رشد در سواری‌ها، کاهش در تجاری‌ها
حمیدرضا بهداد- صنعت خودرو را در کشور ما بحق لکوموتیو نامیده‌اند؛ چرا که اگر راه افتاده و اوج بگیرد به سان لکوموتیو صنایع مهم دیگری نظیر فولاد را نیز به دنبال خود کشانده و توسعه می‌دهد.
حمیدرضا بهداد- صنعت خودرو را در کشور ما بحق لکوموتیو نامیده‌اند؛ چرا که اگر راه افتاده و اوج بگیرد به سان لکوموتیو صنایع مهم دیگری نظیر فولاد را نیز به دنبال خود کشانده و توسعه می‌دهد. این صنعت که عمر آن در ایران به تازگی مرز ۴۰ سالگی را رد کرده است، جزو شاخص‌ترین صنایع کشور به حساب آمده و به اعتقاد بسیاری از کارشناسان می‌توان آن‌را در مقایسه با سایر بخش‌های صنعتی داخل، شاخص و حتی ممتاز تلقی کرد. این در حالی است که لازمه شکوفا ماندن و توسعه بیشتر یافتن، بالابردن سطح کمی و کیفی تولید بوده و هر چه این منحنی رو‌به رشد‌تر باشد حکایت از پیشرفت صنعت خودرو دارد. خودروسازان داخلی بهرغم حرکت نسبتا به جلویی که تا به امروز در مباحث کمی و کیفی تولید داشته‌اند، اما هنوز به گفته برخی کارشناسان این حرکت‌ها با آنچه که باید باشد فاصله دارد و جای کار بسیار است. به هر‌حال انتظارها از ایران‌خودرو به عنوان بزرگترین خودروساز خاورمیانه، پارس‌خودرو که نام قدیمی‌ترین خودروساز کشور را یدک می‌کشد و همچنین سایپا که دومین خودروساز بزرگ داخلی به حساب می‌آید، بالاتر از اینهااست. البته این سه توانسته‌اند از لحاظ تیراژ تولید، آمار به نسبت قابل قبولی را از خود به جا بگذارند اما در مباحث کیفی هنوز با رضایت عموم فاصله دارند.
رشد ۶/۴درصدی تولید خودرو در سال ۸۶ نسبت به ۸۵
پرداختن به بحث‌های کیفی و فنی قصد ما در این مقوله نیست و محور این گزارش بیشتر برپایه آمار تولید سه خودروساز نیمه‌دولتی کشور می‌چرخد. آماری که حکایت از تولید ۹۴۱هزارو ۷۸ دستگاه خودروی سواری و به تبع آن رشد ۶/۴درصدی تولید خودرو در سال ۸۶ و در مقایسه با سال ۸۵ دارد. این در حالی است که پارس‌خودرو رشدی ۷/۱۵ درصدی را در بازه زمانی مذکور تجربه کرده و ایران‌خودرو نیز به رشدی ۳/۴ درصدی دست یافت، اما سایپا با کاهش تولید ۴/۱ درصدی روبهرو شد که مسلما این موضوع نمی‌تواند نکته مناسبی برای دومین خودروساز بزرگ کشور به حساب آید. از کل تولید خودروهای سواری در سال پیش ۴۵۱هزارو ۵۶۹ دستگاه (حدود نیمی از کل تولید خودروی سواری در این سال) سهم ایران‌خودرو بوده و ۲۸۶هزارو ۹۰۴ دستگاه نیز سهم سایپا و ۲۰۲ هزارو ۶۰۵ دستگاه باقیمانده نیز به پارس‌خودرو اختصاص دارد.
