دکتر هرمیداس باوند مطرح کرددلایل ناکامی در شورای امنیت

همان طور که پیش‌بینی هم می‌شد، ایران در رقابت با ژاپن برای کسب کرسی غیردائم شورای امنیت شکست خورد. ژاپن با کمترین دردسر توانست رای موافق ۱۵۸ کشور عضو سازمان ملل را به کیسه خود بریزد و ایران در نهایت تنها مورد حمایت ۳۲ کشور عضو قرار گرفت. درباره دلایل ناکامی ایران در جلب حمایت اعضای سازمان ملل برای حضور در شورای امنیت، با دکتر داوود هرمیداس باوند استاد دانشگاه تهران گفت‌وگو کردیم.

آقای دکتر، به نظر شما چرا تلاش ایران برای حضور در جمع اعضای غیردائم شورای امنیت به شکست انجامید؟

ایران برای حضور در شورای امنیت سازمان ملل روی آرای کشورهای غیرمتعهد و اعضای سازمان کنفرانس اسلامی حساب باز کرده بود اما رویدادهای مختلف نشان داده که این اعتماد مبنای محکمی ندارد. غیرمتعهدها در بزنگاه‌های مهم شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هم با ایران همراهی نکردند و همین اتفاق در رای گیری شورای امنیت هم تکرار شد. مساله مهم‌تر این است که ایران به لحاظ ژئوپلتیک یکی از کشورهای بزرگ منطقه محسوب می‌شود و به دلیل دارا بودن منابع سرشار انرژی لااقل می‌بایست بتواند به دبیر کلی سازمان اوپک دست یابد ولی حتی در این سازمان که تعداد اعضای آن کم و انتخاب دبیرکل آن به صورت چرخشی صورت می‌گیرد، هنوز ایران موفق به کسب این کرسی نشده است.

کشورها اصولا بر اساس چه معیارهایی می‌توانند کرسی شورای امنیت سازمان ملل را به خود اختصاص دهند؟

از نظر ظاهری معیار اصلی برای دستیابی به چنین هدفی این است که رویه و رفتار آن کشور هم جهت با اصول منشور سازمان ملل باشد، از نظر جغرافیایی، سهمیه لازم را کسب کند و در نهایت این که توانایی انجام وظایف و تصمیم‌گیری لازم در شورای امنیت را داشته باشد.

آقای دکتر، برخی تحلیل گران معتقدند اگر دولت در دست اصلاح‌طلبان بود، امکان داشت که ایران بتواند در رقابت برای کسب کرسی شورای امنیت موفق شود. آیا شما با این تحلیل موافقید؟

بله، موافقم. کما این که در زمان استقرار دولت آقای خاتمی ایران برای ریاست کمیسیون حقوق بین‌الملل انتخاب شد، ریاست گروه ۷۷ را به عهده گرفت و حتی در یونسکو نیز آقای جلالی به ریاست کنفرانس عمومی دست یافت. بنابراین در دوران اصلاح‌طلبی بهایی نسبی به تقاضاهای بین‌المللی ایران داده شد و ایران توانست نقش جهانی خود را تا اندازه‌ای تقویت کند.