چرا اصلاحات بازار موفق شد و دموکراسی شکست خورد؟(۱۸)
جعفر خیرخواهان
نویسنده: آندره اسلوند<br> مترجم: جعفر خیرخواهان<br> اعتماد متقابل بین شوروی و آمریکا به صفر نزدیک شد و حوادثی از قبیل سرنگون کردن هواپیمای مسافربری کره جنوبی که نادانسته وارد فضای هوایی شوروی شده بود این روابط نکبت‌بار را وخیم‌تر کرد. خطر جنگ هسته‌ای که با بدفهمی‌ها بوجود آمد هیچ‌گاه بیش از این نبود.
نویسنده: آندره اسلوند
مترجم: جعفر خیرخواهان
اعتماد متقابل بین شوروی و آمریکا به صفر نزدیک شد و حوادثی از قبیل سرنگون کردن هواپیمای مسافربری کره جنوبی که نادانسته وارد فضای هوایی شوروی شده بود این روابط نکبت‌بار را وخیم‌تر کرد. خطر جنگ هسته‌ای که با بدفهمی‌ها بوجود آمد هیچ‌گاه بیش از این نبود. گورباچف سرسختانه تصمیم گرفت همه اینها را تغییر دهد. نخستین فرصت وی در مراسم تشییع پیکر رهبر پیشین چرنینکو در مارس ۱۹۸۵ بود. او تعداد نامنتظره‌ای رهبران خارجی را دید و غربی‌ها را ترجیح داد. از همان آغاز، گورباچف به اطراف جهان سفرکرد. مهم‌ترین هدف وی بسط روابط خوب با ریگان بود. نخستین نشست سران بین آنها در سرزمین بی‌طرف در ژنو در نوامبر ۱۹۸۵ برگزار شد و آنها روابط خوب شخصی را ایجاد کردند. گورباچف و ریگان بیانیه مشترکی منتشر کردند که «جنگ هسته‌ای برنده‌ای نخواهد داشت و نباید هرگز وارد چنین جنگی شد.»
از آن زمان، نشست‌های سران ریگان-گورباچف، رویدادهای منظمی شد و کاملا مد روز گردید. دو رهبر بسیار نزدیک به هم حرکت می‌کردند و اهداف مکملی داشتند. ریگان برپاسازی محکم تسلیحات را برای پیروز شدن در مسابقه تسلیحات دنبال کرده و اشتیاق گورباچف برای کنترل تسلیحات را نشانه‌ای از پیروزی تعبیر کرد. از سوی دیگر، گورباچف خواهان کاهش مطالبات مواد نظامی شوروی بود که یک توافق کنترل تسلیحات، اینها را به او می‌داد.
مهم‌ترین نشست سران بین گورباچف و ریگان در ریکیاویک ایسلند در ۱۱ و ۱۲ اکتبر ۱۹۸۶ برگزار شد. گورباچف با دادن پیشنهاد نابودی همه سلاح‌های هسته‌ای تا سال ۲۰۰۰ همه را شگفت‌زده کرد و ریگان با وی هم‌رای بود. با نقش تمام برجسته مشاوران ریگان، رهبران به هیچ توافقی دست نیافتند،اما یخ‌های روابط شکسته شده بود. حالا دیگر پرسش این نبود که آیا اتحاد شوروی و ایالات‌متحده به یک توافق درباره کنترل تسلیحات هسته‌ای می‌رسند؛ بلکه پرسش بر سر جزئیات بود.
هدف گورباچف وضع محدودیت برای SDI آمریکا بود در حالی که ریگان تمایلی به سازش نداشت. او پیشنهاد کاهش توانمندی‌های تهاجمی را با نابودی نیروهای هسته‌ای میانجی داد، در حالی که مشترکا یک سیستم دفاعی برپا سازند که در تکنولوژی‌های SDI سهیم باشند. هدف ریگان متقاعد ساختن اتحاد شوروی به مزایای دو جانبه اشتراک در منافع دفاع استراتژیک بود. استراتژی دفاع، مسلط بر استراتژی تهاجم بود که باعث بلا استفاده شدن سلاح‌های هسته‌ای می‌شد. اما گورباچف ایده SDI مشترک را جدی نمی‌گرفت و آن را یک استراتژی تهاجمی تلقی می‌کرد. رهبران شوروی SDI را وسیله‌ای برای مجبور ساختن اتحاد شوروی به مخارج نظامی بیشتر می‌دیدند که دقیقا آن چیزی بود که گورباچف می‌خواست فرار کند.
