ترافیک و تصادف در تهران ۳۰درصد افزایش یافت

ثمانه قدرخان

عکس: آکوسالمی

- رییس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران: خاموش شدن ناگهانی چراغ‌های راهنمایی و رانندگی علت افزایش تصادفات شهری بوده است

- مدیرعامل شرکت کنترل ترافیک تهران: در تمام ساعات شبانه‌روز ترافیک تهران را زیر نظر داریم، اما با قطع برق کنترل ترافیک از دست ما خارج می‌شود اگرچه برخی مسوولان تصورشان بر این است که خاموشی‌های گسترده و متناوب برق فقط زندگی شبانه افراد را با مشکل مواجه می‌کند، اما آمارهای مستند از شهر تهران حاکی است قطع برق طی سه ماه گذشته ترافیک و امنیت تردد در خیابان‌ها را به شدت تحت تاثیر قرار داده است.

گزارش‌های ثبت شده در پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ نشان می‌دهد قطعی برق در سه ماه اخیر باعث شده آمار کشته‌شدگان و مجروحان تصادف شهری در تهران ۲۰درصد و تعداد تصادفات نیز ۳۰درصد افزایش پیدا کند.

رییس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ در این باره می‌گوید: شرایط در تهران به گونه‌ای است که امنیت در زمان قطعی برق کم می‌شود و تاریکی خیابان‌ها سلامت و تسهیل در عبور و مرور را تهدید می‌کند.

به گزارش دنیای‌اقتصاد خاموشی و قطع برق داستان جدیدی به نظر نمی‌رسد و کهنه هم نشده هر روز وارد مرحله جدیدی می‌شود و ابعاد تازه‌ای به خود می‌گیرد. یکی از عمده محورهای درگیر شده با قطع برق شلوغی تهران است.

تهران پرحرکت، پر از دود و ماشین که یک منظره جدید و بی‌بدیل نیست، یک نگاه تکراری است. نبودن برق هم به شلوغ‌تر شدن منظره تهران کمک کرده است، چنانچه رییس پلیس راهنمایی و رانندگی اعلام می‌کند به دلیل قطعی برق طی ۳ ماه اخیر آمار کشته‌شدگان و مجروحان تصادف شهری در تهران۲۰درصد افزایش یافته و در عین حال تصادفات تهران نیز ۳۰درصد افزایش یافته است. هرچند وزارت نیرو و سازمان توزیع نیروی برق در تهران در این رابطه بی‌واسطه‌ترین نقش را برعهده دارند، اما معاونت حمل و نقل ترافیک شهرداری تهران بنا به صلاحدید سایر ارگان‌ها مسوول برطرف کردن این معضل شناخته شده است.

رییس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران علت افزایش تصادفات شهری و کشته‌شدگان و مجروحان حاصل از آن را خاموش شدن ناگهانی چراغ‌های راهنمایی و رانندگی و معابر می‌داند که امنیت مردم را به مخاطره می‌اندازد. مردم تهران طی چند ماه اخیر شب‌های تاریک بسیاری را در تهران تجربه کرده‌اند و به همین دلیل معاون حمل و نقل شهرداری تهران با زیرمجموعه خود یعنی سازمان کنترل ترافیک شهرداری تصمیم گرفته چراغ‌های معابر شهری و به ویژه چراغ راهنمایی و رانندگی را به باتری و ژنراتور تامین‌کننده برق تجهیز کند. هرچند شهرداری هزینه‌های این تجهیز و نگهداری پس از آن را بسیار چشمگیر برآورد کرده است، اما حجت‌ا... بهروز، رییس سازمان کنترل ترافیک حفظ امنیت و جان مردم تهران را از تقبل هر هزینه‌ای مهم‌تر می‌داند.

تهران آشفته

سرهنگ هادی هاشمی، رییس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ با اعلام اینکه از زمان قطعی برق و غیرفعال شدن چراغ‌های راهنمایی و رانندگی در تقاطع‌ها، آشفتگی ترافیکی در شهر ایجاد می‌شود، گفت: «با توجه به شرایط پیش آمده طی دو، سه ماه اخیر، ۳۰درصد بر تراکم ترافیکی تقاطع‌ها و محورهای هم جوار آنها اضافه شده است، به علاوه اینکه آشفتگی روحی و روانی رانندگان نیز در پی آن ایجاد شده است.»

