آینده از آن گردشگری است
گروه جامعه- روزهای ابتدایی خرداد ماه بود که مهدی جهانگیری، شرکت توسعه ایرانگردی و جهانگردی را به مقصد معاونت سرمایه‌گذاری سازمان میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی ترک کرد تا این بار در ردای یکی از معاونان اسفندیار رحیم مشایی، سرمایه‌هایی که می‌بایست خیلی پیش‌تر به سمت ساختار فرهنگی و گردشگری کشور هدایت می‌شد را جذب کند.
گروه جامعه- روزهای ابتدایی خرداد ماه بود که مهدی جهانگیری، شرکت توسعه ایرانگردی و جهانگردی را به مقصد معاونت سرمایه‌گذاری سازمان میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی ترک کرد تا این بار در ردای یکی از معاونان اسفندیار رحیم مشایی، سرمایه‌هایی که می‌بایست خیلی پیش‌تر به سمت ساختار فرهنگی و گردشگری کشور هدایت می‌شد را جذب کند. او در روز معارفه‌اش البته با این عزم به میدان آمد همان کسی که با اعتماد به نفس اعلام می‌کرد نکات ثبت شده در کارنامه کاری‌اش پیش از این هرگز نظیر نداشته است. جهانگیری البته یک نقطه درخشان هم در پرونده دارد که سبب شد عید نوروز در زمره میراث معنوی جهانی به ثبت برسد ولی انتظارات از فردی که مدعی طراحی زیرساخت‌ها در حوزه گردشگری است همانا پیاده کردن اصل ۴۴ و از میان برداشتن موانعی است که تاکنون اعتماد سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی برای گام نهادن در حوزه شکوفایی فرهنگ را از میان برده است. به همین بهانه او روز یکشنبه میهمان روزنامه دنیای اقتصاد بود تا در گفت‌وگویی مواضع خود را روشن کند. گفتگوی ما را با مهدی جهانگیری در زیر بخوانید.
یک ماه قبل، قائم‌مقام سازمان میراث فرهنگی از اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی در این بخش خبر داد. تاکنون چند درصد از اموال سازمان میراث فرهنگی به بخش خصوصی واگذار شده است؟
سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، خصوصی‌سازی را در معنای واقعی با فروش هتل‌های لاله نشان داد و به رغم آنکه بسیاری انتظار نداشتند سازمان این کار را انجام دهد، عزم و اراده‌ای جدی را در این بخش به کار برد.
اعتراف می‌کنم که نمی‌توانستیم هتل‌ها را اداره کنیم در حالی که کسانی باید عهده‌دار مدیریت هتل‌ها شوند که منابع را به طور مشخص در نظر بگیرند و هزینه‌های زاید را کاهش دهند؛ البته از همه مهم‌تر اینکه کیفیت را چاشنی مدیریت خود کنند.
بنابراین خصوصی‌سازی در سازمان میراث فرهنگی تنها به فروش هتل لاله محدود می‌شود؟
موارد دیگری هم وجود دارد اما مهم‌ترین فعالیت سازمان در این بخش به خصوصی‌سازی هتل‌های زنجیره‌ای لاله بازمی‌گردد.
همانطور که در روز معارفه خود نیز نوید دادید انتظار می‌رود حجم سرمایه‌گذاری‌ها در بخش زیرساخت‌های گردشگری یک جهش را تجربه کند. با این رویکرد حجم سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی این بخش چقدر برآورد می‌شود؟
در حال دسته‌بندی این رقم هستیم و در حال حاضر رقم دقیقی در دست نداریم.
یعنی رقم سرمایه‌گذاری‌ها مشخص نیست؟
آماری وجود دارد که از سوی سازمان سرمایه‌گذاری‌های خارجی به تصویب رسیده است که همه آن را اعلام می‌کنند ما هم انشاءا... هفته آینده آن را اعلام خواهیم کرد.