رشد ۹/۲ درصدی تولید پراید
گزاف نیست اگر بگوییم بازار فروش سایپا و پارس‌خودرو روی کاکل پراید می‌چرخد. پرایدی که سالانه حدود ۴۰۰ هزار دستگاه تیراژ تولید داشته و پرفروش‌ترین خودرو تولید داخل به حساب می‌آید. این محصول همواره در صدر جدول خودروهای کم‌کیفیت تولید داخل جاگرفته شنیده‌ها از خروج احتمالی‌اش از خط تولید طی سال آینده حکایت دارد. پراید به لحاظ آنکه ارزانترین محصول داخلی در بازار خودرو است همواره پرتقاضا بوده و پس از سهمیه‌بندی بنزین و روی آوردن مشتریان به خرید خودروهای کم‌مصرف، از اقبالی بیش از پیش در فروش برخوردار شد. این در حالی است که تولید آن در سال ۸۶، در مقایسه با مدت مشابه سال ۸۵ به رشدی ۹/۲ درصدی دست یافت. در مجموع طی سال گذشته ۴۴۰ هزار و ۶۵۳ دستگاه پراید در کشور به تولید رسید که ۲۶۰ هزارو ۹۲ دستگاه آن متعلق به سایپا و ۱۸۰ هزارو ۵۶۱ دستگاه باقیمانده نیز به پارس‌خودرو، اختصاص دارد. سایپا در زمینه تولید این خودرو طی سال ۸۶ رشدی ۴/۹درصدی را نسبت به مدت مشابه سال گذشته تجربه کرد و پارس‌خودرو نیز با رشد ۷/۱۶درصدی در این مورد روبهرو شد.
بالاترین تیراژ برای خودرویی ضررده
علی‌رغم آنکه مسوولان ایران‌خودرو معتقدند از تولید پژو روآ ضرر می‌کنند بیشترین تیراژ تولید در این شرکت طی یکی دو سال اخیر متعلق به همین خودرو است. روآ که موتور ارتقا یافته و بهینه شده پیکان روی آن سوار است ارزانترین محصول ایران‌خودرو به حساب می‌آید اما نه به لحاظ فروش و نه به لحاظ تیراژ به هیچ‌وجه قابل مقایسه با پراید نیست. ایران‌خودرویی‌ها قصد داشتند پس از حذف پیکان از روآ به‌عنوان تنها محصول زیر ۱۰ میلیون تومان خود به‌عنوان رقیبی برای پراید بهره بگیرند که تاکنون موفق به عملی کردن این تئوری نشده‌اند. البته آنها توانستند در تولید این خودرو طی سال ۸۶ به رشدی ۶/۱۲درصدی در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته دست یابند به‌نحوی که حتی حدود پنج‌هزار دستگاه نیز بیشتر از برنامه، روآ تولید کردند این خودرو طی سال‌جاری بیشترین برنامه تولید را به خود اختصاص داده است.
رشد تولید سمند
سمند که به برند ملی ایران‌خودرو شهرت دارد سهم بسزایی از آمار تولید سال ۸۶ این شرکت را به خود اختصاص داده است. بزرگترین خودروساز خاورمیانه طی سال گذشته حدود ۹۰ هزار دستگاه سمند را به تولید رساند که حکایت از رشد ۸/۱۶درصدی در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته دارد. این میزان رشد در شرایطی است که به اعتقاد برخی کارشناسان تیراژ فعلی سمند و همچنین سطح کیفی آن، برازنده و شایسته این خودرو که نام ملی را با خود یدک می‌کشد نیست. سمند هم‌اکنون دارای چهار مدل معمولی، سریر، LX سال و سورن بوده سه تای آخر جزو خودروهای صادراتی داخل محسوب می‌شود. ایران‌خودرو همچنین چند سایت تولیدی سمند را در کشورهایی نظیر سنگال و سوریه و ونزوئلا احداث کرده است و برای سال‌جاری نیز قصد تولید بیش از ۱۰۰ هزار دستگاه سمند را دارد.
کاهش تولید پژو ۴۰۵
پژو ۴۰۵ با وجود آنکه عمر پلت‌فرم آن در حال عبور از مرز ۳۰ سالگی است اما هنوز هم در بازار ایران دارای مشتریان پروپا قرصی بوده و به نوعی اعتبارش محفوظ مانده است.
