دندان‌هایی به رنگ مروارید

مژگان نعیمی - اولین نکاتی که افراد در ملاقات با افراد جدید به آن دقت می‌کنند، لبخند آنها است که این امر موجب می‌شود همه به دنبال لبخندی زیبا باشند که البته لازمه آن داشتن دندان‌های سفید است. سفید کردن دندان یکی از ساده‌ترین و در دسترس‌ترین راه‌ها برای بهبود ظاهر، ایجاد تاثیر مثبت و به دست آوردن ظاهری جوانتر و زیباتر می‌باشد. اما واقعیت اینجا است که دندان هیچ کس به طور کامل سفید نیست، و دندان کاملا سفید به هیچ وجه طبیعی به نظر نمی‌رسد.

دندان‌های افراد به طور طبیعی و بدون آنکه دچار تغییر رنگ‌های محیطی شده باشند، ممکن است با سایه‌ها و ته‌رنگ‌های گوناگونی از زرد، قهوه‌ای، خاکستری و قرمز تغییر کند. به عبارتی رنگ دندان‌ها ممکن است ترکیبی از سفید و ته رنگ‌های ذکر شده باشد. اما در صورت عدم رعایت برخی رژیم‌های غذایی، همین ته رنگ‌های طبیعی تبدیل به زردی شده و مشکل‌ساز می‌شود. افزایش تمایل مردم برای دندان‌های سفید موجب شده که مواد سفید‌کننده دندان، امروزه در رده مواد آرایشی قرار گرفته و میزان تقاضا برایشان در صدر مواد دیگر باشد؛ علاوه بر این رواج و محبوبیت این مواد هر لحظه در حال صعود است.
علت تغییر رنگ دندان‌ها چیست؟
عوامل مختلفی می‌تواند در تغییر رنگ دندان‌ها تاثیر داشته باشد که از جمله آن می‌توان به بالا رفتن سن، کشیدن سیگار، عوامل وراثتی، مصرف غذاها و نوشیدنی‌های رنگدار، رنگ باقی مانده از داروها، و تخریب‌های شیمیایی دندان اشاره کرد. برخی از متداول‌ترین دلایل عوض شدن رنگ دندان، مصرف دارو، قهوه، چای و سیگار است. افرادی هم که عادت به مصرف بیش از اندازه نوشابه دارند، با چنین مشکلی مواجه خواهند شد. جدا از رنگ گرفتن دندان‌ها، سه عامل مهم وجود دارد که می‌تواند بر رنگ دندان هر فرد تاثیر داشته باشد. ژنتیک در این زمینه نقش موثری دارد. بعضی افراد به طور طبیعی نسبت به بقیه، دندان‌های سفیدتری دارند. بیماری‌ها هم می‌توانند عامل موثری در این رابطه باشند و برخی داروها ممکن است باعث تغییر رنگ دندان‌ها شود. اگر احتمال می‌دهید که تغییر رنگ دندان‌هایتان به خاطر مصرف یک داروی خاص است، می‌توانید این مساله را با دندان‌پزشکتان مطرح کنید. سیگار کشیدن هم می‌تواند باعث زرد شدن دندان‌ها شود. از بین رفتن این لکه‌ها زمان بیشتری می‌برد. لکه‌های ناشی از نیکوتین ۱ تا ۳ماه طول می‌کشد تا با مصرف مواد سفیدکننده، به حالت اول برگردند. استفاده از تنباکو نیز از دست رفتن سفیدی دندان‌ها و تغییر رنگ آنها را تسریع می‌کند. بالا رفتن سن نیز با زرد شدن دندان‌ها در ارتباط است.. مینای دندان، که بخش سخت خارجی دندان است، به مرور زمان نازک‌تر شده و باعث می‌شود لایه زرد داخلی نمودار شود. اکثر این موارد، لکه‌های زرد و قهوه‌ای هستند که ممکن است از جمع شدن پلاک دندان، لکه‌های ناشی از غذا، و بهداشت ضعیف دندان‌ها، ناشی شود. تغییر رنگ دندان مربوط به بالا رفتن سن و وراثت معمولا در هر ۹ نفر از ۱۰ نفر ایجاد می‌شود. از بین بردن این نوع لکه‌ها با جرم گیری خیلی راحت و سریع انجام می‌گیرد و بین ۱ تا ۶ هفته صورت می‌گیرد. دندان‌ها ممکن است به علت مواد رنگی غذاها، باکتری‌ها و تنباکو دچار تغییر رنگ شوند. خیلی از مردم شاید دندان‌هایشان را سفید کرده باشند و احتمالا میلیون‌ها نفر هم در فکر سفید کردن دندان‌هایشان هستند. تمایل به داشتن لبخندی درخشان تر بسیار قوی است و سفید کردن دندان به شکل بی خطری رنگ دندان‌ها را روشن‌تر می‌کند و تاثیر این کار می‌تواند تا ۵ سال پا برجا بماند.
