کشتیرانی به 500میلیارد تومان سود دست‌یافت
تاریخچه
کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران در تاریخ ۲/۶/۱۳۴۶ به صورت شرکت سهامی عام، با نام «شرکت کشتیرانی ملی آریا» تاسیس و طی شماره ۱۱۶۷۰ مورخ ۲/۶/۱۳۴۶ در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی تهران به ثبت رسید.

پس از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی ایران و براساس اصل 44 قانون اساسی، فعالیت کشتیرانی در ایران ملی اعلام شد و در سال 1358 کلیه سهام آن تحت تملک دولت (وزارت بازرگانی) قرار گرفت و نام شرکت به «کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران» تغییر یافت.
تعداد شناورهای شرکت در بدو شروع فعالیت خود، ۲ فروند با مجموع ظرفیت حدود ۲۵۰۰ تن Dwt و در زمان پیروزی انقلاب اسلامی ۴۲ فروند با ظرفیت ۵۲۵۰۰۰تن Dwt بوده است. در پایان سال مالی ۸۷-۱۳۸۶ گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران دارای ۱۴۰ فروند شناور از انواع مختلف با مجموع ظرفیت ۷۵۴، ۳۰۴، ۴ تن Dwt می‌باشد (۱۷ فروند شناورهای خدمات‌رسان نیز لحاظ شده است) این مجموع ظرفیت با توجه به برنامه‌های توسعه‌ای وسیع شرکت، به صورت مستمر در حال تغییر و افزایش است.
در راستای سیاست‌های خصوصی‌سازی دولت، هیات وزیران طی مصوبه شماره 61972 مورخ 9/11/1378 مالکیت 51درصد از سهام شرکت را به سازمان تامین اجتماعی و صندوق بازنشستگی کشوری به طور مساوی انتقال داد و براساس اساسنامه جدید از تاریخ 20/1/1379، شرکت از شمول قوانین و مقررات مربوط به شرکت‌های دولتی خارج و به عنوان شرکت غیردولتی و براساس قانون تجارت اداره شد.
متعاقب ابلاغیه مقام معظم رهبری در خصوص نحوه اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی و براساس مصوبه هیات عالی واگذاری، اقدامات و پیگیری‌های مستمر جهت پذیرش سهام شرکت در بورس انجام و در نهایت در تاریخ ۲۸/۲/۸۷ سهام کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران در سازمان بورس و اوراق بهادار تهران عرضه شد و براساس تغییرات به وجود آمده تنها ۲۰درصد از سهام شرکت در اختیار شرکت مادرتخصصی بازرگانی دولتی ایران باقی ماند و ۵/۲۵درصد سهام در اختیار سازمان تامین اجتماعی، ۵/۲۵درصد سهام در اختیار صندوق بازنشستگی، ۲۴درصد به عنوان سهام عدالت، ۴۵/۲درصد سهام به کارکنان شرکت و ۵۵/۲درصد نیز در بورس عرضه شده است.
شایان ذکر است که نتایج حاصله از فرآیند واگذاری سهام تا به حال رضایت‌بخش بوده و مورد توجه کارشناسان و تحلیل‌گران داخلی و خارجی قرار گرفته است.
مرکز اصلی شرکت تهران است و سرمایه شرکت مبلغ ۵۰۰۰میلیارد ریال متشکل از ۵۰۰۰میلیون سهم یک‌هزار ریالی که تماما توسط سهامداران تادیه شده است.
حمل و نقل
کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران با دارا بودن کادری متخصص و متعهد و با بهره‌برداری از علوم جدید روز و شیوه‌های نوین، اقدام به حمل و نقل کالا و ارائه خدمات مرتبط در اقصی‌نقاط جهان می‌کند. خطوط عملیاتی بازرگانی در عرصه جهان در رقابتی تنگاتنگ با بزرگ‌ترین شرکت‌های کشتیرانی به ارائه خدمات به مشتریان خود مشغول بوده و کالاهای فله، متفرقه و کانتینری را جابه‌جا می‌کند. این خطوط در سال مالی ۸۷-۱۳۸۶ با در اختیار داشتن شناورهای ملکی و استیجاری در مجموع با ۵۸۰ سفر، موفق به حمل حدود ۲۶/۲۳میلیون تن بار شدند.
