زنان، پرچمداران صنایع دستی

صنایع دستی، مجموعه هنرهایی حاصل از ذوق، سلیقه و نبوغ هستند که خداوند در وجود زنان از هر کدام آنها به مقدار زیادی به ودیعه گذارده است. علاوه بر این صنایع دستی جزو معدود مشاغلی هستند که زنان می‌توانند در کنار انجام مسوولیت مادری و همسر داری به آن پرداخته و از آسیب‌های اجتماعی هم محفوظ بمانند.

طبق گزارش مرکز توسعه صادرات ایران، تحت عنوان «بررسی مشکلات توسعه صادرات فرش ایران» ۸۰‌درصد از کل قالیبافان ایران را زنان تشکیل داده که این رقم در بعضی روستاها حتی به ۹۷‌درصد نیز رسیده است. بدین ترتیب نقش اساسی زنان در صادرات صنایع دستی و خصوصا فرش و ارزش افزوده کار آنان و رهایی کشور از اقتصاد تک‌محصولی، از جایگاه ویژه‏ای برخوردار است که نیازمند توجه و تعمق بیشتر و وضع قوانین حمایتی زنان می‌‏باشد.در همین حال با برنامه‌ریزی دقیق برای برگزاری دوره‌های آموزشی و افزایش توانایی زنان، می‌توان کیفیت کالاهای تولیدی آنان را تا سطح آثار هنری ارتقا داد.سرزمین ایران به دلیل وسعت خاک مجموعه بزرگی از فرهنگ‌های مختلف را در خود جای داده است که در تمامی آنها ریشه‌های اصیل فرهنگ ایرانی به چشم می‌خورد، اما تامل در آثار ساخته شده نشانگر تاثیرگذاری نوع زندگی، تنوع آب و هوایی، مواد خام در دسترس و... بر ساخته‌های دستی مردم محل است که ویژگی‌های منحصر به فردی به آنها داده و بر تنوع شان افزوده است. مصنوعات دستی نقاط مختلف کشور می‌تواند سفیر و یا برگه معرفی فرهنگ نقاط مختلف ایران برای گردشگران داخلی و خارجی باشد و انگیزه دیدار از مراکز تولید این نوع صنایع دستی را بالا ببرد. فرش‌های تولید تبریز، کرمان، کاشان، قم، اهر، ترکمن و... گرچه همه به عنوان فرش ایران در جهان شناخته شده هستند، اما هریک ویژگی‌هایی دارد که سلیقه‌های مختلف را مخاطب قرار می‌دهد.

در تشریح اهمیت صنایع دستی باید گفت: مصنوعات دستی برخلاف تولیدات ماشینی با گذشت زمان و فرسودگی دستگاه‌ها، از کیفیت آنها کاسته نمی‌شود. بلکه تولیدکنندگان با افزایش مهارت و به‌کارگیری خلاقیت‌های جدید ارزش افزوده بیشتری ایجاد می‌کنند و مصنوعات دستی ساخته شده توسط افراد با تجربه به آثار هنری شناسنامه دار تبدیل می‌شود که بیشتر در نمایشگاه‌های هنری داخلی و خارجی عرضه می‌شود و متقاضیان این نوع صنایع دستی نیز آماده‌اند تا هزینه‌های بسیار بالایی را برای خرید آن صرف کنند.با تشویق تولید صنایع دستی در خانه‌ها، محله‌ها و روستاهای کشور،توانمندی زن خانه دار ایرانی در اوقات فراغت برای انجام کارهای مولد به کار می‌رود و عوارض ناشی از بی‌کاری مقطعی از جمله تبدیل زن به عنصر مصرف‌کننده از میان برداشته می‌شود و از رواج افسردگی و ناراحتی‌های روحی و مشکلات جسمی رایج در کشور که گریبان گیر بسیاری از زنان خانه‌دار است، جلوگیری خواهد شد. در همین حال ترویج مراکز آموزش و تولید صنایع دستی گسترش روحیه مشارکت‌پذیری را میان زنان ایرانی موجب خواهد شد که در صورت هدایت منطقی و برنامه ریزی شده می‌تواند به همکاری جمعی و رشد مشارکت زنان جامعه در فعالیت‌های اجتماعی منجر شود. تاسیس غرفه‌های فروش صنایع دستی تولیدی افراد خیر برای کمک به گروه‌های مستمند و نیازمند و برگزاری نمایشگاه‌های مختلف در سطح محلی، ملی و بین‌المللی از دیگر اقدامات رایج در جهان است که به تازگی در ایران نیز رایج شده است. سازمان صنایع دستی به عنوان اصلی‌ترین متولی این بخش با ارتقای جایگاه به سطح سازمان زیر نظر ریاست جمهوری و ادغام با سازمان گردشگری فرصت مناسب برای اجرای طرح‌های توسعه را دارد.

با توجه به اهمیت موضوع و آثار مثبت توسعه صنایع دستی در سراسر کشور، حمایت همه ارگان‌های تصمیم‌گیر و تصمیم‌ساز با این سازمان برای تسریع در تحقق اهداف آن ضروری است. با توسعه فعالیت‌های فرهنگ‌سازی، استفاده از امکانات مردمی و به ویژه ظرفیت اماکن دینی و فرهنگی می‌توان از قابلیت‌های این بخش بیش از گذشته بهره گرفت.