کدام خمیردندان؟
سفید کردن دندان‌ها با استفاده از خمیر دندان راحت‌ترین و ارزان‌ترین روش برای سفید کردن دندان است؛ اما برای استفاده از خمیر دندان نیز رعایت برخی نکات لازم و ضروری است. اگر خمیردندانی را که انتخاب می‌کنید حاوی فلوراید باشد نام و مارک تجاری آن اهمیت زیادی ندارد، این خمیردندان می‌تواند به شکل خمیر، ژل یا پودر باشد ضمن اینکه می‌توانید طعم‌های مختلف خمیردندان را انتخاب کنید فقط باید دقت کنید که فلوراید که ماده اصلی ضد پوسیدگی است و در تمیزی و خوش‌بویی دهان و براق‌شدن دندان‌هایتان موثر است، حتما در خمیردندان موجود باشد. بعضی افراد به خمیر دندان‌های ضدجرم علاقه دارند که از به وجود آمدن رسوبات سخت و سنگینی روی دندان جلوگیری می‌کند. فقط یادتان باشد که بهتر است همیشه از این نوع خمیردندان استفاده نکنید چون اجزای ساینده زیاد آن می‌تواند دندان‌های شما را ساییده و حساس کند. بعضی خمیردندان‌ها حاوی مواد سفیدکننده‌ای هستند که به تدریج می‌توانند موجب از بین رفتن لکه‌های رنگی روی دندان‌ها شود، اما شاید به اندازه موادی که از سوی یک متخصص برای بعضی انواع خاص دندان تجویز می‌شوند، موثر نباشند. خمیردندان‌های جدید حاوی مواد ضد باکتری هستند که تا ۱۲ ساعت بعد از مسواک‌‌زدن در دهان شما، فعال باقی می‌ماند.
انواع خمیردندان‌های موجود
شاید در خرید یک خمیردندان با اصطلاحاتی از قبیل خمیردندان‌های ضدپوسیدگی، خمیردندان‌های ضدجرم، خمیردندان‌های ضد پلاک و خمیردندان‌های ضد حساسیت برخورد کرده باشید به همین منظور برای آشنایی با این مفاهیم، به توضیح مختصری درباره آنها می‌پردازیم.
خمیردندان ضدپوسیدگی: در این خمیردندان‌ها از ترکیبات فلوراید به عنوان ماده ضدپوسیدگی استفاده می‌شود، این ماده باعث استحکام دندان‌ها و افزایش مقاومت آنها در باکتری‌های مضر درون دهان می‌شود.
خمیردندان‌های ضدجرم: این نوع خمیردندان‌ها باعث پیشگیری یا کندشدن تشکیل جرم روی دندان‌ها می‌شود. به عبارت دیگر بعد از تشکیل جرم تنها راه از بین بردن آن مراجعه به دندانپزشک است و استفاده از این خمیر دندان‌ها، برای از بین بردن جرم مفید نیست.
خمیردندان‌های ضدپلاک: بد نیست بدانید پلاک چیست. پلاک لایه نازکی است که به طور معمول با چشم دیده نمی‌شود و حاوی باکتری‌ها، بزاق و ... است که روی سطح دندان‌ها تشکیل می‌شود. این باکتری‌ها با تولید اسید باعث پوسیدگی دندان، قرمزی و خونریزی لثه‌ها می‌شوند. درمان نشدن این حالت‌ها ممکن است به افتادن دندان منجر شود.
خمیر دندان‌های ضدحساسیت: بعضی از افراد دندان‌های حساس دارند که با خوردن غذاهای شیرین، ترش یا مواد سرد و گرم احساس درد ایجاد می‌کنند. این نوع خمیردندان‌ها این‌گونه حساسیت‌ها را کاهش می‌دهد.
روش‌های موثر برای سفید کردن دندان
موثرترین و سالم‌ترین روش سفید کردن دندان‌ها، انجام این کار تحت نظارت دندان پزشک است. عموما سفید کردن برای حداقل ۹۰درصد افراد موفقیت‌آمیز است، گرچه ممکن است برای همه انتخاب درستی به شمار نیاید. چنانچه شما دارای دندان‌های حساس، بیماری لثه یا ساییدگی مینا هستید، ممکن است سفید کردن برای شما قابل انجام نباشد در این صورت روش‌های دیگری برای شما توصیه می‌شود. سفید کردن دندان به طور کلی به سه دسته تقسیم می‌شود که جرم‌گیری دندان‌ها یکی از شایع‌ترین آنها است. در این روش که در دندانپزشکی انجام می‌شود دندانپزشک با محلول پروکسیدی با غلظت درحدود ۳۵درصد، طی یک جلسه، رنگ دندان‌ها را ۱۲ تا ۱۴ درجه سفیدتر می‌کند. در روش بعدی خودتان می‌توانید با استفاده از ابزاری که از دندانپزشکتان خریداری می‌کنید، این‌کار را انجام دهید. دندانپزشک ژلی برایتان تهیه می‌کند که باید به مدت دو هفته هر شب چهار ساعت روی دندان‌هایتان بمالید. این ژل‌ها بین ۱۰ تا ۱۵‌درصد پروکسید در خود دارند و می‌توانند رنگ دندان‌ها را تا ۸ درجه سفیدتر کنند، اما استفاده از خمیردندان‌های ارزان که در بازار موجود است نیز یکی از روش‌های سفید کردن دندان است این خمیردندان‌ها که حاوی ۴‌درصد پروکسید هستند، می‌تواند ۲ تا ۳ درجه رنگ دندان‌هایتان را سفیدتر کنند.