حمل کالا توسط کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران
کرایه حمل سال مالی ۸۷-۸۶ در مقایسه با سال ۸۶-۸۵ از رشد بسیار قابل توجهی برخوردار بوده است و دارای رشد ۶۳درصدی است، همچنین کل تناژ حمل کالا نیز از رشد یک درصدی برخوردار است.
حمل محمولات وارداتی FOB و C&F:
در سال مالی ۸۷-۸۶ حدود ۸/۹میلیون تن کالا از بنادر اصلی جهان به بنادر جنوبی کشورمان حمل شده است که در مقایسه با سال مالی قبل به‌رغم کاهش تناژ به میزان ۲/۱۹درصد لیکن کرایه حمل با ۷/۶۵درصد رشد همراه بوده که نشان از شدت تلاش‌های صورت گرفته در خطوط بازرگانی جهت بهر‌ه‌وری بیشتر از ظرفیت موجود در اختیار بوده است.
شایان ذکر است با توجه به فراگیرتر شدن اتخاذ استراتژی حمل محمولات فله به صورت چندضلعی در جهت کاهش هر چه بیشتر حمل BALLAST میزان حمل محمولات بین‌‌المللی که از کرایه‌های مناسبی نیز برخوردار بوده‌اند نسبت به سال گذشته به صورت چشمگیری افزایش یافت.
حمل محمولات صادراتی:
حمل انواع محمولات صادراتی نیز در سال گذشته از روند مناسبی برخوردار بوده چنانکه بیش از 76/3میلیون تن کالا از مبادی جنوبی کشور صادر شده است که از نظر تناژ 3/14درصد و به لحاظ کرایه حمل 67درصد نسبت به سال مالی گذشته از رشد برخوردار می‌باشد.
رشد کرایه حمل محمولات صادراتی فله، کالای عمومی و کانتینر نسبت به سال گذشته به ترتیب ۹/۸۹ و ۵/۴ و ۱۰۵ درصد بوده که بسیار قابل توجه می‌باشد.
حمل محمولات بین‌‌‌المللی:
در سال مالی مورد گزارش بیش از ۷۲/۹میلیون تن از انواع کالا مابین بنادر خارج از کشور که خریداران و فروشندگان آنها خارجی بوده‌اند حمل شده است که در شرایط رقابتی موجود نشان از قدرت بازاریابی شرکت در عرصه جهانی و اعتماد صاحبان کالا در کشورهای دیگر به ساختار و توان کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران در حمل ایمن محمولاتشان می‌باشد. این میزان حمل به لحاظ تناژ نسبت به سال گذشته دارای رشد ۷/۲۸درصدی و به لحاظ کرایه حمل دارای رشد ۹/۴۹درصد بوده است.
حمل کالای فله:
در سال مالی مورد گزارش با ۳۰۶ سفر دریایی ۳/۱۳میلیون تن کالای فله حمل شده که در مقایسه با سال مالی قبل نشان از یک‌درصد رشد در تناژ حمل دارد. همچنین در همین مدت بیش از هفتصد میلیون دلار کرایه دریافت شده است که حاکی از
رشد 9/71درصد می‌باشد که بسیار قابل توجه است.
شایان ذکر است با درآمد اشاری در سال مالی گذشته امورهای فله به تنهایی ۵/۴۲درصد کل درآمد شرکت را تحصیل کرده‌اند.
خطوط کشتیرانی فله هنگامی بسیار موفق می‌باشند که از میزان سفرهای BALLAST خود بکاهند و به صورتی برنامه‌ریزی کنند که کشتی‌هایشان همواره در حال حمل بار باشند به عبارت دیگر جهت حمل یک محموله مشخص از یک بندر و یا منطقه، بهتر است که کشتی بدون بار به آن بنادر و یا منطقه تردد ننماید و موفق آن شرکتی است که بتواند زنجیره‌ای از حمل چندین نوع محموله از نقاط جغرافیایی متفاوت را چنان برنامه‌ریزی نماید که به صورت دایره‌وار پس از حمل چند نوع بار به منطقه اولیه خود بازگشته و مجددا سفر آغاز نماید حمل بار به این شیوه نوین بی‌تردید یکی از موفقیت‌های حوزه بازرگانی و از دلایل افزایش فوق‌العاده درآمدهای حمل فله
بوده است.