این خودرو که بحران عجیبی مانند بروز آتش‌سوزی در مدل‌های ۸۳ و ۸۴ خود را از سر گذراند و نسبتا به آرامش رسید طی سال ۸۶ بیشترین برنامه تولید ایران‌خودرو را در اختیار داشت هرچند که بزرگترین خودروساز خاورمیانه نتوانست کل این برنامه را جامه عمل بپوشاند و همین امر نیز سبب شد تا تولید پژو ۴۰۵ کاهش تولیدی ۲/۲۱ درصدی را طی این سال و در مقایسه با سال ۸۵ تجربه کند. این درحالی است که سال گذشته زمزمه‌هایی مبنی بر حذف این خودرو از خط تولید داخل به گوش رسیده و عنوان می‌شد که قرار است مدل فیس لیفت شده آن با نام SLX جایگزین ۴۰۵ پیر شود که هنوز ایران‌خودرو رسما در این زمینه اظهارنظری نکرده است. این شرکت طبق آنچه در آمار ارائه شده از سوی سازمان گسترش آمده، تولید ۱۱۰ هزار دستگاه پژو ۴۰۵ را در برنامه سال‌جاری خود قرارداده است، در حالی که چندی پیش سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت طی نامه‌ای حدمصرف سوخت و آلایندگی این خودرو را بیش از حد استاندارد دانسته و عنوان کرد که پژو ۴۰۵ باید از خط تولید حذف شود. هرچند که ایران‌خودرویی‌ها زیر بار این موضوع نرفته‌اند.
پژو۲۰۶
پژو۲۰۶ نیز جزو محصولات نسبتا پرتیراژ ایران‌خودرو است. محصولی که به لحاظ قابلیت‌های فنی و ظاهر جوان‌پسندش، بسیار پرفروش بود و تقاضا برای آن در بازار خودرو داخل بالا است. ایران‌خودرو طی سال ۸۶ در تولید این خودرو رشدی ۰۲/۰درصدی را در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته تجربه کرد. این در حالی است که تولید بیش از ۹۵هزار دستگاه پژو۲۰۶ در برنامه سال جاری این شرکت قرار دارد.
پژو پارس
این را نمی‌توان انکار کرد که پژو پارس محصولی محبوب و پرفروش برای ایران‌خودرو است. محصولی که به دلیل مصرف سوخت بالایش، اوایل سهمیه‌بندی بنزین با کم‌مهری مشتریان روبهرو شد و ایران‌خودرو نیز به تبع آن برای چند ماه برنامه ماهیانه تولید آن را کاهش داد. این در حالی بود که پژوپارس پس از طی این دوران گذار توانست بار دیگر با اقبال مشتریان داخلی روبهرو شده و به روزهای اوج خود در بازار داخل بازگردد. این در حالی است که ایران‌خودرو در تولید پژوپارس طی سال ۸۶ به رشدی ۴/۱۵درصدی در مقایسه با مدت مشابه سال ۸۵ دست یافت. طبق برنامه این شرکت قرار است طی سال جاری حدود ۸۰هزار دستگاه پژوپارس به تولید برسد.