چند درجه روشن می‌شود؟
اما علاوه بر استفاده از خمیر دندان طی سال‌های گذشته روش‌های دیگری نیز برای سفید کردن دندان به وجود آمده که باید زیر نظر دندان پزشک انجام شود . بیشتر متقاضیان در زمان مراجعه به مطب بیشتر مایل هستند بدانند اگر دندان‌هایشان را سفید کنند، چند درجه روشن‌تر می‌شود. طی سال‌های گذشته و با مد شدن سفید کردن دندان‌ها بروشورهای تبلیغاتی مملو از تبلیغات محصولات سفیدکننده دندان شده است که ادعا می‌کنند، با یک بار استفاده از آن محصول، دندان‌های شما تا ۹ درجه روشن‌تر می‌شوند ولی این بیشتر یک طرح تبلیغاتی است تا واقعیت. معمولا این محصولات، پس از هر بار استفاده، فقط ۲ تا ۳ درجه دندان‌ها را سفیدتر می‌کنند. برای این که بفهمید رنگ دندان‌هایتان، چقدر سفیدتر شده است، باید رنگ آنها را قبل و بعد از درمان، ثبت کنید. متاسفانه هنوز سیستم استانداردی در دندانپزشکی برای مشخص کردن رنگ دندان‌ها وجود ندارد و رایج‌ترین وسیله‌ای که در مطب‌های دندانپزشکی استفاده می‌شود، نمونه رنگ وایتا است. در این نمونه رنگ، رنگ دندان‌ها به ۴ گروه تقسیم می‌شود. قهوه‌ای مایل به سرخی، زرد مایل به سرخی، خاکستری و خاکستری مایل به سرخی، در هر یک از این ۴ گروه، ۴ یا ۵ نوع تیرگی و روشنی وجود دارد. دندانپزشک به شما کمک خواهد کرد، رنگ دندان‌تان را قبل و بعد از درمان، با مقایسه با نمونه رنگ تعیین کنید و متوجه شوید، سفید کردن دندان‌ها، چند درجه دندان‌هایتان را روشن‌تر کرده است. جالب است بدانید، همه دندان‌های شما یک رنگ نیستند، معمولا دندان‌های جلویی روشن‌تر و دندان‌های آسیا تیره‌ترند. هدف اصلی از سفید کردن دندان‌ها این نیست که به روشن‌ترین درجه برسیم، بلکه دندان‌هایتان را باید تا درجه‌ای روشن کنید که با رنگ چهره شما هماهنگی داشته باشد.
چند توصیه
حتما روزانه به مدت ۵-۴ دقیقه مسواک بزنید و پس از هر بار مسواک زدن بین دندان‌ها را نیز نخ بکشید. از مراجعه مرتب به دندانپزشک برای تشخیص زود هنگام و درمان پوسیدگی‌های کوچک و جرم‌گیری به موقع دندان‌ها نیز غافل نشوید. سیگار نکشید. هرگونه مصرف فرآورده‌های تنباکو، رنگ دندان‌های شما را تیره می‌کند، درست همان طور که سرنوشت سلامت بدن شما را تیره و تار می‌کند. برای سفید شدن دندان‌هایتان می‌توانید گاهی اوقات (نه به طور مرتب) از خمیر دندان‌های سفیدکننده استفاده کنید. به یاد داشته باشید این خمیر دندان‌ها دارای مواد ساینده هستند و استفاده مرتب از آنها باعث حساس شدن دندان‌ها به غذاهای سرد و گرم و سایر تحریکات می‌شود. بنابراین از استفاده مداوم از خمیر دندان‌های سفید کننده جدا بپرهیزید. تا حد ممکن از مصرف غذاهای رنگی بپرهیزید. بعضی غذاهای رنگی عبارتند از: قهوه، چای، نوشابه، سرکه، توت‌فرنگی، شاتوت، تمشک، سس گوجه فرنگی. پس از هر بار مصرف مواد رنگی دهانتان را آب بکشید. از خوردن مواد بسیار داغ یا بسیار سرد بپرهیزید. زیرا این مواد با تغییرات ناگهانی دمایی روی دندان‌ها باعث ایجاد ترک‌های ریز بر روی دندان‌ها می‌شوند که همین ترک‌ها محل مناسبی برای گیر افتادن رنگ دانه‌ها است و کم کم باعث تیره شدن دندان‌های شما می‌شود. خوردن مواد اسیدی را کنار بگذارید. موادی مانند نوشابه‌های گاز دار یا خوراکی‌های بسیار ترش، روی دندان‌های شما خلل و فرج ایجاد می‌کنند که همین خلل و فرج رنگدانه‌ها را به خود جذب می‌کنند و رنگ دندان‌های شما تیره‌تر می‌شود.