چگونه ناخن سالم داشته باشیم

مژگان نعیمی- ناخن نقش مهمی در زیبایی دست‌ها دارد، به طوری که ناخن‌های زیبا و سالم موجب زیبایی و خوش حالت شدن دست‌ها می شود. داشتن ناخن سالم و زیبا از گذشته دور در میان مردم متداول بوده به همین دلیل بسیاری از مردم برای داشتن ناخن‌های سالم از گیاهان دارویی استفاده می‌کردند اما امروزه علاوه بر گیاهان دارویی استفاده از داروهای شیمیایی نیز برای سالم نگاه داشتن ناخن‌ها گسترش یافته است.

ناخن‌های سالم محکم، بی‌رنگ و صاف هستند اما زردشدن، شکنندگی، لایه شدن، خردشدن و بروز لکه‌های سفید همگی علائمی هستند که نشان می‌دهند ممکن است ناخن‌ها سلامت کامل را نداشته باشند. ناهنجاری‌های ناخن ممکن است نشان‌دهنده مشکلات سلامتی در سایر نقاط بدن باشند.
امروزه تقویت‌کننده‌ها به یکی از روش‌های متداول برای تقویت ناخن‌ها تبدیل شده اند استفاده از این مواد براى استفاده بر روى ناخن‌هاى خیلى ضعیف و شکننده و ورقه‌ورقه شده در کوتاه مدت مفید هستند، اما اگر شما از آنها براى مدت طولانى‌تر از ۳ هفته استفاده کنید ناخن‌ها بیش از اندازه سفت می‌شوند و همین مساله باعث می‌شود که آمادگى شکسته شدن، ورقه ورقه شدن و... را پیدا کنند. فکر نکنید که ناخن‌هاى سالم و خوب همگى محکم و سفت هستند و از نوع ناخن‌هاى فوق‌العاده و ایده آل است. این گونه مواد تقویت‌کننده می‌توانند بیشتر مضر باشند تا مفید. یک روش بهتر و مفید‌تر براى داشتن ناخن‌هاى سالم و محکم، مالیدن کرم دست و روغن‌هاى گیاهى بر روى ناخن و پایه ناخن هر بار پس از شست‌وشوى دست است. این روش ساده ناخن‌هاى شما را زیبا و پرجذبه می‌کنند و به آنها استحکام می‌بخشد.
رژیم غذایى برای تقویت ناخن‌ها
هورمون‌ها و سوخت و ساز بدن دو عاملی هستند که شما کنترل کمی بر آنها دارید و همین دو عامل نیز میزان رشد ناخن‌ها را تعیین می‌کنند و بدتر آنکه مصرف مقدار زیاد ویتامین‌ها نیز نمی‌تواند موجب رشد سریع آنها شود، اما راهکاری هست که می‌توانید آن را به کار ببندید: رژیم غذایی که در آن پروتئین کمی وجود داشته باشد، رشد را کند می‌کند، پس سعی کنید در غذای خود از این ماده ضروری استفاده کنید. همچنین می‌توانید با برق انداختن به ناخن یا لاک زدن و کوتاه نگاه داشتن آن از شکستن ناخن‌هایتان جلوگیری کنید. غذاهاى سرشار از سولفور و سیلیکون مثل گل کلم و ماهی، موجب حفظ طراوت ناخن مى‌شوند، خصوصا افرادى که با ناخن‌هاى خود بیشتر کار مى‌کنند، مثل نوازندگان موسیقى باید بیشتر از این رژیم استفاده کنند. همچنین آب هویج تازه به علت غنى بودن از کلسیم و فسفر سبب استحکام ناخن‌ها مى‌شود.
نوشیدن آب و مایعات به مقدار کافی و استفاده روزانه از ‌۵/۲ میلى‌گرم بیوتین (در تخم‌مرغ و جگر به وفور یافت مى‌شود) نیز مى‌تواند در شادابی، نرمى و سلامت ناخن مفید واقع شود.
سوهان زدن و شکل دادن به ناخن
سوهان زدن و شکل دادن به ناخن: واقعیت این است که سوهان ایده‌آل برای ناخن، به سختی یافت می‌شود. اکثرا انواع موجود در بازار برای ناخن‌های مصنوعی طراحی شده‌اند. اگر سوهان بسیار زبر باشد ممکن است ناخن را بیش از اندازه نازک کند، پس بهتر است از سوهان‌های نرم و ملایم استفاده شود.