حمل محمولات فله وارداتی FOB و C&F:
اگرچه روند استراتژی‌های اتخاذ شده شرکت مبنی بر افزایش سهم از واردات کشور در سال مورد گزارش نیز ادامه داشت ولی به دلیل خودکفایی کشور در گندم و کاهش واردات کود شیمیایی و علوفه در مقایسه با سال قبل و مناسب بودن کرایه حمل محصولات بین‌المللی، تعداد سفرها و تناژ حمل واردات، با کاهش روبه‌رو شد، لیکن به‌رغم این مطلب درآمد به دلیل اتخاذ سیاست‌های مناسب و بهره‌وری بیشتر از ظرفیت موجود و کاهش فزآینده سفرهای BALLAST با افزایش ۲۰درصدی مواجه شد.
حمل محمولات فله صادراتی
در سال مالی مورد گزارش صادرات محمولات فله حدود ۳۵/۲‌میلیون تن بوده که به لحاظ تناژ با رشد ۳/۲درصدی لیکن به لحاظ کرایه حمل با دریافت بیش از ۷۷‌میلیون دلار دارای رشد ۸۹/۹‌درصدی می‌باشد که بسیار قابل توجه است. شرکت با اتخاذ استراتژی مذاکره با سایر خطوط فعال در منطقه خلیج فارس با محوریت خود و هدایت بازار توانست متوسط نرخ حمل سولفور و سنگ آهن را از افزایش مناسبی برخوردار نماید.
حمل محمولات فله بین‌الملل
در سال مالی مورد گزارش با توجه به خودکفایی و کاهش واردات کود شیمیایی به کشور و بهینه نمودن مسیرهای حمل کالا ونیز مناسب بودن نرخ‌های حمل در این مسیرها شرکت موفق به حمل حدود ۴۹/۶‌میلیون تن کالای بین‌الملل نزدیک به ۳۱۷‌میلیون دلار کرایه حمل شد که نشان از ۹/۴۷‌درصد افزایش تناژ و ۶/۱۸۳‌درصد افزایش کرایه حمل دریافتی دارد.
عملکرد حمل محمولات کانتینری
کشتیرانی در سال مالی مورد گزارش با ۱۸۵ سفر دریایی بیش از ۵۴۳ هزار TEU کانتینر حمل و نزدیک به ۷۵۴‌میلیون دلار کرایه کسب نمود که از نظر تعداد کانتینر حمل شده رشد ۱۹‌درصد و به لحاظ کرایه حمل دریافتی رشدی معادل ۲/۶۱درصد
داشته است.
۱ - حمل کانتینرهای وارداتی FOB وC&F:
در سال مالی 87-86 کرایه حمل محمولات وارداتی کانتینری به میزان 3/517‌میلیون دلار گردیده که نسبت به سال مالی گذشته دارای رشد 1/138‌درصدی می‌باشد، شایان ذکر است که این میزان کرایه حمل 6/68درصد از کل کرایه‌های محمولات کانتینری در سال مالی مورد گزارش است.
۲ - حمل کانتینرهای صادراتی :
در خصوص حمل محمولات کانتینری صادراتی از بنادر جنوبی کشور درسال مالی مورد گزارش کرایه حمل این محمولات به بیش از 3/47‌میلیون دلار رسید که نسبت به سال مالی گذشته دارای رشد 3/105‌درصدی می‌باشد.
۳ - حمل کانتینرهای بین‌الملل
در بخش حمل کانتینرهای بین‌الملل بدلیل وجود پاره‌ای از محدویت‌ها در سال مورد گزارش کرایه بالغ بر 3/189‌میلیون دلار دریافت شد که نسبت به سال قبل دارای کاهش به میزان 8/16‌درصد می‌باشد.
حمل کانتینر در آسیا
این بخش بازاریابی عملیات و مدیریت حمل محمولات کانتینری در کلیه کشورهای قاره آسیا و اقیانوسه و کنترل خطوط فیدری در خلیج‌فارس ودریای عمان را شامل می‌شود. درسال مالی مورد گزارش تعداد TEU 329328 کانتینر در بخش آسیا حمل وکرایه‌ای معادل 8/533‌میلیون دلار محقق گردید که نسبت به سال مالی قبل دارای رشد 4/92درصدی است که قابل توجه می‌باشد.
