب مجادله شد.در سال ۱۹۹۹ وی کرسی خود را به عنوان عضو حزب فضیلت حفظ کرد که مدتی بعد به دلیل نقض قانون، غیر قانونی اعلام شد. این حزب جایگزین حزب رفاه بود که آن هم به دلیل نقض قانون به ویژه اصول سکولاریسم از جانب دادگاه قانون اساسی غیرقانونی اعلام شده بود. گول از جمله بانیان حزب عدالت و توسعه بود. وی یک بار دیگر در سال ۲۰۰۲ برای نمایندگی قیصریه انتخاب شد.پس از پیروزی حزب عدالت و توسعه در نوامبر ۲۰۰۲ گول به عنوان نخست‌وزیر انتخاب شد زیرا رجب طیب اردوغان به دلیل ممنوعیت مداخله‌اش در امور سیاسی نمی‌توانست این مسوولیت را به عهده بگیرد. در تاریخ ۲۴ آوریل سال ۲۰۰۷ نخست وزیر اِردوغان اعلام کرد که گول کاندیدای حزب عدالت و توسعه در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۰۷ خواهد بود. پیش از این گمان می‌کردند که خود اردوغان کاندیدای حزب می‌شود که با مخالفت شدید از جانب سکولاریست‌ها مواجه شد. هنگامی‌که تحریم احزاب مخالف در پارلمان فرآیند انتخابات را به بن بست کشاند گول در تاریخ ۶ مه ‌۲۰۰۷ رسما از کاندیداتوری خود کناره گرفت. اما چند روز بعد در تاریخ ۱۱ می‌پس از تغییراتی که در قانون اساسی ترکیه ایجاد شد که اکنون به مردم اجازه می‌داد به جای انتخابات پارلمانی به صورت مستقیم رییس‌جمهور را انتخاب کنند گول اعلام کرد هنوز قصد دارد در انتخابات شرکت کند و انتخابات دوباره به صورت پارلمانی برگزار شد. در ۲۸ آگوست ۲۰۰۷ گول در دور سوم رای‌گیری به عنوان رییس‌جمهور انتخاب شد و بلا فاصله پس از آن سوگند یاد کرد.