کاهش تولید برای زانتیا
خودرو فرانسوی‌الاصل زانتیا که در سایپا مونتاژ می‌شود، ملی سال ۸۶ با کاهش تولیدی ۱/۲۱درصدی در مقایسه با مدت مشابه سال ۸۵ روبهرو شد. برخی کارشناسان دلیل این موضوع را مسائلی مانند کمبود قطعه دانسته و آن را مرکز ثقل کاهش تولید این محصول محبوب می‌دانند. زانتیا از همان سالی که قدم در بازار خودرو داخل گذاشت هم به لحاظ قابلیت‌های فنی و هم به خاطر ظاهر متفاوتش نسبت به سایر خودروهای موجود در بازار توانست با استقبال مشتریان داخلی مواجه شده و در این چند سالی که مهمان خط تولید سایپا است از فروش بسیار مناسبی نیز برخوردار باشد این خودرو نیز جزو کم‌مصرف‌ها به حساب آمده و با آنکه روزگاری تنها ۱۷میلیون تومان قیمت داشت امروز جزو خودروهای بالای ۳۰میلیون محسوب می‌شود. هرچند که با این وجود هنوز هم مشتریانش را از دست نداده و بازارش گرم است. سایپا تولید ۱۲هزار دستگاه زانتیا را در برنامه سال جاری خود جای داده است.
سوزوکی گراند ویتارا
سوزوکی گراند ویتارا تنها محصول شاسی‌بلند ایران‌خودرو است که هم‌اکنون در خطوط تولید سایت مشهد این شرکت مونتاژ می‌شود. سوزوکی به لحاظ قیمت بالایش از تیراژ چندانی برخوردار نبوده و ایران‌خودرو طی سال ۸۶ تنها ۲هزار و ۵۷۸ دستگاه از این خودرو را به تولید رساند. این در حالی است که تولید ۴هزار و ۵۰۱ دستگاه سوزوکی در برنامه سال جاری این شرکت جای دارد.
ریو هم کاهش تولید داشت
کره‌ای‌ها در گذشته با محصولی مونتاژی به نام دوو مهمان خط تولید کشور بودند. این در حالی است که هم‌اکنون ریو محصول شرکت کیا موتورز که در سایپا به مونتاژ می‌رسد جا پای دوو گذاشته و اتفاقا با توجه به تیراژ تولیدش، مشتریان مناسبی را در بازار داخل دارد. البته سایپا طی سال ۸۶ در تولید ریو با کاهش ۳/۱۹درصدی نسبت به مدت مشابه سال ۸۵ روبهرو شد. این شرکت برای سال جاری تولید ۱۶هزار از خودرو مذکور را در برنامه خود در نظر گرفته است که حکایت از افزایش دوهزار دستگاهی تولید ریو در مقایسه با سال ۸۶ دارد. احتمالا فروش خوب این محصول کره‌ای موجبات بالا بردن برنامه تولید آن را فراهم ساخته و مدیران سایپا را به تولید بیشتر ریو طی امسال مجاب کرده است.
رشد تولید ماکسیمای کم‌حاشیه
ماکسیما را می‌توان کم‌حاشیه‌ترین خودرو تولید (مونتاژ) داخل نامید، چرا که کم پیش آمده با مشکلات تولید، نظیر کمبود قطعه مواجه شود. این خودرو که محصول شرکت نیسان ژاپن به حساب می‌آید چند سالی می‌شود که در خطوط تولید پارس‌خودرو به مونتاژ رسیده و بهرغم آنکه جزو گران‌قیمت‌های بازار است اما مشتریان خاص خود را دارا بوده و فروش مناسبی را دارد. این در حالی است که پارس‌خودرو در تولید ماکسیما طی سال ۸۶ به رشد ۱۷درصدی در مقایسه با مدت مشابه سال ۸۵ دست یافت. این شرکت قصد دارد طی سال جاری ۲هزار و ۵۰۰ دستگاه ماکسیما را به تولید برساند.
مرسدس‌بنز
سال گذشته ایران‌خودرو تولید ۷۵۰ دستگاه سواری مرسدس‌بنز را در برنامه تدوین شده خود جای داد تا این شرکت نیز مانند پارس‌خودرو دستش از تولید محصولات لوکس کوتاه نباشد. این در حالی است که طی سال گذشته تنها ۱۲۷ دستگاه مرسدس‌بنز در ایران‌خودرو به تولید رسید که از تحقق ۱۷درصدی برنامه تولید آن طی سال گذشته حکایت دارد. ایران‌خودرو همچنین برای سال جاری تولید ۴۸۷ دستگاه مرسدس را در برنامه خود گنجانده است. این محصول در تاپ‌خودرو زیر مجموعه این شرکت به تولید می‌رسد.
