ایران در ابتدای راه استفاده از انرژی خورشیدی

ندا گنجی

وقتی گفته می‌شود مصرف انرژی در ایران برابر با مصرف انرژی در کشوری با جمعیت ۷۵۰میلیون نفر است، بیراه نیست که بگوییم میزان تخریب محیط‌زیست نیز تا ۱۰ برابر بیش از روال عادی آن در حال رخ دادن است.

امروز اگر منابع نفت و گاز جزو شاخص‌های ثروتمندی دولت‌ها به شمار می‌آید؛ اما اغلب این کشورها به دنبال آن هستند مصرف سوخت‌های فسیلی خود را که مهمترین عامل آلایندگی است به حداقل برسانند تا بدین ترتیب منابع تجدیدناپذیر زیست‌محیطی خود را حفظ کنند.

تا جایی که کشور آلمان طی سال گذشته میزان ۵/۶درصد از مصرف سوخت فسیلی خود کاسته است؛ اما ایران طی این مدت ۲/۴درصد نیز به مصرف سوخت‌های فسیلی افزوده است.

این‌ها مطالبی است که از سوی کارشناسانی مطرح شد که روز گذشته در موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور گرد هم آمده بودند تا بر اهمیت انرژی خورشیدی در مسائل زیست‌محیطی و اقتصادی تاکید کنند.

پیمان کنعان، مدیرکل دفتر انرژی‌های نو در وزارت نیرو در این باره گفت: «در شرایطی که در حال حاضر بحران‌هایی چون گرم‌ شدن زمین و آلاینده‌های هوا مطرح است، مصرف انرژی‌های خورشیدی به ازای هر مگاوات ساعت، ۱۲ کیلوگرم دی‌اکسید‌کربن تولید می‌کند اما این رقم در مصرف سوخت‌های فسیلی‌ای چون زغال‌سنگ به ۹۰۰کیلوگرم می‌رسد.

به گفته او، «ایران در کمربند انرژی تابش خورشید قرار گرفته است به نحوی که کشور در طول سال از ۳۰۰روز آفتابی برخوردار است؛ اما در مصرف این انرژی هنوز «نوپا» است، اما کشوری مانند آلمان که حتی بیشینه تابش آفتاب در آن از کمینه تابش آفتاب در ایران کمتر است توانسته ۳۰درصد از انرژی کشور خود را از این راه تامین کند و البته ۱۰درصد از مصرف سوخت فسیلی خود را نیز بکاهد.

البته به زعم این کارشناس ایران با به‌کارگیری انرژی خورشیدی می‌تواند تا ۴۰درصد از میزان مصرف سوخت‌های فسیلی خود کم کند.»

تبدیل آفتاب به انرژی دست‌کم از سال ۱۸۶۱ که اولین موتور خورشیدی در فرانسه به ثبت رسید برای بسیاری از مخترعین یک رویا بوده است؛ اما امروز نوآوری‌ها، سرمایه‌گذاری‌ها و پیشرفت‌های فنی و علمی که انرژی خورشیدی به وجود آورده، شرایط امیدوارکننده‌ای را در زمینه معادلات آتی انرژی فراهم کرده است.

به نحوی که حتی عربستان سعودی نیز به دنبال تامین این منبع انرژی است؛ چرا که این کشور در نظر دارد به یکی از قطب‌های تحقیق درباره انرژی خورشیدی تبدیل شود تا در آینده در کنار صدور نفت، صادرات عمده برق را هم در کارنامه خود ثبت کند.

با این حال به اعتقاد کنعان، ایران در ۵ تا ۶ سال آینده به جمع کشورهای پیشرو در این صنعت خواهد پیوست.

او گفت: «در شرایط غیرعادی، چون وقوع سیل و زلزله که دسترسی به انرژی آسان نیست، دسترسی به انرژی برق یا گرما از طریق انرژی خورشیدی به راحتی صورت می‌گیرد. در عین حال در مناطق حافظت‌ شده محیط زیست، مراکز محیط‌بانی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.»

کنعان تاکید می‌کند ترویج انرژی خورشیدی به معنای حذف سوخت فسیلی نیست. با این دیدگاه که همه انرژی‌ها اعم از آب و باد و سوخت‌های فسیلی می‌بایست در تولید انرژی سهم داشته باشند و در مواقعی که دسترسی به انرژی‌های دیگر ممکن نیست از نور خورشید بهره جست.

این کارشناس در خصوص تاثیر این انرژی بر حفظ محیط‌زیست نیز در گفت‌وگو با دنیای اقتصاد گفت: «انرژی خورشیدی در کاهش آلاینده‌هایی چون دی‌اکسید کربن، کربن و گوگرد و نیترات تاثیر به سزایی دارد؛ چرا که این انرژی جزو انرژی‌های پاک به حساب می‌آید. بنابراین اگر نیروگاه‌هایی که در حال حاضر در کشور با سوخت‌های فسیلی به تولید برق مشغولند در سطح شهر توزیع شود از میزان آلودگی هوا نیز کاسته می‌شود.

بدین معنا که اگر در پشت‌بام منازل مسکونی در سطح شهر حتی دستگاه فتو ولتائیک با ظرفیت تولید یک کیلووات برق- که نور خورشید را مستقیما به برق تبدیل می‌کند، نصب شود هم منجر به کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی می‌شود و هم کاهش آلودگی هوا را به دنبال خواهد داشت.