آناناس فروشی که وزیر بازرگانی شد

ترجمه:نسترن احمدی

«کارلوس گوتیرز»، وزیر بازرگانی دولت ایالات متحده از مهره‌های بانفوذ و تأثیرگذار عرصه اقتصاد آمریکا به حساب می‌آید که برنامه‌های تجاری جاه‌طلبانه دولت خود را برای بنا کردن «تجارت آزاد آمریکایی - خاورمیانه‌ای» در منطقه تا سال ۲۰۱۳ میلادی در مصاحبه‌ای با مجله اقتصادی "نوز" تشریح می‌کند. او در این گفت و گو به نکات جالبی اشاره دارد از جمله این که کشور های خاورمیانه باید برای رسیدن به دروازه های تجارت جهانی، اقتصاد باز را در دستور کار قرار دهند.خواندن حرف های آناناس فروش دیروز و اقتصاد دان امروز خالی از لطف نیست.

کارلوس گوتیرز صحبت­هایش را چنین آغاز می­کند:« جورج بوش، رئیس جمهوری آمریکا، طی یکی از سفرهای خود به منطقه ضمن ابراز علاقه‌مندی برای گسترش روابط تجارت آزاد با خاورمیانه، این وظیفه را به من محول کرد که اعتبار و قدرت بیشتری به این موضوع بخشم. ما به قصد ایجاد چنین تجارت آزادی در منطقه‌ برنامه‌ریزی‌های استراتژیکی در پیش داریم.»

او در ادامه نیز چنین می گوید:«در حال حاضر عمان آخرین کشور عربی است که ما موافقتنامه تجارت آزاد را به آنجا برده‌ایم و من انتظار دارم موافقتنامه تجارت آزاد در عمان به طور کامل قابل اجرا باشد.»

تجارت آمریکا - خاورمیانه و شمال آفریقا و کنفرانس سرمایه‌گذاری در سواحل دریای مرده (البحر المیت)، پست‌ترین نقطه کره زمین، در تاریخ ۱۰ و ۱۱ فوریه بررسی شد. البته تأخیر چند روزه این واقعه به دنبال بازدید ۸ روزه بوش از خاورمیانه و پیام تجارت آزاد آمریکایی به منطقه ناآرام خاورمیانه از نظر میزبانان قابل چشم‌پوشی و چه بسا قابل تأمل بود.

کارلوس گوتیرز ۵۴ ساله کوبایی الاصل است و انگلیسی را از یک باربر در هتل میامی یاد گرفته است. وی دوستان و دشمنان بانفوذی دارد که همگی از زمان ارتقای وی از مدیرعاملی شرکت "کلوگ"، غول غذاهای صبحانه‌ای، پیدا شدند.

او که در دفتر واشنگتن خود مصاحبه می‌کرد به «مجله نوز» چنین می‌گوید:«هدف چنین کنفرانسی به کار بستن اهداف سفر بوش بوده است. وی تلاش کرد به آزادسازی اقتصاد و کارآفرینی ارزش نهاده و امید را برای مردم منطقه به ارمغان آورد.»

جالب این جاست که او از سوی مجله «فرچون» به عنوان قدرتمندترین مرد تجاری آمریکای جنوبی مقیم ایالات متحده معرفی شده است. وی سی و پنجمین وزیر بازرگانی آمریکا است و از رانندگی باربرهای غذاهای صبحانه درکارخانه کلوگ به این مقام رسیده است. او باور عجیبی به تجارت آزاد دارد و در تشریح چنین باورهایی می گوید:«ارتقای بازار آزاد و گسترش اصلاحات اقتصادی موجب کارآفرینی است و فرصت‌های فراوانی برای منطقه فراهم می‌کند.»

گوتیرز که قابل دسترس‌ترین عضو کابینه بوش است، به دلیل فعالیت‌های کلوگ در استرالیا، مکزیک، کانادا و آمریکا یکی از محبوب‌ترین چهره‌ها میان سیاست‌مداران و جامعه تجار به‌حساب می‌آید.

وی تأکید دارد که «گسترش تجارت آزاد در دنیای عرب نتایج مثبتی در پی خواهد داشت و از گسترش شفاف‌سازی، حاکمیت قانون و دیگر اصلاحات سیاسی پشتیبانی خواهد کرد.»

او ادعا می‌کند که آرمان تجارت آزاد از سوی دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه حمایت می‌شود و همین امر در آستانه ناآرامی‌های عظیم ناشی از بازار پرآشوب آمریکا موجب گسترش و کسب اعتماد عموم نسبت این موضوع شده است.