وی اضافه می‌کند: «این عوامل سبب‌ساز رشد ۲۰درصدی کشته و مجروحین تصادف‌های تهران طی چند وقت اخیر شده است.» سرهنگ هاشمی تصریح می‌کند: «عابران پیاده از فرصت‌هایی که از چراغ‌های راهنمایی و رانندگی پیدا می‌کنند از عرض خیابان عبور می‌کنند و همین امر سبب‌ساز این اتفاقات شده است.»‌

رییس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ قطع شدن برق که موجب قطع روشنایی معابر می‌شود را دلیل دیگری بر این امر می‌داند که در پی آن ناامنی ترافیکی در معابر حاکم می‌شود و تهدید جدی برای امنیت جانی عابران پیاده خواهد بود.»

وی با تاکید بر اینکه قطع شدن برق در سطح شهر که قطعی برق معابر را در پی دارد دلیل رشد تصادف‌های تهران است و با اعلام ۳۶درصد رشد تصادفات خسارتی و افزایش ۲۰درصدی کشته و مجروح در تهران که رقم قابل ملاحظه‌ای است، خطرات بیشتری را برای تهران پیش‌بینی می‌کند.

با قطعی برق در معابر عمومی و خاموش شدن چراغ‌های راهنمایی و رانندگی، آشفتگی در خیابان‌ها ایجاد می‌شود که به تبع آن نیروی انسانی در پلیس راهنمایی و رانندگی نقش و کارکرد ابزار و تجهیزات فنی را عهده‌دار می‌شود. رییس پلیس راهنمایی و رانندگی نیز با اشاره به این موضوع و چند برابر شدن فعالیت پلیس در زمان قطعی برق می‌گوید: «با توجه به پیشرفت تکنولوژی و فن‌آوری جدید نباید همچون انسان‌های نخستین عمل کرد. به طور قطع راهنمایی و رانندگی نیز مثل تمام ارگان‌ها از فن‌آوری‌های جدید استفاده می‌کند. از آنجا که انرژی برق منبع حرکتی تمام فن‌آوری‌ها است و چراغ‌های راهنمایی و رانندگی نیز از انرژی برق تغذیه می‌شوند، بنابراین با قطع برق از چرخه فعالیت خارج می‌شوند. در این لحظه آشفتگی ترافیکی داریم و باید از نیروی انسانی بهره ببریم.»

سرهنگ هاشمی توضیح می‌دهد: «ما همیشه در ۲۰درصد تقاطع‌ها حضور داریم و ۸۰درصد تقاطع‌ها را چراغ راهنمایی و رانندگی مدیریت می‌کند.»‌

۶۵۰تقاطع حساس

وی ادامه می‌دهد: «دوهزار و ۶۰۰تقاطع در تهران به چراغ زمان‌دار و چشمک‌زن مجهز است که ۶۵۰تقاطع آن به عنوان تقاطع حساس شناخته می‌شود و نیازمند مدیریت صحیح از طریق لوازم الکترونیکی است. اگر بخواهیم برای هر چراغ در هر تقاطع یک نیروی انسانی بگذاریم با احتساب ۳ یا ۴ زمانه بودن چراغ‌ها در نهایت باید ۷ تا ۸هزار نفر نیروی انسانی به کار گرفت تا در تقاطع‌ها بایستند و به کارگیری این همه نیروی انسانی امکان‌پذیر نیست».

رییس پلیس راهنمایی و رانندگی اذعان دارد که این ارگان نظارتی است، مجری نیست نه تولیدکننده است نه اجرا کننده بلکه ناظر بهره‌برداری و مناظر ترافیکی است و با همین توضیح کوتاه شهرداری تهران را وارد بحث می‌کند.

سرهنگ هاشمی می‌گوید: «انرژی برق را وزارت نیرو وارد این چرخه می‌کند و تجهیزات ترافیکی را شهرداری تقبل می‌کند».

