دلقکی که شهردار لندن شد

مروری بر انتخابات اخیر شهرداری لندن و انتخاب مردی که

به هیچکس نمی ماند

[ محبوبه خوانساری ]

شهردار جدید لندن را دلقک می‌نامند چرا که طرز رفتار و لباس پوشیدن او، شکل یک دلقک را در ذهن ایجاد می‌کند، اما بوریس جانسون ۴۳ ساله سعی کرد در نخستین برنامه بعد از انتخاب شدن به عنوان شهردار نقاب دلقک را از چهره بردارد. ماه گذشته انتخابات سومین دوره شهرداری در کلانشهر لندن برگزار شد و با انتخاب بوریس جانسون، محافظه کار، حکومت ۸ ساله حزب کارگر و نماینده این حزب یعنی کن لیوینگستون شهردار جنجالی این شهر برچیده شد.جانسون در نخستین سخنان بعد از انتخاب شدن به عنوان شهردار به تحسین لیوینگستون پیر پرداخت: «شهرداری لندن توسط شما شکل گرفت و در زمان حمله به مترو لندن از خود شجاعت خاصی نشان دادید.» و سپس گفت: « من امیدوارم که بتوانم از تجربه و عشق آقای لیوینگستون به این شهر در اداره لندن استفاده کنم.» او سپس سعی کرد نسبت به کار جدیدش با جدیت بیشتری نگاه کند و لباس شهرداری را جایگزین لباس دلقک کند به طوری‌که با حضور در تمرینات ماموران آتش‌نشانی بسیار جدی در برابر نیروهای پلیس بر تقویت امنیت تاکید کرد.

شورای شهر لندن ۲۰ سال پیش توسط مارگارت تاچر، نخست‌وزیر وقت از حزب محافظه کار منحل شده بود، اما با روی کار آمدن تونی بلر، رهبر سابق حزب کارگر این شورا احیا شد و تعهدش پس از پیروزی چشمگیر انتخاباتی در سال ۱۹۹۷ و تصدی نخست‌وزیری او تحقق یافت. اما مهم‌ترین بخش تعهد بلر ایجاد مقام جدید شهردار لندن بزرگ، با اختیارات گسترده اجرایی بود چرا که تا پیش از آن، مقامی ‌که همه به اسم «شهردار لندن» می‌شناختند و مقامی‌ تشریفاتی بود اما از سال ۱۹۹۸ مقام جدید شهردار با اختیارات وسیع و بودجه ۴۰میلیارد دلاری با رای مردم شکل گرفت. در دو دوره چهار ساله کن لیوینگستون سکاندار این سمت بود. او در زمان نخست‌وزیری تاچر ریاست شورای شهر لندن را بر عهده داشت اما با شکل‌گیری دوباره شورای شهر اینبار به عنوان شهردار با قدرت وسیع، حزب کارگر را به اوج می‌رساند. در زمانی‌که لیوینگستون با قدرت و جسارت در لندن حکومت می‌کرد، جانسون خبرنگار بود و سیاست‌های شهردار جنجالی لندن را نقد می‌کرد.

جانسون که روزنامه‌نگاری را از جد ترکش به ارث برده بود، در رسانه‌های مختلفی قلم زد تا در دهه اخیر با حضور در حزب محافظه کار در نهایت قدرت شهرداری را در دستان خود گرفت. جد جانسون علی کمال نام داشت که مدت کوتاهی وزیر کشور احمد پاشا در حکومت عثمانی بود. پدر بزرگش عثمان علی نام داشت که در دهه ۱۹۲۰ از ترکیه به انگلیس مهاجرت کرد و نام خود را به ویلفرد جانسون تغییر داد. پدر و مادر او هر دو در انگلیس به دنیا آمدند اما او در شهر نیویورک پا در این دنیا گذاشت. جانسون در دانشگاه آکسفورد تحصیل کرده و سردبیر مجله اسپکتاتور، معاون سردبیر بروکسل کورسپاندنت و دیلی تلگراف بوده است.

در زمان کودکی وقتی از او می‌پرسیدند: «اگر بزرگ شدی، چه می‌خواهی؟» با قاطعیت می‌گفت: «سلطنت دنیا را.» و این اوج جاه‌طلبی‌ای را نشان می‌دهد که تا امروز ادامه داشته است. در دورانی که لیوینگستون در شهرداری لندن می‌تاخت، جانسون ترجیح داد تا از کار رسانه‌ای کنار بکشد و در اولین فرصت خود را کاندیدای نمایندگی مجلس عوام کرد و برنده شد. حوزه انتخابیه او یکی از پایگاه‌های مستحکم طرفداران حزب محافظه کار در لندن بود.