هرگاه ناخن تقریبا ۷میلی‌متر رشد کرده باشد باید سوهان زدن را شروع کنیم. اگر زودتر انجام شود موجب تضعیف ناخن می‌شود و اگر دیرتر انجام دهیم به تدریج و با رشد بیشتر، ناخن قطعا می‌شکند یا بدفرم می‌شود. البته می‌توان شکنندگی را با رسپینا به تاخیر انداخت. اما استفاده از هر دو بسیار بهتر خواهد بود. استفاده نادرست از سوهان اثر سوء بر ناخن دارد و موجب تضعیف بیشتر آن می‌شود.
سوهان باید تنها در یک جهت حرکت داده شود. حرکت باید از کنار به وسط باشد. سطح سوهان باید در زیر لبه ناخن و با زاویه کمی نسبت به آن قرار داشته باشد. در پایان با استفاده از انگشت مطمئن می‌شویم که لبه ناخن کاملا صاف و عاری از زوائد است.
همچنین باید سوهان را به موقع تعویض کنیم. اگر برای شکل دادن به ناخن مجبور باشیم آن را بیش از اندازه به ناخن بساییم، باید آن سوهان را تعویض کرد.
ناخن‌های شکننده
شکنندگی به علت خشکی (ناخن‌ها در زمستان شکننده‌ترند) و واکنش مواد شیمیایی با مولکول‌های گوگرددار موجود در پروتئین‌های ناخن ایجاد می‌شود. فروبردن ناخن درآب حاوی کلر و مواد پاک‌کننده نیز باعث خشکی، ضعف و شکستن آن می‌شود. برای جلوگیری از این مساله هنگام شستن ظرف‌ها از دستکش لاستیکی استفاده کنید. لاک ناخن نباید به طور مکرر پاک شود، زیرا پاک‌کننده‌های لاک نیز ناخن‌ها را خشک می‌کنند. معمولا توصیه می‌شود که لاک ناخن ٥ تا ٧ روز حفظ و سپس پاک شود و حداقل دو روز بعد مجددا به کار رود تا ناخن زمان کافی برای بازیافتن قوام خود را داشته باشد.
برآمدگی‌های روی ناخن
برآمدگی‌های ظریفی که در طول ناخن ایجاد می‌شود، طبیعی هستند و نشانه آسیب دیدگی یا بیماری نیستند، ولی آسیب دیدگی بستر ناخن ممکن است باعث بروز برآمدگی منفرد و مشخص شود. برآمدگی‌ها ممکن است در التهاب مفصلی روماتوئید و بیماری پوستی «لیک پلان» ظاهر شوند. شیارهای روی ناخن ممکن است با سرخک و سایر عفونت‌های وخیم همراه باشند، ولی این ضایعات نشانه عفونت بستر ناخن نیستند. زگیل‌ها به طور شایع در طول چین‌های ناخن تشکیل می‌شوند و احتمالا از راه جویدن گسترش می‌یابند. اگر این ضایعات زیر ناخن رشد کنند، اغلب باعث بد شکلی ناخن می‌شوند و باید توسط پزشک برداشته شوند.
لکه سفید
لکه‌های سفید در ناخن‌ها معمولا نشانگر آسیب‌دیدگی جزئی است. این لکه‌ها نشانه کمبود ویتامین نیستند. نوارهای سفید رنگی ممکن است بعد از مواجهه با آرستیک که به پروتئین‌های ناخن متصل می‌شود، بروز کنند. ناخن‌ها ممکن است به علت بیماری‌های کبدی، سفید و کدر شوند.
تغییر رنگ
شایع‌ترین علت تغییر رنگ قهوه‌ای ناخن، سیگار کشیدن است. این تغییر رنگ محدود به انگشتانی است که سیگار را نگه می‌دارند. رنگ مو و مواد شیمیایی آلی رنگی، ناخن انگشتان دست را مثل مو رنگ می‌کنند. مواجهه با مس یا نقره نیز می‌تواند ناخن‌ها را آبی کند.
جدا شدن ناخن از بستر
جداشدگی ممکن است در اثر عفونت‌های قارچی ایجاد شود. حساسیت به مواد سازنده لاک ناخن نیز می‌تواند باعث جدا شدگی شود. درمان این عارضه به عهده متخصص بیماری‌های پوست است.