چرا اصلاحات بازار موفق شد و دموکراسی شکست خورد؟ - ۱۵ مهر ۸۷

نویسنده: آندره اسلوند

مترجم: جعفر خیرخواهان

بخش چهاردهم

از لحاظ اقتصادی، تفاوت‌های ساختاری بین اتحاد شوروی و چین، عمیق و معنادار بود. در اتحاد شوروی، صنعت حدود نصف GDP در ۱۹۸۵ به حساب می‌آمد، در حالی‌که سه چهارم چینی‌ها در بخش کشاورزی زندگی می‌کردند و اصلاحات اولیه گورباچف باعث بهبود اقتصادی نشد فقط کمبودها را در ۱۹۸۷ تشدید کرد. بنابراین، در چین امکان حذف بخش صنعت در مراحل اولیه اصلاحات بود در حالی ‌که در شوروی ناممکن بود چون صنعت شوروی چنان مسلط و قدرتمند بود که نه امکان دور زدن و نه کنار زدن آن بود. تنها گزینه‌های عملی، حمله مستقیم یا سازش‌هایی بود که به فرماندهان صنعت نفع می‌رساند. چین با صنعت دولتی محدود شده، قادر به تحمل هزینه‌های حاصله بود در صورتی که در اتحاد شوروی این هزینه‌ها کمرشکن بود.

دیگر نابرابری ساختاری این بود که شرکت‌های شوروی عمدتا بزرگ مقیاس و مکانیزه بودند در حالی که چین تحت سلطه کار یدی بود. هر اصلاحی در شوروی باید شرکت‌های بزرگ را مد نظر می‌داشت. حتی کشاورزی شوروی به سمت صرفه‌های مقیاس هدف‌گذاری شده بود و یک مزرعه اشتراکی معمولی حدود ۵۰۰۰ هکتار و تجهیزات مطابق آن داشت، چون بنگاه‌ها و مزارع کوچک در شوروی عقب‌مانده تصور می‌شدند.در حالی که مخارج دفاعی چین با معیارهای بین‌المللی بالا بود، مخارج دفاعی شوروی زننده و بسیار نامتناسب بود. شوروی مجبور بود هزینه‌های دفاعی خود را از حدود یک ‌چهارم GDP به احتمالا یک بیستم کاهش دهد. این کار مستلزم توافقات کنترل تسلیحات با آمریکا و خروج از افغانستان بود دو مساله اصلی که بیشتر وقت رهبران را به خود اختصاص داد. چین ابدا دغدغه‌های این چنینی‌ نداشت.