با نزدیک شدن تاریخ انتخابات شوراهای شهر، استراتژیست‌های حزب محافظه کار، آگاه از جاه‌طلبی‌های بوریس جانسون، و صراحت لهجه و سخنان گاه نسنجیده او درباره مسائل اجتماعی، در ابتدا، از فکر نامزدی او برای شهرداری لندن استقبال چندانی نکردند ولی در غیاب کاندیداهای شناخته شده و بهتر، حزب، بوریس جانسون را به میدان آورد. در جریان مبارزات انتخاباتی، واضح بود که مشاوران حزبی موفق شده‌اند بوریس جانسون را به احتیاط بیشتر در انتخاب کلمات و شیوه بیان آن ترغیب کنند تا در نهایت در رقابتی نزدیک که با حضور چشمگیر و ۴۵درصدی لندنی‌ها همراه بود جانسون کلید دار شهر شود. مشکل مبارزه با جرم و جنایت به‌طور قطع یکی از مهم‌ترین دلایل شکست کن لیوینگستون بود. بوریس جانسون، در طول مبارزات انتخاباتی با قدرت ظاهر شد و به ویژه درباره مسائل مربوط به پلیس و مبارزه با جرایم حتی بیشتر از برایان پدیک نامزد حزب لیبرال دموکرات که قبلا معاون رییس کل پلیس لندن بوده، پافشاری کرد.این مساله به اضافه نارضایی ساکنان لندن از سیاست محدوده ترافیک لیوینگستون و اخذ عوارض از خودروهایی که وارد این محدوده می‌شوند که از سال گذشته به بیشتر محلات غربی شهر هم رسید، باعث شد که بوریس جانسون با اکثریت بیش از ۱۴۰ هزار رای، کن معروف به «کن سرخ» را شکست دهد. یکی از برنامه‌های جانسون در زمان تبلیغات انتخاباتی حذف کامل این محدوده ترافیکی بود و پیشنهاد داد تا از سیستم عادلانه‌تر و با انعطاف بالاتری در آن محدوده استفاده شود. یکی دیگر از برنامه‌های پیشنهادی او افزایش حضور نیروهای پلیس در خیابان‌های شهر بود.

بعد از انتخاب شدن جانسون در انتخابات، سایت شهرداری لندن به طور جزء به جزء برنامه‌های او را تشریح کرد به طوری‌که اولویت‌های کاری شهردار جدید در موضوعات مربوط به ساماندهی جرایم، حمل و نقل، برنامه‌ریزی و مسکن، محیط‌زیست، جوابگویی به مردم، تجارت، خدمات عمومی‌ و در نهایت فرهنگ و هنر خلاصه می‌شود. او در برنامه‌های مربوط به ساماندهی جرایم، با دولت در زمینه کاهش تشریفات در اداره پلیس مذاکره کرده است و خواهان دادن قدرت و مسوولیت بیشتر به پلیس است. همچنین جانسون خواهان ایجاد سفرهای ایمن با حضور نیروهای حفظ امنیت در وسایل حمل و نقلی مانند اتوبوس است. بوریس جانسون بارها د‌ر سخنرانی‌های خود‌ تاکید‌ کرد‌ه است که مقابله با قانون‌‌شکنان و ناامن‌کنند‌گان محیط‌های عمومی از اولویت‌های کاری وی است، چرا که به اعتقاد‌ او برخورد‌ با جرم‌های کوچک از بروز جرم‌های بزرگ جلوگیری می‌کند‌. گسترش ناامنی‌های اجتماعی و قانون شکنی توسط باند‌های تبهکاری و برخی از جوانان و نوجوانان از جمله نگرانی‌های مرد‌م لند‌ن است.

از ابتدای ماه ژوئن نیز مصرف الکل در تمامی‌ مراکز مربوط به حمل و نقل عمومی‌ در لندن ممنوع شد؛ چرا که جانسون معتقد است دلیل بسیاری از جرایمی ‌که در مراکزی مانند مترو رخ می‌دهد نوشیدن الکل توسط تبهکاران است. اما کار فرهنگی‌ای که جانسون در نظر دارد برای کاهش جرم در لندن انجام دهد، سرمایه‌گذاری بر روی پروژه‌های ورزشی جمعی است تا خانواده‌ها را از محیط‌های جرم خیز رهایی دهد. او همچنین معتقد است که مردم باید نسبت به میزان جرایم در محله‌ها آگاهی داشته باشند که به این منظور قرار است جلساتی در سطح محلات لندن برگزار شود.

موضوع حمل و نقل نیز یکی دیگر از اولویت‌های شهردار جدید است. شهردار می‌خواهد برنامه‌ای برای داشتن سفرهای راحت با اتوبوس را پیاده کند. اجرای کامل سیستم زنده اتوبوسی از جمله این برنامه‌ها است که به شهروندان این اجازه را می‌دهد به صورت آنلاین اتوبوس‌های شهری را مشاهده کنند و طبق آن برنامه‌ریزی سفرهای خود را انجام دهند. او همچنین معتقد است اتوبوس‌های چند کابینه برای راه‌های لندن مناسب نیست البته برنامه جایگزین کردن این اتوبوس‌ها زمانبر است. شاید هریک از ما، اتوبوس‌های معروف دو طبقه قرمز رنگی که معروف به روت مستر بودند را در تصاویر مربوط به شهر لندن دیده باشیم، اما حدود سه سال پیش این اتوبوس‌ها از رده خارج شدند و تنها ۲۰ عدد آنها در مراکز تاریخی لندن برای جابه‌جایی گردشگران استفاده می‌شود اما جانسون در نظر دارد تا نسل جدیدی از اتوبوس‌های روت‌مستر را برای قرن ۲۱ طراحی کند.