برنامه‌ریزی صنعت و معدن زیر ذره‌بین
گزارش
گروه صنعت و معدن- پیش از ادغام وزارتخانه‌ها در سال گذشته، دو دیدگاه در مورد دلایل انجام این کار مطرح می‌شد، برخی ادغام وزارتخانه‌ها را سیاسی دانسته و برخی این طرح را مبتنی بر اصول کارشناسی ارزیابی کردند. جدا از درست یا غلط بودن این دیدگاه‌ها، به نظر می‌رسد که با ادغام دو وزارتخانه «صنعت و معدن» و «بازرگانی» که سهم قابل توجهی از تولیدناخالص داخلی کشور را به خود اختصاص می‌دهد، اطلاع‌رسانی در مورد مجموعه فعالیت‌های وزارتخانه به صورت نامتوازن بوده است. این اظهارات در حالی مطرح است که از زمان ادغام، مسوولان وزارتخانه از تنوع ماموریت‌های وزارت صنعت، معدن و تجارت در جهت مدیریت یکپارچه تولید و تجارت سخن گفته و برنامه‌هایی چون سهولت در اعطای تسهیلات، استفاده از ظرفیت‌های کشور برای تولید، ارتقای کیفیت فعالیت‌ها در سال حمایت از تولید ملی، بهبود قوانین کسب و کار، لغو مجوزهای غیرضروری، تکمیل پروژه‌های نیمه تمام، تدوین مشوق‌های سرمایه‌گذاری، توسعه صادرات غیرنفتی و... را در دستور کار قرار داده‌اند. اینکه مسوولان وزارتخانه در مدت زمان باقیمانده از دولت دهم تا چه میزان در تحقق این برنامه‌ها موفق خواهند بود و تاکنون چه اقداماتی را برای تحقق این برنامه‌ها انجام داده‌اند سوالی است که شاید در وهله اول معاونت برنامه‌ریزی وزارت صنعت، معدن و تجارت باید پاسخگوی آن باشد. معاونتی که در چهار محور برنامه‌ریزی راهبردی، سرمایه‌گذاری، آمار و فرآوری داده‌ها و پژوهش، توسعه فناوری و صنایع نوین فعالیت می‌کند. به گزارش خبرنگار «دنیای اقتصاد»، دیروز در نشست مشورتی با خبرنگاران، مسوولان هر بخش از معاونت برنامه‌ریزی وزارتخانه مسائل مربوط به بخش صنعت را مطرح کردند. ادغام وزارتخانه‌ها، دستورالعمل جدید سرمایه‌گذاری، برنامه وزارتخانه برای طرح‌های مهرماندگار، پایش شاخص‌های صنعت، معدن و تجارت، جزئیات تسهیلات سرمایه در گردش برای واحدهای تولیدی و طرح انتزاع وظایف جهادکشاورزی از وزارت صنعت، معدن و تجارت مهم‌ترین مباحث مطرح شده در این نشست بود. معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت در ابتدای این نشست از تدوین دستورالعمل جدید سرمایه‌گذاری در بخش صنعت، معدن و تجارت خبر داد و گفت: در این دستورالعمل پایداری و طول عمر بنگاه‌های تولیدی بررسی شده است. از سوی دیگر، این دستورالعمل حاصل ادغام چندین دستورالعمل سرمایه‌گذاری در وزارت صنعت، معدن و تجارت است. علیرضا شجاعی با بیان اینکه دستورالعمل جدید سرمایه‌گذاری از مرحله صدور جواز تاسیس تا صدور پروانه بهره‌برداری صنعتی را شامل می‌شود، گفت: این دستورالعمل به زودی به دفتر وزیر جهت بررسی ارسال می‌شود. وی در ادامه در مورد طرح انتزاع وظایف بخش کشاورزی از وزارت صنعت، معدن و تجارت و انتقال آن به وزارت جهاد کشاورزی گفت: وزارت صنعت، معدن و تجارت معتقد است که اجرای این طرح در شرایط کنونی به صلاح کشور نیست و باعث ایجاد پیچیدگی در حوزه کشاورزی می‌شود. وی با اشاره به اینکه جداسازی بخش کشاورزی از وزارت صنعت و انتقال این وظایف به جهاد کشاورزی کاری زمان‌بر است و باعث سردرگمی می‌شود، افزود: اجرای این طرح به فضای بهتری نیاز دارد و ما اجرای آن را در شرایط کنونی به صلاح نمی‌دانیم.
