خواهر خوانده کاترینا

[ پوریا مهران ]

عکس ماهواره ای از توفان ریتا

این گزارش پس از آن در «نیویورک پست» چاپ شد که توفان و رگبار «ریتا» بلای جان مردم کشور‌های حوزه خلیج مکزیک، خاصه آمریکا شد. ریتا مانند کاترینا است با این تفاوت که رگبار‌های سیل‌آور را هم در پی دارد. بسیاری از کارشناسان بر این باورند که «خواهر خوانده کاترینا» در دراز مدت از کوبندگی بیشتری هم برخوردار می‌شود.

نیویورک پست در گزارش خود می‌نویسد: «برخی از شهرهایی که در مسیر توفان ریتا قرار گرفته‌اند، تقریبا به طور کامل تخلیه شده‌اند. ریتا، دومین توفان دریایی است که در هفته‌های اخیر سواحل جنوبی آمریکا را مورد تهدید قرار می‌دهد، ۲۲ سپتامبر، از فراز خلیج مکزیک عبور کرد و در حالی که به سوی سواحل تگزاس تغییر جهت داد، از شدت آن کاسته شد و از یک تندباد درجه پنج - که شدیدترین نوع توفان دریایی است - به تندباد درجه چهار تبدیل شد.»

این خبر می‌توانست برای مردم شادی‌آور باشد، اما ریتا با نزدیک‌ شدن به سواحل این کشور (آمریکا) ناقوس ترس را به صدا در آورد تا جایی که جورج بوش، رییس جمهور آمریکا برای نظارت بر تخلیه اهالی، عازم مناطق آسیب پذیر شد.

آن گزارش تصریح کرد: «ریتا، جمعه ۲۳ سپتامبر، یا اوایل شنبه به مناطق ساحلی ایالات متحده می‌رسد در حالی که این احتمال وجود دارد به جای هجوم به شهرهای هوستون و گالوستون، به سمت پورت آرتور در تگزاس یا لیک چارلز در لوئیزیانا حرکت کند. یکی از مهم‌ترین مناطق نفتی ایالات متحده که تعداد دارای تاسیسات گسترده پالایش نفت و کارخانه‌های پتروشیمی است در معرض خطر ریتا قرار دارد و کارشناسان محیط زیست در مورد تاثیر آسیب دیدگی این تاسیسات بر شرایط زیست محیطی ابراز نگرانی کرده‌اند. کارشناسان هواشناسی هشدار دادند که وزش ریتا می‌تواند باعث خیزش امواجی به ارتفاع پانزده متر و هجوم آنها به سواحل تگزاس و لوئیزیانا شود و همراه با ریزش باران سنگین، خسارات گسترده‌ای به بار آورد.»

در آن زمان نحوه برخورد دولت فدرال و مقامات ایالتی با توفان کاترینا باعث انتقادهای شدید از رییس جمهوری و کناره‌گیری رییس اداره امور اضطراری ایالات متحده شده بود. بنابراین مردم در بیم و امیدی بودند که دولت شاید نتواند چنان که باید به امدادرسانی بپردازد که چنین نشد. مردم برای فرار از دست ریتا با استفاده از خودروهای شخصی و وسایل حمل‌ونقل عمومی عازم شدند تا ترافیکی سنگین در راه‌های خروجی شهرهای منطقه به خصوص هوستون ایجاد شود. تصاویر و گزارش‌ها حاکی از آن بودند که در طول راه خروجی اصلی شهر هوستون به سوی شمال، خودروهای مسافران صفی به طول یکصد و پنجاه کیلومتر را تشکیل دادند در حالی که گرمای هوا باعث بروز اشکال فنی در برخی از اتومبیل‌ها شده بود.

