قدمهای موثر دولت
روایت دیگر
یکی از بهانههایی که مخالفان دکتر مصدق، دلیل مخالفت خود با حکومت ملی او میشمارند، ایناست که چرا از مجلس اختیارات گرفته تا لوایحی را که برای اصلاح امور مملکت لازم و ضروری بداند تهیه و امضا کند و به عنوان آزمایش به اجرا بگذارد و نمیخواهند بفهمند که در شرایط حاضر برای حکومتی که با استعمار خارجی میجنگد و در زمینه اصلاحات داخلی ناگزیر است با فساد و رشا مبارزه نماید، جز اینکه دارای اختیارات قانونی باشد، چاره نیست. الان ما در یک وضع عادی نیستیم و تحولی که در روحیه و طرز تفکر مردم پیدا شده، ایجاب میکند دولت دست به اصلاحاتی بزند و دستگاههای اداری را تصفیه و اصلاح نماید و قوانین مفیدی وضع و اجرا کند و اگر این مسائل مورد توجه واقع نشود، مملکت به طرف انقلاب و سراشیبی سقوط خواهد رفت.
در کشوری که ده دوازده سال بودجه عمومی از تصویب مجلس نگذشته و در این مدت اجازه پرداخت حقوق کارمندان دولت به شکل یک یا دو دوازدهم داده شده و حکومتهای گذشته هر سال مبالغ گزافی از بانک ملی بهعنوان وام کسری درآمد خود را تامین میکرده و درآمد نفت را نیز به مصرف میرسانیدهاند حالا که طبق قانون اختیارات دکتر مصدق لایحه بودجه متوازنی را امضا نموده و خرج و دخل مملکت را تعدیل کرده آیا شایسته است که عدهای بگویند چرا رییس دولت از قانون اختیارات استفاده و بودجه مملکتی را موازنه داده و از اسراف و تبذیر بیتالمال مسلمین جلوگیری کرده است؟
اگر دکتر مصدق اختیارات قانونی نداشت مگر این مجلس میتوانست بودجه عمومی را بگذراند و مگر اغراض و تمایلات شخصی مجال میداد که وکلا بنشینند و ارقام بودجه را مورد شور و بحث قرار بدهند، دولت نمیتوانست ناظر خرابکاری باشد و صلاح نمیدید که امور عمرانی و تولیدی معوق بماند، از اینرو با استفاده از قانون اختیارات لایحه بودجه را امضا نمود و با امضای این لایحه دست و بال وزارتخانهها باز شد و دستگاههای عمرانی و تولیدی به کار افتاد، به علاوه خرج و دخل مملکت تعدیل یافت. این خدمتی که دکتر مصدق کرده هیچ یک از دولتهای گذشته قادر نبودند انجام بدهند و رزمآرایی را که انگلیسها آورده بودند تا مساله نفت را بر وفق خواست آنها خاتمه دهد و برای اینکه در باغ سبز نشان داده باشند و تیمسار فقید را «آخرین مایه امید» جلوه بدهند با اینکه پنج میلیون لیره مساعده گرفت و هر ماه دو میلیون لیره نیز کمپانی سابق به او میداد، وضع مالی دولت او به اندازهای خراب بود که ودایع مردم را برداشت کرده بودند و پرداخت حقوق اعضای ادارات چند ماه عقب افتاده بود و روزهای آخر عمر خود به مجلس پیشنهاد داد که به او اجازه بدهند سیصد و پنجاه میلیون اسکناس چاپ بکند، اما دکتر مصدق در عین حال که استقلال سیاسی و اقتصادی مملکت را تامین نموده و ایران را به چند میلیون لیره و ثمن بخس نفروخته و از این جهت انگلیسها ایران را در محاصره مالی و اقتصادی قرار دادهاند، بودجه عمومی را تعدیل نموده و امروز حقوق کارمندان دولت به موقع پرداخت میشود و کارهای عمرانی و تولیدی به جریان افتاده و مملکت دارد سر و سامانی پیدا میکند.
یکی از مشکلاتی که همه سال برای مملکت پیش آمده بود، موضوع امتحانات محصلین بود. هر سال در همین موقع همه روز اتفاقات سویی رخ میداد و اعتصابات و کارشکنیها و تحریکاتی در کار دانشجویان و دانشآموزان به عمل میآمد و برای دولت و خاصه وزارت فرهنگ ایجاد مشکلاتی میکرد. سر کلاس شاگرد برای معلم چاقو میکشید و جرح و ضرب و حتی قتل به وقوع میپیوست لیکن امسال با وضع لایحه قانونی و استفاده از قانون اختیارات، سر کلاسهای امتحانات کلیه هیاهوها و فتنهها خوابیده و در سراسر ایران امتحانات با نظم و آرامش خاصی برگزار میشود و جلوی دسایس و تحریکات گرفته شده است. با یک اقدام عاقلانه دولت یعنی تصویب لایحه قانونی یک امری که برای حکومتهای گذشته بغرنج شده بود و از حل چنین مشکلی عاجز بودند، کلیه مشکلات گشوده شد و آرامش و امنیت در محیط مدارس و آموزشگاهها و دانشکدهها تامین شد و اطفال تیزهوش و جوانان وطنخواه و زیرک و دانا فهمیدند که باید درس بخوانند نه اینکه آلت دست افراد مشکوک بشوند و در نتیجه هم شاگرد تکلیف خود را در حال و آینده میداند و هم معلم و آموزگار و استاد وظیفه خویش را حس میکنند. این لوایحی را که دکتر مصدق امضا نموده و برای آزمایش به اجرا گذاشته مملکت را از سراشیبی سقوط نجات داده و جز اینکه از طریق اختیارات این کار میشد، راهی نبود. این مجلسی که چند ماه است طرح گزارش هشت نفری که در حکم الفبای مشروطیت و یک موضوع بدیهی و پیش پاافتاده است هنوز کلیه مراحل قانونی آن را طی نکرده و هر روز سر تصویب آن دشمنان مشروطیت و قرهنوکرهای دیکتاتوری هیاهو راه میاندازند، کجا میتوانست این همه لوایح قانونی مفید و لازم را از تصویب بگذراند؟
پس از یکصد و پنجاه سال که مردم زیر شلاق و چپاول عمال داخلی و خارجی استعمار دست و پا میزده و از مشروطیت و آزادی بویی به مشام هیچکس نمیرسیده، در اثر یک نهضت تاریخی و دامنهدار برای نخستین بار مملکت دارای حکومتی ملی و دلسوز شده که خدمتگزار جامعه و مظهر قوه مقاومت و پایداری و استقلالطلبی عموم است و قهرا احتیاج مبرم به اصلاحات عمیق دارد و بدیهی است بدون آنکه دکتر مصدق اختیاراتی برای اصلاحات از مجلس میگرفت، کاری پیشرفت نمیکرد و اینک که ضمن مبارزه با استعمار بیگانه دولت مشغول اصلاحات داخلی است، باید به او مجال و فرصت داد تا خواستههای ملی را یکی بعد از دیگری انجام بدهد و خرابیهای گذشته را جبران نماید.
برای چنین موفقیتی دولت ملی نیازمند پشتیبانی عموم با رعایت نظم و آرامش و کمک و مساعدت مردم میباشد.
اشاره: این مطلب سرمقاله روزنامه باختر امروز در تاریخ نوزدهم خرداد ۱۳۳۲ بوده است.