اعتراف ناخدای اقتصادآزاد

آلن گرینسپن، که برای ۱۸ سال سکانداری بانک مرکزی آمریکا را در دست داشت، اعتراف کرد که بحران مالی جهانی نمایانگر «خطایی» در ایدئولوژی بازار آزاد است. هوادار دو آتشه مقررات زدایی در بازار، روز پنجشنبه در برابر کمیته‌ای از کنگره آمریکا اقرار کرد که رویکرد وی درباره صنعت بانکداری «تا حدی نادرست» بوده است. آلن گرینسپن در مجلس نمایندگان به یک کمیته نظارتی کنگره گفت که فروپاشی نظام اعتباری بازار، وی را در ورطه بی‌ایمانی تکان‌دهنده‌ای انداخته است. رییس پیشین بانک مرکزی آمریکا که تا سال ۲۰۰۶ در این مقام بود، با اشاره به ایدئولوژی اقتصادی خود گفت: «من ترک خوردگی دیدم. نمی‌دانم که این تا چه اندازه مهم است یا اینکه تا چه هنگام ادامه دارد. به هرحال من از این واقعیت بسیار اندوهگین شدم.» مردی که برای اداره طولانی‌ترین دوران رونق اقتصادی پس از جنگ جهانی دوم، همواره ستایش شده است برای نخستین بار است که در پیوند با بحران مالی جهان، به خطای خویش اعتراف می‌کند.

در مکالمه‌ای احساسی و تاثیرگذار که میان کمیته ناظر مجلس نمایندگان آمریکا و آلن گرینسپن صورت گرفت وی به خاطر مخالفت با وضع آن دسته از مقرراتی که می‌توانست جلوی میلیاردها دلار ضرر هنگفت بانک‌ها در وال استریت را بگیرد، ابراز تاسف کرد. رییس سابق بانک مرکزی آمریکا گفت: «من اشتباه می‌کردم که گمان می‌کردم منافع شخصی سازمان‌ها، به ویژه بانک‌ها و موسسه‌های مشابه، به گونه‌ای است که آنها به بهترین صورت توان حمایت از سهامداران و دارایی‌های بنگاه خود را دارند.» از سوی دیگر، هنری پالسون، وزیر خزانه‌داری آمریکا نیز در مصاحبه‌ای با «نیویورک تایمز» به کوتاهی خود در بحران مالی نظام مالی ایالات متحده اعتراف کرد. وزیر خزانه‌داری آمریکا به این روزنامه گفت که وی باید زودتر از اینها بحران وام‌های مسکن ایالات متحده را پیش‌بینی می‌کرد. به نظر بسیاری از اقتصاددانان پس از آنکه شمار بسیاری از وام‌گیرندگان آمریکایی نتوانستند، وام‌های خود را باز پس دهند، چندین بانک و موسسه مالی این کشور دچار بحران شدید سرمایه شدند. گرینسپن که ۸۲ سال دارد، در اظهاراتی که از پیش آن را برای قرائت در برابر نمایندگان آماده کرده بود، بحران کنونی بازارهای مالی را به یک «سونامی‌اعتباری» تشبیه کرد که هر قرن یک بار روی می‌دهد. رییس سابق بانک مرکزی آمریکا این بحران را «بسیار گسترده تر» از آن دانست که وی بتواند آن را «تصور» کند. هنری واکسمن، نماینده دموکرات، که ریاست کمیته ناظر مجلس نمایندگان را به عهده داشت از گرینسپن پرسید: «شما دریافتید که نظرتان به جهان، ایدئولوژی‌تان، درست نبوده و کارآیی ندارد؟» و گرینسپن در پاسخ گفت: «دقیقا به خاطر همین است که من شوکه شدم زیرا من برای ۴۰ سال یا همین حدود با شواهد قابل توجهی می‌دیدم که این به طور شگفت انگیزی کار می‌کند.»