نیویورک پست در ادامه باز هم از ریتا نوشت: «پیشتر گزارش شده بود تمام شدن ذخیره جایگاه‌های سوخت رسانی باعث شده برخی از مسافران ناگزیر شوند سفر خود را نیمه تمام گذارند. مقامات محلی هم اعلام کردند که سوخت کافی برای تامین نیاز مسافران ارسال شد. مناطق ساحلی تگزاس از جمله نواحی توفان‌خیز آمریکا محسوب می‌شود و در سال ۱۹۰۰ میلادی، وزش توفان در شهر گالوستون به کشته شدن حدود ده هزار نفر و ویرانی شهر منجر شد.»

«هرالد تریبون» همچنین نوشت: «به دنبال ظهور وب‌‏سایت‌‏هایی با عنوان توفان ریتا در شبکه اینترنت، کارشناسان امنیتی اظهار نگرانی کرده‌‏اند به دنبال این توفان طیفی جدید از کلاهبرداران اینترنتی فعال شوند. شرکت نظارت بر شبکه WEBSENSE، هشدار داده که حتی قبل از آنکه توفان ریتا از راه برسد، ممکن است گروه‌‏هایی از خلافکاران اینترنتی در صدد به دام انداختن کاربران و سرقت کمک‌‏های مالی آنها بر آیند. شرکت «وب سنس» به کاربران توصیه می‌‏کند که کمک‌‏های مالی خود را فقط در اختیار موسسات خیریه ثبت شده قرار دهند. مرکز مطالعات توفان آمریکا (NHC) نیز اعلام کرد جدیدترین اطلاعات مربوط به تهدیدهای امنیتی را لحظه به لحظه از طریق وب‌‏سایت خود در اختیار کاربران قرار خواهد داد.»

بی‌بی‌سی هم در گزارش جالبی به چگونگی نامگذاری توفان‌ها پرداخت و نوشت: «وجه تسمیه این توفان‌ها چیست؟ تندباد «ایوان» به زودی تندباد «ایوان مخوف» نامیده شد که البته با توجه به خسارات و تلفاتی که وارد کرد نام بامسمایی بود، اما شاید می‌شد آن را « آخرین ایوان» نیز نام نهاد زیرا معمولا این اسامی پس از یک بار استفاده کنار گذاشته می‌شوند. ایوان توفانی بود که در سال ۲۰۰۴ موجب ویرانی گرانادا شد. همان طور که گردباد «میچ»، ۷ سال قبل به هندوراس لطمه زیادی وارد کرده بود. ولی در برخی موارد این اسامی در یک دوره ۸ ساله دوباره تکرار می‌شوند. البته اداره هواشناسی ملی آمریکا و سازمان جهانی هواشناسی، از پیش به دقت و به صورت الفبا نوبت به کار بردن این اسامی را برنامه‌ریزی می‌کنند. چند سال پیش همچنین شاهد گردبادهای «چارلی» و «فرانسیس» بوده‌ایم که هر دو موجب ضرر زیادی در بر داشتند. البته گردبادهای «دانیل»، «ارل» و «گاستون» را نیز نباید فراموش کرد که خساراتشان چندان قابل توجه نبود. پس از تندباد «ایوان» نوبت تندباد «جین»، بود و بعد هم تندباد «کارل»، به راه افتاد. هواشناسان از بیش از ۵۰ سال قبل توفان‌های شدید را نامگذاری کرده‌اند تا از هم قابل تشخیص باشند به ویژه آنکه ممکن است همزمان دو یا سه توفان رخ دهد. آنها در آغاز، از اسامی همسر یا دوست دخترشان استفاده می‌کردند، اما این نامگذاری بعدها جنبه رسمی‌تری پیدا کرد و نام توفان‌ها از یک فهرست رسمی اسامی دختران انتخاب می‌شد. بالاخره این نامگذاری به اسامی مردان نیز بسط داده شد. اخیرا، برای توفان‌های سراسر دنیا، اسامی غربی انتخاب می‌شد، اما اکنون آسیا نیز فهرست خاص خود را برای توفان‌های اقیانوس آرام دارد و این اسامی توسط کشورهای آسیایی عضو یک کمیته توفان پیشنهاد می‌شود. مثلا «ساریکا»، نام یک پرنده خوش آواز در زبان کامبوجی است و «هایما» نام ساحلی در چین است.»