همین ورود کوتاه به بحث جایگاه شهرداری این معنا را پیدا می‌کند که مسوولیت هماهنگی توزیع برق در شهر تهران طی جلسات مشترک وزارت نیرو، استانداری، فرمانداری، شهرداری و راهنمایی و رانندگی به شهرداری تهران تفویض شده است. سرهنگ هاشمی نیز با تایید این نکته خبر می‌دهد: «شهرداری پیگیر شده است تا با انجام کار کارشناسی ۲۰۰تقاطع با استفاده از باتری‌های «UPS» در زمان خاموشی‌ها، روشن بماند.

ما در ۵۰تقاطع مشکل جدی تامین برق داریم. ما از وزارت نیرو درخواست کردیم یا تقاطع‌های حساس را از چرخه خاموشی‌ها جدا کند یا زمان قطعی برق را در آنها به ما اطلاع دهد.وی ادامه می‌دهد: «شهرداری و وزارت نیرو باید اقدامی انجام دهند که تقاطع‌های شهر تهران را نجات دهند، چون شرایط در تهران به گونه‌ای است که امنیت در زمان قطعی برق کم می‌شود».

شهر خاموش

برق که مداوم قطع می‌شود و زمان خاموشی که اعلام می‌شود فقط منازل مسکونی و اداری یا فضاهای داخلی نیستند که تحت‌تاثیر نبودن انرژی بخشی از فعالیت خود را از دست می‌دهند، بلکه فضاهای شهری هم از این خاموشی‌ها تاثیر می‌پذیرند. از آنجا که در شهری مثل تهران عوامل بسیار زیادی بر ترافیک شهری و حمل‌ونقل اثرگذار تلقی می‌شوند، فصل‌هایی از سال تاثیر متقابلی بر این شرایط دارند. در شرایط فعلی که فصل بازگشایی مدارس و آمدن ماه رمضان تاثیر مستقیم بر ترافیک تهران دارد قطعی برق نیز حضوری پررنگ در این تاثیرگذاری و تاثیرپذیری‌ها دارد.

رییس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ نیز آماری از میزان افزایش ترافیک در ماه‌های مختلف سال ارائه می‌کند و می‌گوید: «ترافیک تهران در نیمه دوم سال ۳۰درصد بیشتر از سایر مواقع است که بخشی از آن در ماه اول بازگشایی مدارس است که خانواده‌ها دغدغه بچه‌ها را دارند و در ماه اول مدرسه بچه‌ها را به مدرسه می‌برند و می‌آورند.

امسال ساعت تعطیلی مدارس با زمان افطار همزمان شده است که قطع برق و تاریکی خیابان‌ها نیز ناهنجاری ویژه‌ای را ایجاد خواهد کرد. تاریکی خیابان‌ها سلامت و تسهیل در عبور و مرور را تهدید خواهد کرد.»

مهندس حجت‌ا... بهروز، مدیرعامل شرکت کنترل ترافیک تهران با تاکید این نکته که قطع برق و معضلی که به وجود آورده است شهر تهران را به هم ریخته عنوان می‌کند: «شهرداری طبق وظیفه ذاتی مدیریت ترافیک را برعهده دارد، ولی اتفاقات چند ماه اخیر به دلیل قطع برق مشکلات بسیار زیادی را برای شهرداری پدید آورده است.»

وی با تصریح اینکه شرکت کنترل ترافیک تهران وظیفه کنترل تمام شهر را برعهده دارد و در تمام ساعات شبانه روز ترافیک تهران را زیر نظر دارد، می‌گوید: «از طریق مرکز کنترل ترافیک به کل شهر تهران دسترسی داریم چون سیستم نظارت ما یک سیستم متمرکز است که به ما این امکان را می‌دهد ترافیک تهران و رفت و آمد را زمان‌بندی کنیم ولی با قطع برق در واقع ارتباط با تقاطع قطع شده و کنترل ترافیک از دست ما خارج می‌شود.»