دو دیفرانسیل‌ها و نیسان پیکاب
پارس‌خودرو علاوه بر محصولاتی نظیر ماکسیما، پراید و تندر ۹۰، خودروهای دو دیفرانسیل و همچنین نیسان پیکاب را نیز تولید می‌کند. به نحوی که طی سال گذشته یک‌هزار و ۴۸۶ دستگاه خودرو دو دیفرانسیل و همچنین چهار هزار دستگاه نیسان ویکاب اعم از تک‌کابین و دو کابین در این شرکت به تولید رسید که به ترتیب حکایت از رشد ۲۳ و ۱۱۵درصدی تولید این نوع خودروها طی سال ۸۶ و در مقایسه با سال ۸۵ دارد. پارس‌خودرو در نظر دارد طبق برنامه تدوین شده‌اش برای سال جاری، یک‌هزار و ۵۰۰ دستگاه خودرو دو دیفرانسیل را به همراه سه‌هزار دستگاه نیسان ویکاب تولید کند.
تندر ۹۰ و حاشیه‌ها
تندر ۹۰ را باید پرحاشیه‌ترین خودرویی نامید که طی سالیان اخیر در کشور به تولید رسیده است. این خودرو که طبق قرارداد میان دو خودروساز بزرگ کشور (ایران‌خودرو و پارس‌خودرو) و شرکت رنو فرانسه و بر پایه پلت‌فرم مشترک۹۰ X هم‌اکنون در حال تولید است اوایل سال گذشته به خطوط تولید داخل وارد شد. تمامی مباحث مربوط به تندر ۹۰ اعم از تامین قطعه و تولید انبوه آن در شرکتی مشترک میان رنو، خودروسازان داخلی و سازمان گسترش و نوسازی صنایع کشور با نام رنو پارس دنبال می‌شود. این در حالی است که حدود ۱۰۰ هزار متقاضی برای دریافت تندر ۹۰ ثبت نام کردند و قرار بود تا پایان سال گذشته خودرویشان را تحویل بگیرند اما تا به امروز که بیش از سه ماه از تاریخ مذکور نیز می‌گذرد هنوز درصد نسبتا بالایی از این ثبت‌نام کنندگان موفق به دریافت تندر ۹۰ خود نشده‌اند در این باب که چرا این وقفه طولانی در تولید و عرضه تندر به وجود آمده، مباحث متعددی مطرح می‌شود که بیشتر این مباحث بر پایه عدم تامین به موقع قطعات آن از سوی شرکت رنوپارس می‌چرخد. این در حالی است که مسوولان این شرکت نیز مسائلی مانند عدم تامین قطعات در سطح کمی و کیفی مناسب از سوی قطعه‌سازان داخلی و همچنین برطرف نشدن تعهدات مالی طرفین قرارداد را پاشنه آشیل عدم تولید و عرضه به موقع تندر ۹۰ می‌دانند.
