بـــــــحران خودروســــازان اروپــــــا

صنعت خودروسازی اروپای غربی‌ متاثر از بحران مالی بین‌المللی، دوران سختی را در پیش دارد. از فروش خودرو، که در سال گذشته ۸ درصد کاهش یافته بود، در سال ۲۰۰۹ بازهم یک‌میلیون دستگاه کم خواهد شد. در حال حاضر صنایع خودروسازی اروپای غربی زیر فشار دو بحران موازی قرار دارند. بحران نخست، از سال ۲۰۰۷ میلادی، با کاهش فروش خودروها آغاز شد. در این سال، نسبت به سال ۲۰۰۶ میلادی یک میلیون خودرو کمتر به فروش رسید و این سبب کاهش درآمد بیشتر کارخانه‌های خودروسازی شد. بحران بین‌المللی مالی، اکنون، مشکل پیشین را تشدید می‌کند.

کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که تا پایان سال ۲۰۰۹ میلادی، فروش خودروها در کشورهای اروپایی باز هم یک‌میلیون دستگاه کاهش یابد. براساس برآورد آنها، درآمد کنسرن‌های دایملر، رنو، پژو و سیتروئن کاهش می‌یابد و این کنسرن‌ها ناچار خواهند شد مثل فورد و اوپل، به سمت کاهش تولید و صرفه‌جویی در هزینه‌ها گام بردارند. فورد و اوپل، در هفته‌های گذشته با توقف موقت تولید خود، در برابر رکود بازار واکنش نشان دادند.

واکنش کنسرن‌ها، ممکن است به توقف موقت تولید محدود نماند و بسته شدن کامل برخی از خطوط تولید را نیز به دنبال داشته باشد. این نگرانی هم‌اکنون در میان کارگران اوپل در شهر بوخوم آلمان آشکار است. یک همکار این کارخانه می‌گوید: «چه می‌شود کرد؟ باید تحمل داشت. اما من بعضی وقت‌ها فکر می‌کنم بعد از دو هفته تعطیلی حالا دوباره دو هفته تعطیل می‌شود، برای ماه دسامبر هم طرح‌هایی هست. اوضاع تا همین‌جا بد است، اما اگر اوپل واقعا تعطیل شود، خیلی غم‌انگیز خواهد بود.»

یکی دیگر از کارگران، با اشاره به تعهدی که اوپل برای حفظ فرصت‌های شغلی موجود سپرده است، اظهار می‌دارد: «اوضاع بهتر نیست. بله، تعهداتی که اوپل سال‌ها همواره برای حفظ فرصت‌های شغلی سپرده، در واقع کمک کرده است. اوپل شرکتی با ۲۰ تا ۳۰ همکار نیست. نه، هیچ‌کس از این تعهدات حرف نمی‌زند. بله اوضاع بدتر از آنچه هست خواهد شد.»

یک همکار دیگر اوپل، با اشاره به شرکت‌های دیگری که درآمدشان بستگی به چرخش خط ‌تولید اوپل دارد می‌گوید: «مساله فقط به همکاران اوپل محدود نیست. تعداد بی‌شماری از شرکت‌هایی که پولشان را از طریق کار برای اوپل به دست می‌آورند، از همه بیشتر آسیب خواهند دید.»

قطعه‌سازان و صنایع فولاد در خطر

این نگرانی‌ها بی‌مورد نیست. کاهش تولید در سراسر جهان به کارخانه‌های سازنده لوازم و قطعات خودرو نیز سرایت کرده است. تنها در آلمان، ۴۰۰ هزار نفر در این بخش کار می‌کنند. تنها برای سه‌ماهه پایان سال‌جاری، صنایع خودروسازی ۲۰ تا ۲۵ درصد کمتر قطعات به این کارخانه‌ها سفارش داده‌اند.

علاوه بر این، در صنایع فولاد نیز که تامین‌کننده نیاز صنعت خودروسازی است، از دو هفته پیش فضا تیره شده است. تا چند روز پیش از آن، این بخش با اعتماد به نفس قیمت‌ها را بالا می‌برد و خواب آینده‌ای با‌ثبات را می‌دید. اما مشتری اصلی صنعت فولاد صنایع خودروسازی است. حتی خطوط کشتیرانی نیز در هفته‌های اخیر سفارش حمل‌ونقل دریایی کمتری داشته‌اند.

سختگیری بیشتر بانک‌ها

مساله دیگری که بازار خودرو را با دشواری‌های تازه‌ای روبه‌رو می‌کند، این است که بخش عمده خودروها با استفاده از وام‌های بانکی خریداری می‌شوند. این در حالی است که بانک‌ها ناچارند در آینده هنگام اعطای وام سختگیرتر باشند. علاوه بر این، با وجود بحران مالی‌‌ای که هنوز نمی‌توان روی روند آتی آن حساب کرد، مصرف‌کنندگان برای نیازهای دیگر خود اولویت قائل می‌شوند. هم روسای شرکت‌ها و هم مصرف‌کنندگان عادی، هنگام خرید خودرو، محتاط‌تر از همیشه خواهند بود.

اما دو روند می‌توانند به تخفیف این بحران یاری برسانند: نخست کمبود خودرو در کشورهای درحال شکوفایی آسیا که بخشی از آن می‌تواند از طریق خودروهای اروپایی تامین شود، دوم، احیای بازار آمریکا و اروپا، پس از یک دوره خویشتنداری خریداران.