اینترنت دانشگاه

محمدحسین رحمتی*

این ستون مثال‌هایی ساده‌ از کاربرد آموزه‌های اقتصاد در زندگی روزمره است و نشان می‌دهد که در هر رویدادی استفاده از مفاهیم اقتصادی به فهم بهتر مساله کمک می‌کند. تئوری عرضه و تقاضا به ما می‌گوید که اگر قیمت کالایی صفر باشد، تقاضایش بی‌نهایت است. یافتن چنین کالاهایی تقریبا سخت است، ولی غیرممکن نیست. یکی از مثال‌های بارز، اینترنت رایگان دانشگاه است. زمانی که من دانشگاه شریف می‌رفتم (الان را خبر ندارم) استفاده از اینترنت مجانی بود. هیچ محدودیتی هم وجود نداشت. هر چند وقت یک‌بار هم رییس مرکز محاسبات مصاحبه می‌کرد و نوید می‌داد که ۳۰ درصد ظرفیت باند دانشگاه را افزوده‌ایم و سرعت‌ها باید ۳۰ درصد بهتر شود. اما هرگز این وعده‌ها عملی که نمی‌شد معمولا سرعت اینترنت دانشگاه بدتر هم می‌شد. آیا مسوول مذکور دروغ می‌گفته یا داستان دیگری است؟

با دانش ابتدایی از علم اقتصاد، می‌توان معمای فوق را حل کرد. تقاضای هر دانشجو از اینترنت دانشگاه، به دلیل قیمت صفر، بی‌نهایت بود. بنابراین مهم نبود ظرفیت اینترنت دانشگاه چند باند باشد. تمام ظرفیت توسط دانشجویان اشغال می‌شد. ممکن است بپرسید چگونه یک دانشجو می‌تواند تقاضای بی‌نهایت داشته باشد. مثلا من بسیاری از دوستانم را می‌شناختم که بر روی کامپیوترهای آزمایشگاه فیلم دانلود می‌کردند. خود این مثال نمونه‌ای از تقاضای بی‌نهایت است.

در مقابل در دانشگاه تگزاس برای مصرف اینترنت محدودیت وجود دارد. اگر شما بیش از ۵ گیگ در هفته مصرف کنید، سرعت اینترنت شما یک‌پنجم می‌شود، مگر اینکه هزینه اینترنت اضافی را بپردازید. این سقف مصرف هر هفته صفر می‌شود. مثلا اگر روز چهارشنبه سقف مصرف صفر شود، من دوستانی را می‌شناختم که سه‌شنبه بعد از ظهر یک فیلم سینمایی یا سریال را مستقیم می‌دیدند تا همه ۵ گیگ را مصرف کرده باشند!

*دانشجوی دکترای اقتصاد دانشگاه آستین

Mh.rahmati@gmail.com