به هر حال هر چه که هست در اوضاع فعلی جدای از آنکه مقصر به تاخیر افتادن عرضه تندر ۹۰ به ثبت نام کنندگان داخلی کدام مرجع است، موضوعی که اهمیت دارد، پایان یافتن هر چه سریع‌‌تر تعهدات باقیمانده از این خودرو است. البته ایران‌خودرو و پارس‌خودرو هم‌اکنون در مقایسه با اوایل تولید تندر ۹۰، در وضعیت بهتری قرار داشتند و آمار تولیدشان در این زمینه نسبت به سال گذشته روند رو به رشدی داشته است هر چند که به هر حال هنوز انتظارات برآورده نشده، متقاضیان باقیمانده در انتظار دریافت تندر۹۰ شان به سر می‌برند. اما جدای از این مباحث طی سال ۸۶ در مجموع حدود ۲۷ هزار دستگاه از این خودرو در کشور به تولید رسید که سهم ایران‌خودرو، ۱۳ هزار و ۳۱ دستگاه و سهم پارس‌خودرو نیز ۱۳ هزار و ۹۰۴ دستگاه تندر ۹۰ بوده است. این در حالی است که این دو شرکت به ترتیب قرار بود طبق برنامه سال گذشته خود به ترتیب ۵۰ هزار و ۲۴ هزار و ۷۵ هزار دستگاه، از خودرو مذکور را به تولید برسانند. این دو همچنین برای سال‌جاری تولید ۱۲۵ هزار دستگاه تندر ۹۰ را در برنامه خود پیش‌بینی کرده‌اند که حدود ۴۰ هزار دستگاه آن به ایران‌خودرو اختصاص دارد و ۸۵ هزار دستگاه باقیمانده نیز قرار است در پارس‌خودرو تولید شود. تندر ۹۰ جزو محصولات به روز شرکت رنو فرانسه به حساب می‌آید که با نام لوگان در برخی کشورهای اروپایی نظیر رومانی و اسپانیا نیز به تولید می‌رسد و هم‌اکنون با سه مدل E۰، E۱، E۲ در بازار ایران موجود است و بیشتر ثبت‌نام کنندگان داخلی متقاضی خرید مدل E۲ آن که فول بوده و امکانات جانبی بیشتری دارد، هستند. از ایرادهایی که به این خودرو وارد است اینکه تندر-۹۰ با شعار خودرو ارزان‌قیمت وارد کشور شد و قرار بود با قیمت زیر ۱۰میلیون تومان در بازار داخل عرضه شود. اما مسائل حاشیه‌ای نظیر همان موضوع عدم تامین به موقع قطعات دامان آن را گرفت و سبب شد تا امروز تندر-۹۰ در ساده‌ترین مدل خود قیمتی بالای ۱۰میلیون داشته باشد. چراکه قرارداد تولید آن بر پایه یورو بسته شده و طبیعتا با توجه به روند صعودی ارزش این واحد پولی هرگونه تاخیری سبب بالا رفتن قیمت قطعات شده و گرانی بیشتر تندر-۹۰ را موجب می‌شود.
چری چه شد؟
ایران‌خودرو پس از آنکه پیکان از خطوط تولیدش حذف شد همواره به دنبال جایگزینی مناسب برای آن بود. جایگزینی که هم بتواند از لحاظ تیراژ، آمار توجیه‌پذیری داشته باشد و هم از جنبه قیمت، محصولی ارزان به حساب بیاید چراکه به هر حال این شرکت به تبع تولید پیکان درآمد مناسب و درخوری به دست می‌آورد و مسلما جایگزین آن نیز می‌بایست از شرایط لازم برای جا افتادن در بازار و داشتن فروشی مناسب برخوردار می‌شد. ایران‌خودرو به گفته مسوولانش با شرکت‌های متعددی برای تولید محصول ارزان قیمت مذاکره کرد و در نهایت سال گذشته با شرکت چری چین قراردادی را مبنی بر تولید خودرو ارزان‌قیمت S۲۱ منعقد، حتی قرار شد کارخانه‌ای را در بابل برای تولید این محصول احداث کند. این در حالی بود که زمستان گذشته علی‌اکبر محرابیان وزیر صنایع و معادن رسما مخالفت خود را با حضور چری در ایران اعلام کرده و با بیان داشت اجازه نمی‌دهد کلنگ احداث کارخانه برای تولید خودرو خارجی در کشور به زمین بخورد. وی تاکید داشت که بازار خودرو ایران بسیار با ارزش بوده و نباید به واسطه چنین قراردادهایی آن را مفت و ارزان در اختیار چینی‌ها قرار داد.موضع محرابیان در قبال ورود چری به کشور سبب شد تا قرارداد مذکور در معرض لغو قرار گرفته و به دست فراموشی سپرده شود. به نحوی که تا به امروز هنوز دقیقا مشخص نیست که چه بر سر آن آمده و آیا بالاخره چری به ایران می‌آید یا خیر!این ابهام در حالی است که زمستان سال گذشته کلنگ احداث کارخانه خودروسازی بابل با نام ایران‌خودرو خزر به زمین خورد و وزیر صنایع در حاشیه مراسم آن خبر از تولید خودرو ملی در این کارخانه داد. هرچند که فعلا مشخص نیست دست آخر کدام محصول در این کارخانه که دو سال دیگر افتتاح خواهد شد به تولید می‌رسد. ایران‌خودرو طی سال گذشته ۲۱۰ دستگاه چری را تولید کرد در حالی که برنامه تولیدی ۲هزار و ۴۹۰دستگاهی را برای آن در نظر گرفته بود، هر چند که در آمار سال‌جاری سازمان گسترش نامی از چری در لیست خودروهای تولیدی به چشم نمی‌خورد.