حمل کالای عمومی
عملکرد حمل کالای عمومی در سال مالی مورد اشاره به‌رغم کاهش تعداد کشتی‌ها و فرسوده بودن شناورها بسیار مناسب بوده چنانکه با 89 سفر دریایی نزدیک به 5/3میلیون تن کالا حمل و کرایه‌ای حدود 5/193میلیون دلار کسب شد که به لحاظ تناژ دارای 1/9درصد رشد و به لحاظ کرایه دارای 1/26درصد رشد می‌باشد. در سال مالی مورد گزارش 2 فروند و در سال مالی قبل نیز 8 فروند از شناورهای بخش کالای عمومی به علت سن بالا از ناوگان خارج شد که به جهت جایگزینی و تقویت حمل کالای عمومی قرارداد ساخت 9 فروند از این شناورها قطعی شد و طی سال‌های 2010 تا 2012 تحویل خواهد شد.
هزینه سوخت
هزینه سوخت اصلی‌ترین و بالاترین بخش هزینه‌ای یک کشتی را تشکیل می‌دهد و قیمت آن متناسب با قیمت بشکه نفت خام در بازارهای جهانی تغییر می‌یابد.
در اوایل سال مالی مورد گزارش قیمت هر بشکه نفت خام حدود ۷۰ دلار بود در حالی‌که در روزهای پایانی سال مالی با دو برابر افزایش به بیش از ۱۴۰دلار رسید و لذا قیمت سوخت تامینی به کشتی‌ها نیز در پایان سال مالی به حدود ۲ برابر قیمت آن در ابتدای سال مالی رسید. در سال مالی مورد گزارش ۵۷۳۳۳ تن سوخت سبک و ۶۶۷۱۴۲ تن سوخت سنگین به کشتی‌های ناوگان تدارک دیده شد که نسبت به سال مالی قبل سوخت سبک از کاهش ۳/۵درصدی و سوخت سنگین از افزایش ۲/۷درصدی برخوردار است که با توجه به افزایش تعداد کشتی‌ها و سفرها در سال مالی مورد گزارش تدارک این میزان سوخت مناسب می‌باشد. همچنین در سال مالی ۸۷-۸۶ کل هزینه سوخت تدارک‌دیده شده به کشتی‌های ناوگان به میزان ۱۵/۳۶۰ میلیون دلار بوده که نسبت به سال مالی قبل دارای رشد ۱/۵۸درصدی می‌باشد.
مالی
سیستم حسابداری از طریق انتشار گزارش فعالیت‌های مالی، از این قابلیت برخوردار است تا اطلاعاتی که مورد نیاز استفاده‌کنندگان می‌باشد، ارائه نموده و نقش برجسته‌ای در عملیات شرکت به عنوان زبان مشترک در عرصه کسب و کار دارد، شرکت با به‌کارگیری استانداردهای حسابداری و رعایت قوانین موضوعه و بهره‌برداری از سیستم‌های مکانیزه، همسو با تحولات در صنعت حمل و نقل دریایی، نقش موثری در شفاف‌سازی عملیات مالی ایفا می‌نماید که با اعمال مکانیزم‌های کنترلی مضاعف و ارائه گزارش‌های متعدد و متنوع به سازمان‌های مختلف نظارتی، همواره به‌عنوان بازوی مدیریت شرکت در ارائه پاسخ به ذی‌نفعان درون و برون سازمانی عمل می‌نماید.
* پرداخت سود سهام سال 86 به سهامداران محترم طی زمان مقرر قانونی به مبلغ 1400میلیارد ریال، ‌انتشار اوراق سهام جدید با توجه به تغییرات سرمایه شرکت و نقل و انتقال ثبت دفتر سهام، سپرده‌گذاری سهام عرضه شده و ترجیحی در سازمان بورس اوراق بهادار و افزایش سرمایه شرکت از مبلغ 3000میلیارد ریال به مبلغ 5000میلیارد ریال.
شرکت‌های تابعه و منطقه‌ای
اهم شرکت‌های تابعه و تحت پوشش کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران به شرح فهرست ذیل برای تکمیل مدیریت زنجیره تامین، ارائه خدمات لجستیک و انجام برخی فعالیت‌های مشابه نظیر خدمات حمل‌ونقل دریایی و سرمایه‌گذاری‌های مستقل و مشترک با دیگران و توسعه شبکه نمایندگی‌ها به منظور تمرکززدایی و تسریع در انجام امور در قالب تفویض اختیار به مدیران شرکت‌های تابعه تاسیس شده است.
لازم به توضیح است گزارش‌های حسابرس مستقل و بازرس قانونی آن حاکی از مقبول بودن حساب‌ها و عملکرد کلیه شرکت‌های گروه می‌باشد به جز شرکت کشتیرانی اکو که در حال تصفیه است.