حجت‌ا... بهروز با اشاره به جلسات مشترکی که شهرداری تهران با وزارت نیرو و راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ، استانداری و فرمانداری تهران داشته‌اند، خاطرنشان می‌کند که طی تمام جلسات اینگونه تصمیم‌گیری شده است که شهرداری تهران از برق اضطراری در چند تقاطع حساس در تهران استفاده کند تا معضل قطع برق تا حدودی مرتفع شود. ولی مدیرعامل شرکت کنترل ترافیک شهرداری تهران با اشاره به سابقه استفاده از برق اضطراری در معابر عنوان می‌کند: «استفاده از برق اضطراری از سال گذشته از سوی شهرداری تهران پیشنهاد شده بود تا در مواقع اضطراری که زیاد هم اتفاق نمی‌افتد خاموشی برق معابر تاثیر منفی بر مباحث ترافیکی شهر نداشته باشد. در واقع مقرر شده بود به خاطر مسائل غیرمترقبه تقاطع حساس‌تر به سیستم برق اضطراری مجهز کنیم که مدتی پاسخگو باشد، در واقع خرابی چراغ‌های معابر در نهایت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه طول می‌کشد و در این زمان، برق اضطراری پاسخگو است، ولی بیشتر از این زمان را نمی‌تواند تحمل کند. ولی پیش‌بینی نمی‌کردیم چنین اتفاقی بیفتد. نه باور داشتیم چنین شرایطی پیش بیاید نه مقرر بود که چنین اتفاقاتی رخ دهد.»

مدیرعامل شرکت کنترل ترافیک در ادامه با اشاره به تجهیز ۱۰۰ تقاطع تهران به برق اضطراری توسط شهرداری عنوان می‌کند: «این قرار برای اول امسال گذشته شده بود که وضعیت عادی بود ولی معضلی که به وجود آمد شهر را به هم ریخت.»

وی می‌گوید: کنترل چراغ راهنمایی تقاطع‌ها به روش دستی ممکن نیست به همین دلیل شهرداری تهران طی ۲، ۳ ماه گذشته سعی کرده از طریق وزارت نیرو برق معابر عمومی را جدا کند، ولی وزارت نیرو چنین کاری را تقبل نکرد.

حجت‌ا... بهروز می‌گوید: «روشنایی معابر عمومی با ایمنی و امنیت مردم گره خورده ولی وزارت نیرو اعلام می‌کند نمی‌تواند برق معابر عمومی را از سایر بخش‌های شبکه برق شهری جدا کند. بنابراین شهرداری را موظف کرده‌اند برای روشنایی معابر پاسخگو باشد.»

وی با بیان اینکه از سوی وزارت نیرو به شهرداری ابلاغ شده است که تا ۲۰۰ تقاطع را هر چه سریع‌تر به برق اضطراری تجهیز کند تا مشکل روشنایی معابر به حداقل برسد، توضیح می‌دهد: «سعی کردیم امکانات گسترده‌تری را نسبت به قبل در نظر بگیریم که در نتیجه آن هزینه بسیار زیادی به شهرداری تحمیل خواهد شد».

طی چند ماه گذشته که قطع برق در سطح کشور به صورت گسترده اعمال می‌شود، تجهیزات برق اضطراری نیز به دلیل متقاضی فراوان کم شده است و به گفته حجت‌ا... بهروز باتری ژنراتور نایاب است و همین نکته نیز تامین برق را برای معابر تهران با مشکل دوچندان مواجه کرده است.

جیره برق خیابان‌ها به نام شهرداری نوشته می‌شود

وی این توضیح را هم ضروری می‌داند که شهرداری تهران به سازمان کنترل ترافیک به عنوان زیرمجموعه خود اعلام کرده است به هر صورت که امکان دارد برق اضطراری معابر شهری را فراهم کند و این دستور موجب شده تا معاونت حمل و نقل شهرداری تهران تا اوایل شهریورماه ۲۰۰ تقاطع در شهر تهران را به سیستم برق اضطراری مجهز کند تا بخشی از فشار ناشی از قطع برق از روی دوش مردم تهران برداشته شود.