سرمایه‌گذاران خارجی درگذشته برای سرمایه‌گذاری در ایران با موانع بسیاری روبه‌رو بوده‌اند که به نظر می‌رسد این موانع کماکان بر سر راه آنها وجود دارد یکی از این موانع می‌تواند عمل نکردن بانک‌های عامل به تعهداتشان باشد برای برطرف شدن این موانع چه کار کرده‌اید؟
بانک‌ها مجموعه‌هایی هستند که تا وقتی موضوع تامین منابع را محقق نکنند طبیعی است که اتفاقی نخواهد افتاد. عرف این است که سرمایه‌گذار ۱۰ تا ۱۵درصد اعتبار هر پروژه‌ای را وارد کشور کند. با رویکردی که سال گذشته آقای مشایی در پیش گرفتند، از محل بنگاه‌های زودبازده سه هزار میلیارد تومان و ده درصد نیز از مصوبات استانی تسهیلاتی برای صنعت گردشگری مصوب و هزار و ۸۰۰میلیارد تومان پروژه برای بانک‌ها تعریف شد. ما در‌حال‌حاضر با بانک‌ها یکی به دو می‌کنیم که بتوانیم این اعتبارات را دریافت کنیم البته بخشی را هم دریافت کرده‌ایم.
چقدر؟
۵۰۰ میلیارد تومان را نهایی کرده‌ایم.
یعنی چند درصد؟
نزدیک به ۱۵ تا ۲۰درصد اما اگر بخواهیم این رقم را نسبت به سال‌های گذشته مقایسه کنیم قابل توجه است. با این حرکت طلسم ندادن وام به صنعت گردشگری شکسته شد و نوعی فرهنگسازی در سیستم بانکی کشور به وجود آمد.وقتی ۵۰ تا ۶۰ میلیون یورو از محل صندوق ذخیره ارزی برای سرمایه‌گذاران خارجی در بخش گردشگری مصوب می‌کنیم، بدین معنا است که فضای خوبی در کشور ایجاد شده است.
به هر حال فرآیند پرداخت وام از سوی بانک‌ها طولانی است اگر بتوانیم منابعی که تخصیص داده شده از بانک‌ها خارج کنیم و به پروژه‌ها اختصاص دهیم معنایش این است که گردشگری راه خود را پیدا کرده است.
با این حال هنوزهم بسیاری از سرمایه‌گذاران به همین علت از سرمایه‌گذاری در ایران منصرف می‌شوند.
ضرر می‌کنند.
آنها ضرر می‌کنند یا ما؟
ما که ضرر می‌کنیم ولی مطمئن باشید آنها بیشتر ضرر می‌کنند؛ چرا که آینده از آن گردشگری است، البته این گفته‌هایم براساس دیدگاه صنفی یا ناسیونالیستی نیست، چه بخواهیم و چه نخواهیم آینده از آن گردشگری است.
در خبرها آمده قرار است در ماه آینده همایش‌هایی درخصوص فرصت‌های سرمایه‌گذاری ایران برگزار شود که در این همایش‌ها بسته‌هایی با محتوای ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری در ایران به سرمایه‌گذاران خارجی ارائه می‌شود، هدف چیست؟
به هر حال معرفی پروژه‌ها شرایط تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران را مهیا می‌کند. البته برای فراهم شدن مقدمات این کار می‌بایست سه الی چهار مسیر را بر مبنای خواسته سرمایه‌گذار طی می‌کردیم. بخشی از آن به قوانین و مقررات مربوط می‌شود، بدین معنا که وقتی سرمایه‌گذار وارد ایران می‌شود باید از بعد فرآیند سرمایه‌گذاری آسوده‌خاطر شود و البته تهیه بسته‌های سرمایه‌گذاری بخشی از مسیر را کوتاه می‌کند.
در این فرآیند همچنین به اصلاح قوانینی پرداختیم که دست‌و‌پاگیر است. در برخی مواقع قوانین خوبی وجود دارد که باید اجرایی شوند.
برای مثال ماده ۲۲ قانون واگذاری زمین به تاسیسات گردشگری از آن دست قوانینی است که از طریق سازمان ملی مسکن حل شد، در عین حال قوانین مربوط به تعرفه‌ها و معافیت‌های مالیاتی گمرکات نیز نیازمند آیین‌نامه اجرایی است که این‌ها باید به کمک دولت و حضور آقای مشایی در هیات دولت به حداقل برسد. مسیر دوم، راه‌اندازی دفاتر اطلاع‌رسانی است که در خارج از کشور شکل می‌گیرد.
این دفاتر در کدام کشورها فعالیت می‌کنند؟
در حال حاضر ۳۸ بازار هدف تعریف کرده‌ایم و دفاتری که تا این لحظه به امضای تفاهم‌نامه رسیده است در سه کشور بحرین، کویت و ترکیه است و تفاهم‌نامه مربوط به آمریکای شمالی نیز در حال نهایی شدن است.