شرکت خدمات دریایی و مهندسی کشتیرانی
شرکت کشتیرانی جنوب- خط ایران
شرکت کشتیرانی ایران و هند
شرکت کشتیرانی والفجر
شرکت کشتیرانی دریای خزر
شرکت کشتیرانی ایران و مصر
شرکت حمل‌ونقل ترکیبی کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران
شرکت خدمات ماشینی کشتیرانی.
توسعه شبکه نمایندگی‌ها و تمرکز فعالیت‌های منطقه‌ای
اهم شرکت‌های منطقه‌ای به شرح فهرست ذیل به منظور کنترل‌های مالی و عملیاتی در مناطق اروپا، آسیا، چین و خاورمیانه شرکت اقدام به تاسیس گردیده است.
این شر کت‌ها در منطقه خود علاوه بر نظارت بر امور نمایندگی‌های کشتیرانی و رابط با شرکت مادر، در تسریع عملیات بازرگانی، بازاریابی، کنترل هزینه نمایندگی‌ها و نیز سرعت در وصول به موقع کرایه‌های حمل توسط نمایندگی‌ها، نقش اساسی دارند.
شرکت منطقه‌ای اروپا (IRISL Europe GmbH)
شرکت مستقل (IRISL China)
IRINVEST SHIP LIMITED
IRITAL
اهم برنامه‌های دوره مالی آتی
* پیشنهاد افزایش سرمایه از 5000میلیارد ریال به 7500میلیارد ریال معادل 50درصد از محل سود انباشته.
* توسعه خط جدید کانتینری از آسیا به اروپا و خدمات فیدرینگ.
* راه‌اندازی خط فیدری در منطقه شمال اقیانوس هند، دریای عمان و خلیج‌فارس.
* توسعه و گسترش فعالیت‌های مربوط به خدمات حمل‌و‌نقل ملزومات، بار و کارکنان در مناطق فراساحل و میدان‌های نفتی در آب‌های کشور (Off-Shore).
* گسترش فعالیت‌های شرکت به بنادر کشورهای حوزه دریای کارائیب و آمریکای لاتین بر اساس سیاست‌های کلان کشور.
* به‌کارگیری کانتینر یخچالی و ورود به فرآیند حمل کانتینر یخچالی برای اولین بار.
* با عنایت به نهایی شدن سفارش ساخت 10 فروند کشتی مخصوص حمل مواد شیمایی مایع، ادامه برنامه‌ریزی و کسب آمادگی لازم برای ورود به این بخش از صنعت حمل‌و‌نقل با هدف تامین و استفاده از نیروی انسانی ایرانی بر روی این کشتی‌ها و سازماندهی ساختار مربوط.
* امکان‌سنجی و پیگیری برای ورود به بازارهای حملLPG/LNG.
* ورود جدی به بازار تعمیرات ادواری و راه‌اندازی یارد تعمیراتی در بندرعباس از طریق مشارکت با طرف‌های ایرانی و تثبیت این صنعت در کشور.
* توسعه در بخش ترمینال‌های کانتینری در داخل و خارج کشور از طریق سرمایه‌گذاری و مشارکت.
* توسعه خدمات به مشتریان از طریق ارائه خدمات حمل‌و‌نقل ترکیبی Multi-Modal.
* آموزش و جذب دریانوردان در رسته‌های افسری و ملوانی با توجه به برنامه‌های توسعه‌ای و به‌کارگیری آنها در ناوگان گروه.
* ‌اجرای طرح آموزش پودمانی در ارتباط با کادر خشکی.
* تاسیس شرکت مدیریت و تامین نیروی انسانی (Manning) با توجه به مصوبه هیات‌مدیره.
* بازنگری و تجدید ساختار حوزه معاونت مالی با توجه به واگذاری سهام شرکت در بورس.
* بازنگری و تجدید ساختار در حوزه معاونت بازرگانی و پیگیری اجرایی شدن ساختار هلدینگ در این بخش.
* حضور فعال در فرآیند دریافت جوایز Mecca Awards و ملی کیفیت ایران و Seatrade Awards.
* اجرای برنامه‌های بهبود با توجه به نکات بهبود شناسایی شده در پروژه EFQM.
* استقرار سامانه
(CRM) Customer .Relationship Management (CRM)