از سوی دیگر، رییس مرکز پژوهش، توسعه فناوری و صنایع نوین وزارت صنعت، معدن و تجارت در این نشست با انتقاد از عملکرد برخی بنگاه‌های تولیدی گفت: برخی صاحبان واحدهای تولیدی هیچ‌گونه سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه نکرده‌اند و در همین حال انتظار دارند در شرایط بحرانی هیچ اتفاقی برای آنها نیفتد. علی معصومی با بیان اینکه برخی بنگاه‌های تولیدی به دلیل کوتاهی خودشان در شرایط سخت اقتصادی از بین می‌روند، افزود: بدون سرمایه‌گذاری روی بحث کیفیت و تحقیق و توسعه تولید‌کنندگان نمی‌توانند انتظار داشته باشند که در شرایط بحرانی پابرجا بمانند. معصومی با تاکید بر ضرورت افزایش سرمایه‌گذاری بنگاه‌های تولیدی روی تحقیق و توسعه توضیح داد: به طور طبیعی بنگاهی که روی پژوهش و نوآوری سرمایه‌گذاری نکند، در شرایط دشوار اقتصادی تعطیل می‌شود.
در این نشست مدیر کل دفتر برنامه‌ریزی راهبردی نیز موضوع ادغام وزارت صنعت و معدن و بازرگانی را مورد توجه قرار داد و گفت: ادغام وزارتخانه صنایع و معادن و بازرگانی با اهداف سیاسی انجام نشد، بنابراین امکان ندارد که در دولت بعدی وزارت صنعت دوباره به حالت قبلی بازگشته و از هم جدا شود. ابراهیم رضایی با بیان اینکه ما از سال ۱۳۸۵ پیش‌بینی ادغام بخش صنعت، معدن و تجارت و بازرگانی را می‌کردیم، افزود: در همین راستا مطالعاتی درباره تجربیات مشابه در شش کشور شامل ترکیه، کره جنوبی، هند، چین، مالزی و آمریکا انجام شد و در نهایت به این نتیجه رسیدیم که وزارت‌های صنایع و بازرگانی باید ادغام شوند. وی گفت: پیش‌بینی ما این بود که در برنامه پنجم حکمی درباره کوچک‌سازی دولت وجود داشته باشد که این اتفاق رخ داد. رضایی با بیان اینکه ادغام صنایع و معادن و بازرگانی به صورت اتفاقی و ناگهانی رخ نداد، گفت: ادغام این دو وزارتخانه شامل چندین مرحله می‌شود و نباید انتظار داشت که ظرف دو سال نتایج مطلوبی از ادغام صنعت و بازرگانی حاصل شود.
وصالی، مسوول طرح‌های مهرماندگار وزارتخانه نیز در این نشست با مطرح کردن برنامه وزارتخانه اظهار کرد: در حال حاضر ۳۱ طرح در قالب مجموعه طرح های «مهرماندگار» به ارزش ۳۵هزار و ۶۱۶میلیارد ریال در حال اجرا است. وی با بیان اینکه با اجرای این طرح‌ها ۱۵هزار فرصت شغلی ایجاد می‌شود، گفت: برای اجرای این طرح‌ها به ۹۰۰میلیارد تومان تسهیلات ریالی و ۵۰۸میلیون یورو تسهیلات ارزی نیاز است. اختصاص تسهیلات سرمایه در گردش برای رفع مشکلات کمبود نقدینگی واحدهای تولیدی از دیگر مباحث مطرح شده در این نشست بود. گفته می‌شود که ۱۲۰۰ واحد تولیدی برای دریافت ۲۵۰۰میلیارد تومان تسهیلات سرمایه در گردش به بانک‌های عامل معرفی شده‌اند.
