شمارش معکوس شهرداری برای پیشگیری از اعتیاد

مریم خباز

عکس: حمید جانی‌پور

اینکه شهرداری تهران به فکر راه‌اندازی کانون‌های پیشگیری از اعتیاد بیافتد قبل از هر چیز این جرقه را در ذهن می‌زند که آمار اعتیاد در پایتخت آنقدر بالا رفته که دیگر پای این نهاد خدماتی هم به میان کشیده شده است. البته محمدباقر قالیباف که شهردار شدنش برای دومین بار در لحظاتی بحرانی در شورای شهر تصویب شد همواره تاکید دارد که می‌خواهد بر قامت سازمان تحت فرمانش ردایی نه صرفا خدماتی که کسوتی اجتماعی بپوشاند. اما شاید سابقه فرماندهی او بر نیروی پلیس و احاطه‌اش بر معضل اعتیاد نیز در تصمیمش برای اجتماعی شدن شهرداری بی‌تاثیر نباشد.

ولی هر چه هست دیروز ۸۵ نفر از نمایندگان تشکل‌ها و NGOها در سالن کم‌ظرفیت «اندیشه» ساختمان شهریاران جوان گرد هم آمدند تا مراحل اجرایی «طرح تشکیل کانون‌های پیشگیری از اعتیاد» را بررسی کنند؛ البته تاخیر زیاد در شروع مراسم سبب شد تا خبرنگار دنیای‌اقتصاد، عباس استاد تقی‌زاده، مدیر کل سلامت شهرداری را به مصاحبه‌ای کوتاه برای پی بردن به ماهیت این طرح دعوت کند.

وقتی نیت شهرداری تهران از اجرای این طرح و گمانمان بر اینکه انگار اوضاع اعتیاد در پایتخت خیلی خراب شده را با تقی‌زاده در میان گذاشتیم او با خنده گفت که «بحث بحران نیست و آدم‌ها ممکن است به فکر خیلی چیزها بیافتند.» تقی‌زاده البته قبول کرد که چند سالی می‌شود که اعتیاد گریبان جامعه‌مان را سخت گرفته، ولی به موازات آن اصرار هم داشت که مدتی است پیشگیری از اعتیاد رو به سوی آموزش و فرهنگ‌سازی گذاشته است.

مدیر کل سلامت شهرداری برای توضیح گفته‌هایش فضایی را ترسیم کرد که در آن از یک سو نبود مهارت‌های زندگی در کنار آسیب‌های مختلف و موقعیت جغرافیایی ایران و از سوی دیگر ورود مواد مخدر جدید به بازار میزان اعتیاد در ایران را افزایش داده است؛ همان وضعیت نابهنجاری که ارتقای سلامت را به وظیفه‌ای همگانی مبدل کرده است.

اما آموزش پیشگیری از اعتیاد کار آسانی نیست، انگار آموزش در این حیطه به تیغ دولبی می‌ماند که اگر کمی غفلت کنی صبغه‌ای نصیحت گونه یا تحریک‌کننده به خود می‌گیرد. اینها را تقی‌زاده، مدیرعامل جمعیت همیاران سلامت روان کشور که تصادفی نامی مشابه مدیر کل سلامت شهرداری دارد به ما می‌گوید. برابر گفته‌های این دو مقام مسوول این طرح که در آینده‌ای نزدیک در ۷۰ محله از ۳۷۱ محله تهران اجرا می‌شود ابتدا همیاران سلامت روان را راهی محله‌ها و حتی درون خانه‌ها، جلسات مذهبی، هیات‌ها و پارک‌ها می‌کند تا ضمن آسیب‌شناسی اعتیاد، میزان و نوع مصرف مواد مخدر در محلات را شناسایی کنند. در این مرحله این همیاران سلامت هستند که روش‌های آموزشی ویژه‌ای را پیاده می‌کنند تا به افراد در معرض خطر یاد بدهند که عواقب مصرف مواد مخدر چه می‌تواند باشد.

البته مدیرعامل جمعیت همیاران سلامت روان خیلی واقع‌بینانه از این انتقاد که «آموزش برای کسی که جذب مواد مخدر است فایده‌ای ندارد»، استقبال کرد و در حالی که آموزش را تنها یک گام پیشگیرانه معرفی می‌کرد آن را در یک کلمه خلاصه کرد: «تلنگر.»