رشد تولید خودروهای عمومی
هر چند که خودروهای عمومی از لحاظ تیراژ تولید به هیچ وجه قابل مقایسه با سواری‌های شخصی نیست اما اهمیت و نقش بسزای آنها در توسعه ناوگان حمل‌ونقل عمومی انکار نشدنی است. این روزها که بنزین سهمیه‌بندی است و مردم بیش از پیش رو به استفاده از خودروهای عمومی آورده‌اند این نقش مهم‌تر نیز شده است. به نحوی که ایران‌خودرو دیزل طی سال گذشته ۹۴۱دستگاه ون، دوهزار و ۱۹۰دستگاه مینی‌بوس و همچنین ۲ هزار و ۳۰۶ دستگاه اتوبوس به تولید رساند که در هر سه مورد با رشد تولید نسبتا مناسبی روبهرو شد. البته با توجه به اهمیت امروزه توسعه ناوگان حمل‌ونقل عمومی، تولید این نوع خودروها توجه بیشتری را می‌طلبد.
چرا که در غیر این صورت، درهای کشور در مقابل واردات آنها باز شده و تولید داخل به حاشیه می‌رود. ایران‌خودرو دیزل طی سال‌جاری تولید دوهزار و ۷۰۰دستگاه ون، سه‌هزار دستگاه مینی‌بوس و همچنین سه‌هزار و ۱۳۰ اتوبوس را در برنامه خود پیش‌بینی کرده است.
کاهش تولید خودروهای تجاری
خودروهای تجاری نیز مانند عمومی‌ها تیراژ چندانی در کشور ندارند. این نوع خودروها شامل دو بخش سبک و سنگین می‌شوند که پرتیراژترین آنها وانت پیکان است. ایران‌خودرو طی سال ۸۶ حدود ۹۰هزار دستگاه وانت را تولید کرد که حکایت از کاهش تولیدی ۸/۱درصدی در این زمینه دارد. این شرکت طبق برنامه تدوین شده‌اش قصد دارد طی سال‌جاری بیش از ۷۵هزار دستگاه وانت پیکان را به تولید برساند. این در حالی است که ایران‌خودرو دیزل نیز تولید ۸هزار و ۸۵۰دستگاه کامیون و کامیونت و همچنین ۷۵۰دستگاه کامیون کشنده را در برنامه سال‌جاری خود پیش‌بینی کرده است. این شرکت توانست در سال گذشته هفت‌هزار و ۴۷دستگاه کامیون و کامیونت را تولید کند که نشان از کاهش تولید ۶/۹درصدی در مقایسه با سال ۸۵ دارد. در بخش کامیون کشنده نیز ایران‌خودرو دیزل کاهش تولیدی عجیب معادل با ۹۸درصد را تجربه کرد. گفته می‌شود کمبود قطعات موجبات این کاهش تولید را فراهم آورده است.
