پیراهن‌های اروپایی بر تن کودکان ایرانی

محبوبه نوری
«من می‌خوام»، «اون قرمزه رو می‌خوام»، «مال منچستر» «من اون و می‌خوام»
جملات فوق قسمتی از دیالوگ پسربچه آویزان به مانتوی مادر با چشم‌های گریان است و مادری که با عصبانیت او را می‌کشد و می‌گوید تو ده تا پیرهن داری، باز هم می‌خواهی؟

و همین جملات می‌شود بهانه‌ای برای سرزدن به فروشگاه‌های پیراهن ورزشی در میدان منیریه و حوالی آن. جایی که اگر تفرج‌کنان هم به قدم زدن در آنجا بپردازی آنقدر تنوع رنگ و طرح و قلم به قلم کالای ورزشی می‌بینی که دوست داری ورزش کنی، حتی اگر وقت نداشته باشی.
به بهانه مادر و پسرش سراغ یکی از فعالان قدیمی این بازار می‌رویم. مهدی حقیقت می‌گوید: شبیه به این صحنه دیده می‌شود؛ اما اگر حدود پنج، شش سال پیش بود جای اینکه برای پیراهن یک تیم خارجی گریه سر بدهند، برای باشگاه‌های خودمان این کار را می‌کردند. او می‌گوید نمی‌دانم چه شده است که طی این سال‌ها لباس‌های باشگاهی و ملی اروپایی وکلا خارجی بیش از پیش طرفدار پیدا کرده است.
با مهدی حقیقت و چند تن از همکارانش قبل از بررسی کوتاه این موضوع به بررسی وضعیت اقتصادی بازار این صنف مخصوص آنهایی که بیشتر فعالیتشان روی پیراهن و شورت ورزشی است، می‌پردازیم.
شاید این اولین بازاری است که در سال جدید آه و ناله گرانی و افت فروش و رکود و کسادی کمتر از آن به گوش می‌آید؛ هر چند که به گفته حسین همایون قطعا گران شدن کالاها و اجناس ضروری زندگی مردم تاثیر مستقیم بر بازار آنها دارد؛ اما نه آن‌چنان زیاد که گرد رکود بر آن پاشیده شود.
همایون می‌گوید: این کالاها به نوعی هستند که جزو ضروریات زندگی مردم نمی‌شوند، بیشتر جنبه تفریحی دارند و مشتری‌های خاص خود را.
مهدی حقیقت در خصوص اندک گرانی این کالا در سال جدید می‌گوید: نسبت به بسیاری از کالاهای دیگر پیراهن و شورت ورزشی آن‌چنان گران نشده است؛ اما واردات کمی سخت‌تر شده، یعنی در واقع واردکننده‌ها جنس‌ها را سخت وارد می‌کنند.
او ادامه می‌دهد: تعرفه‌ها بالا رفته است، گذشته از آن تا پارسال راحت‌تر می‌شد ال‌سی (گشایش اعتبار) باز کرد و جنس را خرید.
واردکننده هم اجناسش را به ما مدت‌دار می‌فروخت و ما باید طی دو یا سه ماه و بعضی مواقع شش ماه پول را پرداخت می‌کردیم.
طبیعی بود که سود کمتری هم روی آن می‌کشیدیم؛ چراکه جنس چکی را نقد می‌فروختیم با پول آن تا حد فاصل طی شدن زمان چک، فعالیت‌های دیگر اقتصادی نیز می‌کردیم، اما الان این‌گونه نیست. ما مجبوریم که خواب سرمایه را در نظر بگیریم و با سود بیشتر بفروشیم. در این حالت واقعا انرژی بیشتری باید صرف کنیم تا مشتری قانع شود.
حقیقت می‌گوید: این مساله کاسب‌ها را در فشار قرار می‌دهد؛ چون مشتری‌های عمده هنوز نتوانسته‌اند با این وضعیت کنار بیایند و هنوز هم از ما جنس را به صورت گذشته می‌خواهند، در این حالت قسمت زیادی از سرمایه از دستمان خارج می‌شود و قدرت خرید و مانور را پایین می‌آورد.حقیقت در مورد روزها یا فصل‌های پرفروش می‌گوید: نمی‌توان فصل خاصی را برای پیراهن و شورت ذکر کرد. البته طبیعی است که فصل تابستان از نظر کاری بهتر باشد؛ چراکه در این فصل مدارس تعطیل شده و مدارس فوتبال آغاز به کار می‌کنند. یا ماه مبارک رمضان که بازار فوتبال سالنی داغ می‌شود، خریدهای تیمی بیشتر می‌شود. در باقی موارد سال هم که غیر از خرده‌فروشی در حال معامله با مشتری‌های شهرستانی هستیم.
مجید نورمحمدی نیز یکی دیگر از فعالان این صنف در خصوص جنس و طرح و رنگ‌بندی پیراهن‌های ورزشی می‌گوید: در حال حاضر لباس‌های چینی و تایلندی گوی سبقت را از تولیدکنندگان داخلی ربوده‌اند.
وی ادامه می‌دهد: هرچند که ما در ایران به خصوص تهران تولیدکنندگان مطرح و خوب داریم؛ اما کارهایشان با رقبای خارجی قابل مقایسه نیست.مهدی حقیقت در ادامه می‌گوید: در حال حاضر یک پیراهن چینی با جنس و قیمت و کیفیت متوسط با جنس درجه یک ایرانی برابری می‌کند. خب طبیعی است که واردکننده هم بیشتر روی این گونه کارها متمرکز شود که سود بیشتری را کسب کند. ضمن اینکه قیمت مناسب آن هم دلیل دیگری برای استقبال از آنها می‌شود.
مهدی حقیقت در ادامه برای توضیح اینکه چرا این روزها لباس‌های تیم خارجی بیشتر طرفدار دارد، می‌گوید: چیزی که سال‌های سال در ایران شاهد آنیم، این است که لباس‌های ملی برزیل و آرژانتین و آلمان و ایتالیا مخصوصا برزیل و آرژانتین طرفداران زیادی دارند. اما تا چند سال پیش، از نظر لباس‌های باشگاهی بیشترین فروش متعلق به لباس استقلال و پرسپولیس بود. اما الان چند سالی می‌شود که لباس‌های باشگاهی اروپایی از طرفداران بیشتری برخوردار شده است.
حقیقت ادامه می‌دهد: حالا دلیلش چیست، نمی‌دانم شاید اینکه طی سال‌های اخیر تیم‌های مطرح ایران آنچنان نتیجه نگرفته‌اند یا عدم نتیجه‌گیری تیم‌ملی و شاید هم طراحی‌‌های زیبا و طراوت رنگ‌ها و شاید هم پخش بازی‌های اروپایی مخصوصا ایتالیا و انگلیس و اسپانیا دلیل این امر باشد.
اما شاید جالب باشد که بدانید مثلا در دو سه سال اخیر پیراهن بارسلونا با شماره و اسم رونالدینیو، رئال مادرید با اسم و شماره زیدان و کاکا از آث‌میلان جزو پرفروش‌ها بودند.
یعنی این طور می‌توانم بگویم که بازیکنانی که به مقام آقای گلی دست پیدا می‌کنند یا بازیکن سال می‌شوند یا به نوعی اسطوره و سمبل باشگاه خود هستند از نظر فروش پیراهن‌هایشان وضع بهتری دارند. او می‌گوید: البته این را هم بگویم که تبلیغاتی که روی ستاره‌ها می‌شود و همانطور که گفتم پخش‌ بازی‌های آنان، آن هم با کیفیت بالا و زیبای تصویربرداری می‌تواند مزید بر علت باشد.