کنفرانس سرمایه‌گذاری مانند کنفرانس جهانی «داووس» در مقیاس کوچکتر است. در این کنفرانس اقتصاددانان و سرمایه‌گذاران منطقه شرکت داشتند و حضور نمایندگان دولت آمریکا کاملا محسوس بود.

گوتیرز، که به جای دونالد ایوانز به این مقام منصوب شد، با موقعیت اقتصادی و سیاسی خاورمیانه آشنایی دارد و به همین دلیل در سال ۲۰۰۶ سفری به منطقه داشت. در این سفر وی شدیدا بر این موضوع تأکید داشت که عربستان سعودی به عنوان بزرگترین کشور تولید کننده نفت ظرفیت جذب سرمایه‌گذاری و بسط اقتصاد خود را دارد. وی معتقد بود محدودیت‌های عادلانه در مورد سرمایه‌گذاران خارجی از جمله گام‌های موثر در این مسیر است.

او در ادامه افزود «همچنان اعتقاد دارم حتی بخش نفتی هم نقش اساسی در اقتصاد سعودی و گسترش این پادشاهی صحرا بازی می‌کند. در عربستان، که در آن جا ایالات متحده سالانه ۲ میلیارد دلار خودرو می فروشد، در صورت بسط بازار می‌توان فرصت‌های اشتغال بیشتری در خارج از بخش نفت ایجاد کرد.»

به گفته گوتیرز، پسر آناناس فروشی که در سال ۱۹۶۰ بلافاصله پس از آن که فیدل کاسترو قدرت را به دست گرفت از هاوانا به فلوریدا پناهنده شد، عرصه اردن برای اهداف اقتصادی چنین کنفرانسی ایده‌آل است. چرا که این کشور عملا موفقیت موافقتنامه تجارت آزاد اردن - آمریکا را به تصویر می‌کشد. اردن اولین کشور عربی است که با آمریکا در سال ۲۰۰۰ موافقتنامه تجارت آزاد امضا کرد.

گوتیرز می‌گوید:«اردن نمونه باورنکردنی ارزش چنین موافقتنامه‌‌ها است. از زمان امضای این قرارداد تجارت‌های دو جانبه خوبی میان ما بسته شد که از ۵۶۸ میلیون دلار در سال ۲۰۰۱ به ۲.۰۴ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۷ افزایش یافت.»

این موافقتنامه بازار آزاد بیشتر و گسترده‌تری در زمینه خدمات فراهم می‌آورد. برای مثال وضعیت مخابرات، ساخت و ‌ساز، امور مالی، بهداشت، حمل و نقل و حمایت از حقوق مالکان بسیار بهبود یافته است. درآمد ناخالص اردن در سال ۲۰۰۱، ۳/۵درصد رشد داشته و این رشد در سال ۲۰۰۷ به ۰/۶درصد رسیده است. این آمار حاکی از رشد درآمد ناخالص ملی اردن به میزان ۲/۳۶درصد از سال ۲۰۰۱ تا سال ۲۰۰۷ است.گوتیرز اعتقاد دارد رشد خارج از کنترل نفت نقش کلیدی در نشست‌های خصوصی و عمومی بازیگران منطقه‌ای دارد.

وزیر بازرگانی آمریکا می‌گوید:«چنین کنفرانس‌هایی فرصت‌های مهمی برای تبادل نظر در مورد مشترکات و روابط تجاری به حساب می‌آیند و همچنین می‌توانند نقش مهمی در اعتمادسازی میان کشورها باشند.»

او ادامه می­دهد:«نمایندگان بخش خصوصی ما می توانند در خاورمیانه فرصت‌ها را سنجیده و تجارت‌ و سرمایه‌گذاری‌های دو جانبه را در منطقه افزایش دهند.»

وی مدعی است:«اجرای الگوی تجارت بُرد-بُرد میان آمریکا و اردن می‌تواند در کشورهای حاشیه خلیج فارس و آفریقای شمالی به رشد سریع اقتصاد در جهان بیانجامد. بسط اقتصادی، تجارت آزاد، سیاست اقتصادی و افزایش قیمت انرژی به این امر کمک خواهد کرد.ثروت افزون ناشی از اقتصاد شکوفای خلیج فارس تأثیر فراوانی در بازار خارجی عادلانه دارد و سرمایه‌گذاران اروپایی، آسیایی و آمریکایی را برای سرمایه‌گذاری در منطقه تشویق می‌کند.»

علاوه بر اسرائیل، اردن، بحرین و عمان، مراکش هم با آمریکا در باره موافقتنامه تجارت آزاد مذاکره کرده است. گوتیرز از بابت پیوستن دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس به این مذاکرات در مدت باقی مانده از دوره ریاست جمهوری بوش مطمئن نیست ولی به علاقه این کشورها به چنین راهکاری اطمینان دارد.