پاکستان را به ساحل امن می‌رسانم

نسترن احمدی

آصف علی زرداری برای نشستن بر کرسی ریاست‌جمهوری پاکستان سوگند یاد کرده تا با بررسی امور کشوری دست و پنجه نرم کند که بیشترین بدهی جهان، ضعیف‌ترین ارز در تاریخ آن کشور و بازار بورسی راکد دارد. زرداری در این باره به روزنامه پاکستانی نیوز گفته است: «من با هدف‌های اقتصادی فراوانی روی کار آمده‌ام و پاکستان را از وضعیت بحرانی کنونی بیرون خواهم کشید.» او که پس از پیروزی ۶ سپتامبر خود از سوی پارلمان پاکستان سخن می‌گفت، جزئیاتی از برنامه‌های آتی خود نداد. او که رای مجلسی را گرفت که اکثریت آن را حزب مردم پاکستان، یعنی حزب خودش، تشکیل می‌دادند قول داد به سمت اقتصاد آزاد پیش رود.با به دست گرفتن قدرت، زرداری به نحوی به زندگی ۱۸ ماه دولت معلول پاکستان خاتمه داد. این معلولیت ناشی از منازعات حزب خودش با دولت پرویز مشرف و نخست وزیر پیشین نواز شریف عضو حزب مسلم لیگ، دومین حزب قدرتمند آن کشور بود.پس از سقوط ۵۰درصدی بورس آن کشور در سال‌جاری میلادی سرمایه‌گذاران بین‌المللی از آن کشور گریختند. با افزایش یارانه‌ها برای غذا، سوخت و هزینه‌های ارتش کسری بودجه به بالاترین حد خود در ده سال گذشته رسیده است. ساکب شرانی، اقتصاددان پاکستانی که برای بانک رویال اسکاتلند کار می‌کند، در این باره اظهار داشت: «موضوع مالی نقطعه ضعف دولت است و سیاست در آن موفق نبوده است. زرداری ۵۲ ساله نمی‌تواند رویای آن را در سر بپروراند که با این مشکلات یک به یک مواجه شود. او باید توامان با تمام مشکلات به طور همزمان دست و پنجه نرم کند.»سخنگوی شریف هم اعلام کرد: «برای اولین بار پس از آن که شریف درخواست زرداری را برای ائتلاف رد کرد، این دو با یکدیگر دیدار کردند. دو رهبر موافقت کردند با روحیه دموکراسی خواهانه و احترام متقابل با یکدیگر همکاری کنند.» این همکاری‌های صمیمانه می‌تواند به تمرکز دولت بر بحران‌های کشور بیافزاید.پاکستان در ۵ سال گذشته رشدی هفت درصدی در اقتصاد را تجربه کرده است. اما در سال‌جاری با افزایش نرخ بهره از سوی بانک مرکزی تورم به بالاترین میزان خود در سه دهه گذشته رسید و در آسیا رکورد به جا گذاشت و ارزش روپیه ۲۰درصد کاهش یافت. بازی‌های هسته و آزمایش‌های متقابل با هند دولت را به مرز سقوط رساند. سقوط اقتصادی پاکستان در ماه گذشته بسیار چشمگیر بود. بالاترین بدهی‌ها در جهان پشت دولت را به زمین زد. ذخیره ارزی پاکستان در ماه پیش به ۱۳/۹میلیارد دلار رسید که پایین‌ترین میزان از سال ۲۰۰۲ به حساب می‌آید. به نظر دیوید چاترژی، کارشناس اقتصادی انگلیس، پاکستان شرایط بسیار بدی را تجربه می‌کند. حتی پس از انتخابات هم سیاست همچنان معضلی برای آن کشور است. اما اقتصاد جای مهم‌تری به خود اختصاص داده است. پیروزی زرداری او را به مهم‌ترین و قدرتمندترین حاکم مدنی آن کشور تبدیل کرده که حزبش کنترل قوه‌مقننه و مجریه کشور را در دست دارد.در سال‌های ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۹ شریف و همسر ترور شده زرداری، بی‌نظیر بوتو نخست وزیر سابق آن کشور در کنار رییس جمهورها همکاری کردند. آنان به خاطر رسوایی فساد مالی و مواجهه با ارتش قدرتمند سیاسی تحت فشار بودند. طلعت مسعود، تحلیلگر سیاسی، بر این باور است که پس از استقلال از بریتانیا پاکستان تنها نیمی‌ از عمرش مزه دولت مدنی را چشیده است. تحت چنین دولتی تا به حال ثبات و دولت خوب را تجربه نکرده است. حتی وقتی ارتش از دخالت مستقیم در حکومت کناره گرفت، کابینه مدنی و سیاست اقتصاد هم در سایه‌ای از ابهام رفتند.انتخابات مجلس در سال‌جاری با پیروزی حزب مردم پاکستان به رهبری زرداری و حزب مسلم لیگ به رهبری شریف خاتمه یافت و از زمان ائتلاف این دو حزب، در همین یک سال دولت سه وزیر اقتصاد عوض کرد. همین جابه‌جایی‌ها تلاش‌‌های دولت را برای پیگیری یک سیاست اقتصادی یک پارچه مختل کرد.در بندر اصلی کشور و مرکز صنعتی آن، کراچی، سیستم فرسوده برق ۱۵میلیون شهروند برای ۸ ساعت در روز به خاموشی می‌برد. برنامه جهانی غذا وابسته به سازمان ملل متحد اعلام کرد در اردیبهشت ماه نزدیک به نیمی‌از جمعیت ۱۶۸میلیون پاکستان برای تامین غذا با مشکل مواجه بودند. همین امر زرداری را مجبور می‌کند بودجه‌های دولتی را کاهش دهد تا بدهی‌های بیش از حد دولت را کم کند شاید بتوان تورم را کنترل کرد. در هر صورت هیچ یک از نامزدها خیال ندارند کمک‌های آمریکا را به پاکستان که در ۷ سال گذشته به ده‌میلیارد دلار رسیده است، کاهش دهد. همین موضوع برای دولت پاکستان خشنود‌کننده است.

منبع: اکونومیست