این قراردادها با چه کسانی منعقد می‌شود؟
این قراردادها با سرمایه‌گذارانی منعقد می‌شود که یا ایرانی‌اند یا خارجی مقیم سایر کشورها؛ البته در این فرآیند از سفارتخانه‌ها نیز کمک گرفته شد و برای تک‌تک سرمایه‌گذاران تاییدیه نیز دریافت شده است.
در اخباری که طی روزهای گذشته منتشر شد از برگزاری پیش‌همایش‌هایی خبر داده‌اید که برای نخستین بار قرار است برگزار شود.
پیش از همایش‌ها برای جذب ایرانیان مقیم خارج و همچنین سرمایه‌گذاران دیگر کشورها، پنج نشست تخصصی در تعدادی از بازارهای مهم توسط همین دفاتر برگزار می‌شود.
اما شما اعلام کردید که تنها سه دفتر از این دفاتر نهایی شده است؟
نه در حال حاضر ۱۵ دفتر در کشورهای مختلف نهایی شده اما در حال حاضر فقط سرمایه‌گذاران سه دفتر مشخص شده‌اند که تعداد این دفاتر تا ۱۵ مرداد به ۲۰ دفتر می‌رسد.
این پنج نشست در کدام کشورها برگزار می‌شوند؟
برگزاری این پنج نشست در هفت کشور پیش‌بینی شده که در پنج کشور قطعا برگزار خواهد شد. کشورهایی چون مالزی، سنگاپور، چین، امارات، تایلند و عربستان به طور قطع از جمله مناطقی هستند که برای برگزاری این پیش همایش‌ها مورد نظر قرار گرفته‌اند.
در این همایش‌ها چه برنامه‌هایی ارائه خواهد شد؟
وضعیت سرمایه‌گذاری را در ایران از حیث مراحل و شرایط توضیح خواهیم داد و از افراد شاخص و سرمایه‌گذار برای حضور در ایران دعوت خواهیم کرد. البته در‌حال‌حاضر کمیته‌ها فعال شده‌اند همچنین شناسنامه ۷۰۰ منطقه نمونه گردشگری نیز آماده و امکان‌سنجی شده است و به دفاتر نمونه گردشگری تکلیفی ابلاغ شد مبنی براینکه ۵۰درصد از مناطق را به بخش خصوصی واگذار کنند. سایر کمیته‌های محتوایی هم که در ستاد شکل گرفته‌اند مسوولیت تهیه بسته‌های سرمایه‌گذاری را برعهده دارند.
تاکنون چه تعداد بسته سرمایه‌گذاری برای ارائه به سرمایه‌گذاران آماده شده است؟
سال گذشته ۱۱۶۴ پروژه تعریف شد که بخشی از آن در مناطق نمونه گردشگری به صورت منطقه‌ای مشخص شده بود؛ اما امسال وضعیت این مناطق به صورت کامل مشخص می‌شود به نحوی که وضعیت آب، برق و زیرساخت‌ها در این بسته‌ها تعبیه خواهد شد. با این وصف به تمام استان تکلیف کرده‌ایم که ظرف مدت دو ماه براساس این شاخص‌ها، بسته‌های موردنظر را تعریف کنند. ببینید! گردشگری یک صنعت نوپا است بنابراین نمی‌توان انتظاراتی هم وزن انتظاراتی که از وزارت نفت می‌رود را از این سازمان نیز داشت. سال گذشته اراده حاکمیت و نظام را برای توسعه گردشگری به نمایش گذاشتیم.
گاهی به ما می‌گویند بیایید در زمینه گردشگری فرهنگسازی کنید، درحالی که هزینه‌های این فرهنگسازی کوچک نیست، به هر حال ممکن است در بخش‌هایی موفقیت صد در صد حاصل شده باشد و در بخش‌هایی نه.
پرسودترین بخش‌های صنعت گردشگری معمولا چه بخش‌هایی هستند؟
مجتمع‌های خدمات رفاهی
اما در این بخش که تنها اخباری از کلنگ‌زنی به گوش می‌رسد؟
بالاخره مقدمه این کار این است که کارگر بگیریم و کلنگ بزنند اما براساس آخرین گزارش‌ها که سازمان حمل‌ونقل پایانه‌ها در کمیته ملی مجتمع‌های خدمات بین راهی منتشر کرده بالغ بر ۲۴۰ مجتمع خدمات رفاهی در محورهای گردشگری در سال گذشته وجود داشته است امسال نیز یک جهش قابل توجه در این بخش به وجود خواهد آمد. البته سازمان در حال راه‌اندازی یک بانک اطلاعاتی است که جزییات تمام پروژه‌ها از این پس در آن قرار خواهد گرفت.