نصب ژنراتورهای تامین‌کننده برق اضطراری برای شهر تهران به جز هزینه غیرقابل پیش‌بینی برای شهر هزینه‌های قابل توجهی برای نگهداری به شهرداری تحمیل می‌کند که دولت هیچ مسوولیتی در قبال آن برعهده نگرفته است.

شهرداری اعلام می‌کند کار دیگری امکان‌پذیر نیست. جیره برق خیابان‌های تهران نیز به نام شهرداری نوشته شده است. کارشناسان نیز قطع برق در معابر شهری را خطری معلوم برای پایتخت می‌دانند. شب‌های پایتخت بدون روشنایی امنیت مردم را به خطر خواهد انداخت. این نکته‌ای است که شهردار فعلی تهران به دلیل سابقه مدیریتی‌‌اش در نیروی انتظامی کل کشور به عنوان سردار جاده‌ها و امنیت به خوبی می‌شناسد.

به همین دلیل است که محمدباقر قالیباف امروز به عنوان شهردار تهران تکلیف کرده است در غیاب دولت، هزینه‌های روشنایی شب‌های پایتخت توسط ارگان‌های زیرمجموعه شهرداری پرداخته شود. شهردار تهران در جلسات مشترکی که برای خاموشی و روشنایی تهران با مدیران مختلف اجرایی داشته است روشنایی تهران را وابسته به جان و امنیت مردم آن عنوان کرده و حساسیت مدیران شهری را تحریک کرده است.

همین نکته سبب شده تا مدیرعامل شرکت کنترل ترافیک شهرداری به صراحت بگوید دیگران نتوانستند با برنامه‌های خود کاری از پیش ببرند، پس ما برای امنیت جان مردم تهران دست به کار شدیم هر چند کار بسیار مشکلی است و شاید منجر به موفقیت نشود.

سکوت و مشغله توزیع نیروی برق تهران

هرچند شهرداری تهران و راهنمایی و رانندگی تهران برای حل مشکل قطع برق معابر با هم وارد عمل شده‌اند اما سکوت وزارت نیرو و فعالیتی که در این رابطه انجام خواهد داد خود جای پرسش دارد. هر چند در تهیه این گزارش تلاش شده تا نظرات سازمان توزیع نیروی برق تهران عنوان شود، اما مدیرعامل این سازمان هرگونه پاسخی را خارج از فرصت این مرکز و مشغله کاری خود دانست.

همکاری دوجانبه

در غیبت وزارت نیرو، شهرداری تهران و راهنمایی و رانندگی همکاری دوسویه خود برای حل مشکل ترافیک شهری در زمان خاموشی چهارراه‌ها و تقاطع‌ها را آغاز کرده است.اداره راهنمایی و رانندگی با اینکه معتقد است در شرایط فعلی «ترافیک تهران پس می‌زند» و شهرداری تهران اعلام می‌کند باتری‌های چراغ‌های راهنمایی و روشنایی‌ خیابان‌ها عمر محدودی دارند ولی تلاش برای رفع این مشکل یک ضرورت است.

راهنمایی و رانندگی استان تهران در عین حال که نیروهای خود را در تقاطع‌های حساس به مدیریت ترافیک می‌گمارد، ولی اعلام می‌کند انتظار دارد حداقل چراغ راهنمایی ۶۵۰ تقاطع حساس از شبکه‌ شهری جدا شود و قابل مدیریت باشد، چراغ‌ها قطع نشود و مردم بتوانند راحت در سطح شهر تردد کنند.

هر چند معاونت حمل و نقل شهرداری تهران تلاش دارد از ابزار کمکی برای رفع مشکل خاموشی معابر و ترافیک ایجاد شده کمک بگیرد ولی اداره راهنمایی و رانندگی تهران نیز در قالب فرهنگ ترافیک در‌خواست‌هایی را از مردم دارد، مسائلی همچون استفاده از تلفن برای انجام کارهای ضروری، دوری از سفرهای کاذب در سطح شهر، پیاده‌روی برای رسیدن به مقصدهای نزدیک، اجتناب‌ از سفر درون‌شهری در ساعات پرترافیک و تاکید بر این نکته که ظرفیت‌ معابر اشباع شده است و آخر اینکه غالب ترافیک در شهر تهران کاذب است.